BẾ VĂN ĐÀN – NGƯỜI CON CỦA NÚI RỪNG CAO BẰNG

Cao Bằng là vùng đất có truyền thống cách mạng, nơi nhiều thế hệ đồng bào các dân tộc đã đóng góp sức người, sức của cho sự nghiệp đấu tranh giành độc lập. Bế Văn Đàn là một người con của vùng đất ấy. Anh sinh năm 1931, là người dân tộc Tày, quê ở xã Quang Vinh, huyện Phục Hòa, tỉnh Cao Bằng. Cuộc đời của anh bắt đầu trong hoàn cảnh không thuận lợi. Gia đình nghèo, mẹ mất sớm, tuổi thơ của Bế Văn Đàn trải qua những tháng ngày khó khăn. Anh từng phải đi ở cho địa chủ. Chính từ hoàn cảnh ấy, Bế Văn Đàn sớm chứng kiến cuộc sống cơ cực của người dân lao động. Khi trưởng thành, anh tham gia du kích. Tháng 1/1949, ở tuổi mười bảy, anh xung phong vào bộ đội. Từ đó, chàng trai Tày của Cao Bằng bắt đầu một hành trình mà sau này đưa tên tuổi anh vào lịch sử. Trong quân đội, Bế Văn Đàn tham gia nhiều chiến dịch. Những tài liệu lịch sử ghi nhận anh luôn nêu cao tinh thần dũng cảm, vượt qua khó khăn và chấp hành nghiêm mệnh lệnh. Đến Chiến cuộc Đông Xuân 1953–1954, anh làm chiến sĩ liên lạc. Công việc ấy phù hợp với một người nhanh nhẹn, có tinh thần trách nhiệm và luôn sẵn sàng nhận nhiệm vụ. Tại Mường Pồn, khi đơn vị được giao nhiệm vụ ngăn chặn quân địch, Bế Văn Đàn đã thể hiện rõ phẩm chất ấy. Anh vừa đi công tác về nhưng khi có nhiệm vụ đã xung phong lên đường. Anh vượt qua khu vực nguy hiểm để truyền đạt mệnh lệnh kịp thời, chính xác. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, anh ở lại chiến đấu cùng đồng đội. Trận chiến ngày càng quyết liệt. Quân ta bị thương vong nhiều. Bế Văn Đàn cũng bị thương nhưng vẫn tiếp tục chiến đấu. Một khẩu trung liên của đơn vị không còn người sử dụng. Khẩu súng của Chu Văn Pù lại không có vị trí thích hợp để đặt. Trong hoàn cảnh ấy, Bế Văn Đàn đã lấy chính vai mình làm giá súng. Anh dùng hai tay giữ chân súng và giữ nguyên vị trí để đồng đội tiếp tục chiến đấu. Hành động ấy đã giúp đồng đội tiếp tục chiến đấu và góp phần bẻ gãy đợt phản kích của quân địch. Trong lúc làm giá súng, Bế Văn Đàn tiếp tục bị thương và hy sinh. Hai tay anh vẫn còn ghì chặt chân súng trên vai. Một người con của Cao Bằng đã nằm lại ở Mường Pồn, cách quê hương rất xa. Nhưng câu chuyện về anh lại trở về với Cao Bằng qua nhiều thế hệ. Người dân quê hương có quyền tự hào về một người con đã góp phần làm nên lịch sử. Tên Bế Văn Đàn được đặt cho nhiều con đường, trường học và công trình trên cả nước, trở thành một cách để thế hệ hôm nay ghi nhớ công lao của anh. Câu chuyện của Bế Văn Đàn cũng cho thấy đóng góp của đồng bào các dân tộc trong cuộc kháng chiến. Anh là người Tày, nhưng sự hy sinh của anh thuộc về cả dân tộc Việt Nam. Từ Cao Bằng đến Mường Pồn, con đường của anh là con đường của một người trẻ mang trong mình tình yêu quê hương và trách nhiệm với đất nước. Hơn bảy mươi năm sau, cuộc sống đã thay đổi. Những bản làng miền núi đã có những con đường mới, trường học mới và những thế hệ trẻ mới. Nhưng ký ức về Bế Văn Đàn vẫn còn đó. Nó nhắc rằng quê hương không chỉ là nơi một người được sinh ra. Quê hương còn là nơi nuôi dưỡng những con người sẵn sàng cống hiến cho đất nước. Bế Văn Đàn đã đi xa khỏi Cao Bằng khi còn rất trẻ, nhưng tên tuổi anh đã trở về với quê hương trong niềm tự hào của các thế hệ.