Bế Văn Đàn – Người anh hùng trong tên gọi mái trường chúng em

Mỗi ngày đến trường, tôi đều đi qua dòng chữ “Trường THPT Bế Văn Đàn” được đặt trang trọng trước cổng trường.

Cái tên ấy đã trở nên quen thuộc với chúng tôi đến mức đôi khi chúng tôi đi qua mà không dừng lại để suy nghĩ: Bế Văn Đàn là ai? Vì sao ngôi trường của chúng tôi lại mang tên anh?

Cho đến một ngày, khi tìm hiểu về những câu chuyện của các thế hệ cha anh trong thời kỳ kháng chiến, tôi mới thực sự hiểu rằng phía sau tên gọi thân thuộc ấy là câu chuyện về một người thanh niên đã hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ.

Anh hùng Liệt sĩ Bế Văn Đàn sinh năm 1931, là người dân tộc Tày, quê ở xã Triệu Ẩu, huyện Phục Hòa, tỉnh Cao Bằng. Sinh ra trên mảnh đất quê hương Cao Bằng, anh đã sớm tham gia cách mạng và trở thành người chiến sĩ của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Năm 1953, trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Bế Văn Đàn cùng đơn vị tham gia chiến đấu tại mặt trận Điện Biên Phủ.

Đó là một cuộc chiến khốc liệt.

Giữa chiến trường đầy bom đạn, những người lính phải đối mặt với những thử thách mà thế hệ chúng tôi ngày nay khó có thể hình dung được.

Trong một trận chiến, khi quân địch phản kích dữ dội, đơn vị của anh Bế Văn Đàn phải tìm cách giữ vững trận địa. Một khẩu trung liên của đơn vị cần có điểm tựa để tiếp tục bắn, nhưng người chiến sĩ làm nhiệm vụ giữ súng đã hy sinh.

Trong khoảnh khắc quyết định ấy, Bế Văn Đàn đã không do dự.

Anh dùng chính đôi vai của mình làm giá súng, để đồng đội tiếp tục chiến đấu.

Đó là một hình ảnh mà mỗi lần nghĩ đến, tôi đều thấy nghẹn lại.

Một người lính trẻ đã biến cơ thể mình thành điểm tựa cho đồng đội.

Anh biết mình đang ở nơi nguy hiểm. Anh biết đạn của kẻ thù đang trút xuống. Nhưng anh vẫn đứng đó.

Không phải vì anh không biết sợ.

Mà bởi vì trong giây phút ấy, nhiệm vụ và đồng đội quan trọng hơn sự sống của chính mình.

Bế Văn Đàn đã chiến đấu đến hơi thở cuối cùng. Anh hy sinh ngày 12 tháng 12 năm 1953.

Khi ấy, anh mới chỉ 22 tuổi.

22 tuổi.

Đó là độ tuổi mà rất nhiều học sinh chúng tôi đang hướng tới. Đó là độ tuổi của những ước mơ, của giảng đường đại học, của những chuyến đi đầu tiên, của những dự định về tương lai.

Nhưng ở tuổi 22, Bế Văn Đàn đã nằm lại nơi chiến trường.

Anh không có cơ hội trở về quê hương.

Không có cơ hội gặp lại gia đình.

Không có cơ hội sống một cuộc đời bình thường như bao người trẻ khác.

Nhưng anh đã để lại một điều lớn hơn cả cuộc đời mình: lòng dũng cảm và tinh thần hy sinh vì Tổ quốc.

Có một điều khiến câu chuyện này đặc biệt gần gũi với tôi.

Đó là tôi đang học tại Trường THPT Bế Văn Đàn.

Trước đây, cái tên ấy đối với tôi đơn giản chỉ là tên trường. Nhưng sau khi biết câu chuyện về người anh hùng Bế Văn Đàn, tôi nhận ra rằng mỗi ngày chúng tôi bước vào trường cũng là mỗi ngày chúng tôi đang bước dưới một cái tên mang theo ký ức của lịch sử.

Tôi tự hỏi:

Nếu Bế Văn Đàn có thể nhìn thấy ngôi trường mang tên mình hôm nay, anh sẽ nghĩ gì?

Có lẽ anh sẽ thấy những lớp học đầy ánh sáng.

Thấy những học sinh mặc đồng phục, đeo ba lô, cười nói trên sân trường.

Thấy chúng tôi học tiếng Anh, học Tin học, sử dụng máy tính và điện thoại để tìm kiếm kiến thức.

Thấy những giờ ra chơi ồn ào, những trận bóng trên sân trường và những ước mơ của tuổi trẻ.

Có lẽ anh sẽ vui.

Bởi những gì anh và đồng đội đã chiến đấu để bảo vệ chính là một tương lai bình yên như thế.

Nhưng câu chuyện về Bế Văn Đàn cũng khiến tôi tự đặt cho mình một câu hỏi:

Chúng ta – những người trẻ được sống trong hòa bình – phải làm gì để xứng đáng với sự hy sinh của thế hệ trước?

Chúng tôi không phải đối mặt với bom đạn.

Không phải cầm súng ra chiến trường.

Nhưng điều đó không có nghĩa là chúng tôi không có trách nhiệm với đất nước.

Đối với một học sinh, yêu nước có thể bắt đầu từ việc học tập nghiêm túc.

Là cố gắng vượt qua một bài kiểm tra thay vì bỏ cuộc.

Là biết trân trọng tiếng Việt, văn hóa và truyền thống quê hương.

Là giữ gìn hình ảnh của người trẻ Việt Nam trên mạng xã hội.

Là không thờ ơ trước những vấn đề của cộng đồng.

Là biết giúp đỡ người khác khi họ cần.

Và quan trọng hơn, là không quên lịch sử.

Bởi nếu chúng ta quên những người đã hy sinh, chúng ta sẽ rất dễ coi những điều đang có là hiển nhiên.

Một buổi sáng bình yên đến trường.

Một tiết học được ngồi trong lớp.

Một con đường không còn tiếng bom.

Một gia đình được đoàn tụ.

Những điều tưởng như bình thường ấy đã từng là ước mơ của biết bao người.

Tôi đặc biệt xúc động khi nghĩ về mối liên hệ giữa Bế Văn Đàn năm xưa và học sinh Bế Văn Đàn hôm nay.

Anh đã dùng đôi vai của mình làm giá súng để đồng đội chiến đấu.

Còn chúng tôi hôm nay có thể dùng tri thức của mình làm điểm tựa cho tương lai.

Anh đã đứng vững trước bom đạn.

Chúng tôi phải biết đứng vững trước những khó khăn của cuộc sống.

Anh đã hy sinh tuổi trẻ cho Tổ quốc.

Chúng tôi phải biết sống một tuổi trẻ có trách nhiệm.

Đó có lẽ chính là cách thiết thực nhất để tưởng nhớ anh.

Trong những ngày hướng tới kỷ niệm Ngày Thương binh - Liệt sĩ, tôi càng cảm nhận sâu sắc hơn ý nghĩa của hai chữ “tri ân”.

Tri ân không chỉ là một nén hương.

Không chỉ là một bó hoa.

Không chỉ là những khẩu hiệu được viết trên áp phích.

Tri ân còn là khi một học sinh biết dừng lại trước cái tên Bế Văn Đàn và tự hỏi: “Người anh hùng ấy đã sống như thế nào?”

Tri ân là khi chúng ta kể lại câu chuyện ấy cho một người bạn chưa từng biết.

Tri ân là khi những người trẻ biến ký ức của quá khứ thành động lực để sống tốt hơn trong hiện tại.

Và đó cũng là lý do tôi muốn viết câu chuyện này.

Có thể sau này tôi sẽ rời mái trường Bế Văn Đàn.

Tôi sẽ đi học đại học, đi làm, có một cuộc sống của riêng mình.

Nhưng tôi tin rằng mỗi khi nhớ về những năm tháng THPT, tôi sẽ nhớ đến cái tên Bế Văn Đàn theo một cách khác.

Không chỉ là tên trường.

Mà là tên của một người thanh niên Cao Bằng đã gửi lại tuổi xuân của mình cho đất nước.

Một người đã lấy chính đôi vai mình làm điểm tựa cho khẩu súng.

Một người đã đứng giữa mưa bom, bão đạn để đồng đội tiếp tục chiến đấu.

Một người ra đi khi mới 22 tuổi nhưng đã sống một cuộc đời đủ để các thế hệ sau nhắc nhớ.

Tôi nghĩ rằng, có những người không cần sống thật lâu để trở nên bất tử.

Bế Văn Đàn là một người như thế.

Anh đã nằm lại nơi chiến trường Điện Biên Phủ, nhưng tên anh vẫn còn ở đây – trên cổng trường, trên những trang sách, trong lịch sử và trong ký ức của những thế hệ học sinh.

Và hôm nay, chúng tôi – những học sinh Trường THPT Bế Văn Đàn – xin được kể lại câu chuyện ấy.

Để nhớ.

Để biết ơn.

Để hiểu rằng hòa bình hôm nay không tự nhiên mà có.

Và để tự nhắc mình rằng:

Nếu thế hệ cha anh đã dùng máu xương để bảo vệ Tổ quốc, thì thế hệ chúng tôi phải dùng tri thức, trách nhiệm và lòng yêu nước để xây dựng Tổ quốc ngày càng tốt đẹp hơn.

Đó là lời hứa của những người mang trên mình cái tên Bế Văn Đàn.

Đó cũng là cách chúng tôi tiếp nối một “Câu chuyện thời hoa lửa” đã đi qua hơn bảy thập kỷ nhưng chưa bao giờ cũ.