Bế Văn Đàn – Từ người lính trẻ đến biểu tượng bất tử
Bế Văn Đàn hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ, nhưng những gì anh để lại đã vượt xa giới hạn của một đời người. Từ một người con nghèo của Cao Bằng, anh trở thành người chiến sĩ anh hùng, được lịch sử ghi nhớ bởi hình ảnh lấy thân mình làm giá súng.
Sinh năm 1931, Bế Văn Đàn là người dân tộc Tày, quê ở xã Quang Vinh, huyện Phục Hòa, tỉnh Cao Bằng. Cuộc đời tuổi thơ của anh đầy gian khổ. Mẹ mất sớm, cha làm thợ mỏ, chú tham gia cách mạng bị giặc Pháp bắt và sát hại. Anh phải đi ở cho địa chủ nhiều năm.
Sau khi trở về sống với dì và tham gia du kích, tháng 1/1949, Bế Văn Đàn xung phong vào bộ đội. Trong quá trình chiến đấu, anh luôn thể hiện sự gan dạ, kỷ luật và tinh thần trách nhiệm.
Đông Xuân 1953–1954, anh được phân công làm liên lạc tiểu đoàn. Tại Mường Pồn, quân ta phải giữ chân quân Pháp để các đơn vị khác kịp thời triển khai lực lượng.
Trước sức ép của địch, Bế Văn Đàn nhận nhiệm vụ truyền đạt mệnh lệnh xuống đại đội. Anh vượt qua lưới đạn và hoàn thành nhiệm vụ. Khi được yêu cầu ở lại chiến đấu, anh không một chút do dự.
Địch tiếp tục phản kích. Đại đội của ta bị thương vong nhiều, chỉ còn 17 người. Bế Văn Đàn cũng đã bị thương.
Một khẩu trung liên không còn xạ thủ. Khẩu súng của Chu Văn Pù lại không có điểm tựa.
Trong khoảnh khắc sinh tử, Bế Văn Đàn chạy tới, dùng chính đôi vai của mình làm giá súng.
Anh hô đồng đội nổ súng.
Chu Văn Pù siết cò. Những loạt đạn mạnh mẽ quật ngã quân địch, làm cuộc phản kích bị đánh tan.
Bế Văn Đàn tiếp tục bị thương nhưng vẫn giữ chặt chân súng. Anh hy sinh ngay tại trận địa, đôi tay vẫn ghì chặt khẩu súng trên vai.
Sự hy sinh ấy trở thành một trong những biểu tượng tiêu biểu nhất của tinh thần chiến đấu của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Sau chiến thắng, Bế Văn Đàn được truy tặng Huân chương Chiến công hạng Nhất và bình bầu là Chiến sĩ thi đua số 1 của tiểu đoàn. Ngày 31/8/1955, anh được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và Huân chương Quân công hạng Nhì.
Tháng 5/1959, hài cốt của anh được quy tập về Nghĩa trang Liệt sĩ A1.
Ngày nay, Mường Pồn vẫn là địa chỉ đỏ để các thế hệ tìm về. Tên Bế Văn Đàn được đặt cho nhiều con đường, trường học như một cách để lịch sử tiếp tục được kể lại.
Bế Văn Đàn đã ngã xuống, nhưng hình ảnh người chiến sĩ lấy thân mình làm giá súng vẫn sống mãi – như một lời nhắc về lòng yêu nước, tình đồng đội và sự hy sinh cao cả vì độc lập, tự do của Tổ quốc.


