Bế Văn Đàn – lấy vai làm giá súng

Người chiến sĩ dân tộc Tày trong giờ phút ác liệt đã quỳ xuống, đặt khẩu trung liên lên vai mình cho đồng đội bắn, hy sinh trong tư thế người làm giá súng.

Bế Văn Đàn sinh năm 1931 tại huyện Phục Hòa, tỉnh Cao Bằng, người dân tộc Tày, mồ côi mẹ sớm, đi làm thuê cực khổ trước khi nhập ngũ năm 1949.

Tháng 12/1953, trong chiến dịch Đông Xuân, đơn vị anh nhận nhiệm vụ chặn đánh quân địch rút chạy ở Mường Pồn (Lai Châu). Trận đánh diễn ra vô cùng ác liệt, đại đội bị thương vong nhiều, địch liên tục phản kích. Khi khẩu trung liên của chiến sĩ Chu Văn Pù không có chỗ đặt súng để bắn chặn địch đang xung phong, Bế Văn Đàn – lúc đó đang làm nhiệm vụ liên lạc, bản thân đã bị thương – chạy đến, cúi xuống nhấc hai chân súng đặt lên vai mình, giục đồng đội: "Kẻ thù trước mặt, đồng chí bắn đi!" Khẩu trung liên trên vai anh quét những loạt đạn chặn đứng đợt phản kích của địch. Bế Văn Đàn trúng thêm đạn và anh dũng hy sinh khi hai tay vẫn ghì chặt chân súng trên vai.

Hình ảnh người chiến sĩ hy sinh trong tư thế làm giá súng trở thành một trong những biểu tượng xúc động nhất của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam, đi vào thơ ca, sách giáo khoa nhiều thế hệ.

Năm 1955, Bế Văn Đàn được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Quê hương Cao Bằng và nhiều thành phố lớn có những con đường mang tên anh.