Bế Văn Đàn – người chiến sĩ lấy thân mình làm giá súng

Bế Văn Đàn sinh năm 1931, người dân tộc Tày, quê ở xã Triệu Ấu, huyện Phục Hòa, tỉnh Cao Bằng (sau này được đặt tên là xã Bế Văn Đàn). Ông sinh ra trong một gia đình nghèo, sớm tham gia du kích ở địa phương. Tháng 1/1948, ông nhập ngũ.

Trong chiến dịch Đông Xuân 1953–1954, ông làm liên lạc tiểu đoàn. Đơn vị của ông được giao nhiệm vụ chặn đường quân Pháp rút từ Lai Châu về Điện Biên Phủ. Tại Mường Pồn, một đại đội của ta bị hai đại đội địch có máy bay và pháo binh yểm trợ phản kích liên tục. Ta giữ vững trận địa qua nhiều đợt, nhưng đến đợt phản kích thứ ba, đại đội chỉ còn 17 người. Bế Văn Đàn, khi đó vừa đi làm nhiệm vụ về, xung phong ở lại chiến đấu và bị thương.

Khẩu trung liên của đơn vị không phát huy được hỏa lực vì xạ thủ đã hy sinh, còn địa hình trống trải không có chỗ đặt súng. Bế Văn Đàn lao tới, đặt khẩu trung liên lên vai mình và giục đồng đội bắn. Thấy đồng đội Chu Văn Pù còn do dự, ông nói: "Kẻ thù trước mặt, đồng chí có thương tôi thì bắn chết chúng nó đi!". Những loạt đạn từ "giá súng" trên vai ông khiến địch hoảng loạn rút lui, cuộc phản kích bị đánh bại. Trong lúc làm giá súng, ông trúng thêm hai vết thương và hy sinh, hai tay vẫn ghì chặt khẩu súng trên vai. Khi ấy ông là tiểu đội phó, mới 22 tuổi.

Ông được truy tặng Huân chương Chiến công hạng Nhất. Ngày 31/8/1955, ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và Huân chương Quân công hạng Nhì. Khẩu trung liên gắn với hành động của ông và chiếc bút máy tìm thấy khi gia đình bốc mộ năm 1959 hiện được lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam.

Suy nghĩ của người viết: Hình ảnh "lấy thân mình làm giá súng" đã đi vào sách giáo khoa của nhiều thế hệ. Tìm hiểu kỹ hơn, tôi thấy điều đáng quý nhất là câu nói của anh với đồng đội: anh chấp nhận hy sinh bản thân để cả đơn vị giữ được trận địa.