Bế Văn Đàn – người anh hùng lấy thân mình làm giá súng

Trong dòng chảy của lịch sử dân tộc, có những khoảnh khắc chỉ diễn ra trong vài giây nhưng đủ để trở thành biểu tượng bất diệt của lòng yêu nước và sự hy sinh. Mỗi khi nhắc đến Chiến thắng Điện Biên Phủ, bên cạnh những chiến công vang dội, người ta lại nhớ đến hình ảnh người chiến sĩ trẻ Bế Văn Đàn quỳ giữa làn đạn, lấy chính vai mình làm giá đỡ cho khẩu trung liên tiếp tục nhả đạn vào quân thù. Hình ảnh ấy đã vượt lên trên một hành động chiến đấu bình thường để trở thành biểu tượng của tinh thần "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh".

Bế Văn Đàn sinh năm 1931 trong một gia đình dân tộc Tày ở xã Quang Vinh, huyện Phục Hòa, tỉnh Cao Bằng. Tuổi thơ của ông lớn lên giữa những năm tháng đất nước chìm trong khói lửa chiến tranh. Chứng kiến quê hương bị giặc chiếm đóng, nhân dân lầm than, chàng trai trẻ sớm nuôi khát vọng được khoác lên mình màu áo lính để góp sức giành lại độc lập. Đầu năm 1949, khi mới mười tám tuổi, ông tình nguyện nhập ngũ, trở thành chiến sĩ của Đại đội 674, Tiểu đoàn 251, Trung đoàn 174, Đại đoàn 316 – một trong những đơn vị chủ lực của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Suốt những năm tháng chiến đấu, Bế Văn Đàn luôn được đồng đội nhớ đến là một người lính gan dạ, tận tụy và sẵn sàng nhận những nhiệm vụ khó khăn nhất. Từ các chiến dịch lớn đến những trận đánh nhỏ, ông luôn có mặt ở những nơi ác liệt nhất, vượt qua mọi gian khổ với niềm tin giản dị rằng chỉ cần đất nước được tự do thì mọi hy sinh đều xứng đáng. Chính sự quả cảm ấy đã chuẩn bị cho ông bước vào trận chiến lịch sử, nơi tên tuổi Bế Văn Đàn mãi mãi đi cùng non sông đất nước.

Cuối năm 1953, chiến dịch Đông – Xuân bước vào giai đoạn quyết liệt. Trong một trận đánh ác liệt, đơn vị của Bế Văn Đàn phải đối mặt với nhiều đợt phản kích dữ dội của quân Pháp. Đạn pháo dội xuống liên tục, đồng đội lần lượt bị thương, hy sinh. Khi ấy, đơn vị chỉ còn lại mười bảy chiến sĩ đủ sức chiến đấu. Ngay cả Bế Văn Đàn cũng đã bị thương nhưng vẫn kiên cường bám trụ trên trận địa.

Giữa lúc cuộc chiến đang ở thời điểm cam go nhất, khẩu trung liên – hỏa lực chủ yếu của đơn vị – bất ngờ ngừng bắn vì xạ thủ đã hy sinh. Nếu khẩu súng ấy im lặng, địch sẽ tràn lên, đồng nghĩa với việc trận địa có nguy cơ bị đánh chiếm. Không một chút do dự, Bế Văn Đàn lao đến bên khẩu súng, quỳ xuống, ghì chặt hai chân giá súng lên vai mình rồi dõng dạc hô đồng đội tiếp tục chiến đấu.

Người xạ thủ Chu Văn Pù sững người. Trước mắt anh là người đồng đội đang dùng chính thân thể mình làm bệ đỡ cho khẩu súng giữa mưa bom, bão đạn. Không nỡ bóp cò vì sợ bạn đau, anh còn chần chừ trong giây lát. Hiểu được sự do dự ấy, Bế Văn Đàn cất cao tiếng hô đã đi vào lịch sử: "Kẻ thù đang trước mặt, đồng chí có thương tôi thì bắn chết chúng nó đi!"

Tiếng hô ấy như tiếp thêm sức mạnh cho những người còn lại. Chu Văn Pù nghiến chặt răng, siết cò. Khẩu trung liên lại gầm lên dữ dội, trút đạn về phía đội hình quân địch. Hàng chục tên địch gục ngã, cuộc phản kích bị bẻ gãy. Nhưng cũng trong giây phút ấy, Bế Văn Đàn trúng thêm nhiều viên đạn vào ngực và anh dũng hy sinh ngay trên chính "giá súng" bằng thân thể mình.

Người chiến sĩ mới ngoài hai mươi tuổi đã ra đi, nhưng hình ảnh của ông vẫn còn ở lại với lịch sử dân tộc. Sự hy sinh ấy không chỉ góp phần làm nên thắng lợi của trận đánh, mà còn trở thành biểu tượng sáng ngời của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam. Đó là tinh thần đặt nhiệm vụ lên trên sự sống của bản thân, sẵn sàng hiến dâng tất cả để đồng đội hoàn thành nhiệm vụ và để Tổ quốc giành được độc lập.

Năm tháng đã đi qua, chiến trường năm xưa giờ chỉ còn lại màu xanh của hòa bình. Thế nhưng mỗi lần nhắc đến Điện Biên Phủ, người ta vẫn không thể quên hình ảnh người chiến sĩ trẻ lấy đôi vai mình làm giá súng giữa làn đạn. Đó không chỉ là một câu chuyện lịch sử, mà còn là bài học lớn về lòng yêu nước, về ý chí kiên cường và tinh thần cống hiến của thế hệ cha anh.

Tên tuổi Bế Văn Đàn đã được đặt cho nhiều trường học, đường phố trên khắp cả nước. Hình ảnh của ông được tái hiện trong các bảo tàng lịch sử, trong những trang sách giáo khoa và trong ký ức của nhiều thế hệ người Việt Nam. Mỗi lần câu chuyện ấy được kể lại, ngọn lửa yêu nước và niềm tự hào dân tộc lại được thắp sáng, nhắc nhở thế hệ hôm nay rằng hòa bình không phải là điều tự nhiên có được, mà được đánh đổi bằng máu, bằng tuổi xuân và bằng sự hy sinh cao cả của những người anh hùng như Bế Văn Đàn.

Hình ảnh: Bế Văn Đàn lấy thân mình làm giá súng (mô hình tại Bảo tàng Chiến thắng Lịch sử Điện Biên Phủ)