BẾ VĂN ĐÀN – TUỔI HAI MƯƠI BA VÀ MỘT LỰA CHỌN VĨ ĐẠI
Tuổi hai mươi ba của một người trẻ hôm nay có thể là những ngày tháng đẹp nhất của tuổi thanh xuân. Đó là tuổi của những ước mơ, những dự định, những chuyến đi và những lựa chọn cho tương lai. Nhưng với Bế Văn Đàn, tuổi hai mươi ba lại là những ngày tháng ở chiến trường và cuối cùng là sự hy sinh vì đồng đội, vì Tổ quốc.
Có lẽ chính sự khác biệt ấy khiến câu chuyện về anh luôn khiến tôi xúc động.
Bế Văn Đàn sinh năm 1931 tại Cao Bằng, trong một gia đình có truyền thống yêu nước. Lớn lên khi đất nước đang chìm trong chiến tranh, anh sớm lựa chọn con đường tham gia cách mạng. Đó là một lựa chọn không hề dễ dàng, bởi phía trước là những năm tháng gian khổ và hiểm nguy.
Nhưng thế hệ của Bế Văn Đàn đã không lựa chọn cuộc sống bình yên cho riêng mình.
Năm 1953, trong cuộc chiến đấu ở Mường Pồn, đơn vị của anh phải đối mặt với một trận đánh ác liệt. Quân địch tiến công mạnh, tình hình chiến đấu vô cùng căng thẳng.
Giữa lúc ấy, một khẩu súng máy cần được đặt ở vị trí thuận lợi để phát huy sức mạnh. Nhưng địa hình và hoàn cảnh chiến đấu khiến việc này gặp khó khăn. Bế Văn Đàn đã không chần chừ. Anh dùng thân mình làm điểm tựa cho khẩu súng.
Đó là một hình ảnh mà có lẽ không cần thêm bất kỳ lời bình nào. Một người lính lấy chính thân thể mình để nâng đỡ vũ khí của đồng đội. Anh đã bị thương nhưng vẫn giữ nguyên tư thế. Rồi anh hy sinh. Hai mươi ba tuổi. Tôi cứ nghĩ mãi về con số ấy.
Hai mươi ba tuổi, Bế Văn Đàn đã trở thành anh hùng. Nhưng trước khi trở thành một cái tên trong sách lịch sử, anh cũng chỉ là một người trẻ với một cuộc đời riêng, có những ước mơ, những người thân và một tương lai chưa kịp đi tới. Chiến tranh đã lấy đi tương lai ấy. Nhưng chính sự hy sinh của anh đã góp phần tạo nên tương lai cho những người ở lại.
Đó là nghịch lý đau đớn nhưng cao đẹp của lịch sử: có những người phải từ bỏ tuổi trẻ của mình để thế hệ sau được sống một tuổi trẻ bình yên.
Bởi vậy, khi đọc câu chuyện về Bế Văn Đàn, tôi không muốn chỉ nói rằng anh “dũng cảm”. Tôi muốn nói rằng anh đã thể hiện một phẩm chất lớn hơn: tinh thần trách nhiệm với đồng đội và Tổ quốc.
Anh không nghĩ: “Tại sao tôi phải hy sinh?”
Anh chỉ nghĩ: “Làm thế nào để đồng đội tiếp tục chiến đấu?”
Đó chính là điều làm nên vẻ đẹp của người lính.
Ngày nay, chúng tôi không cần cầm súng ra chiến trường. Nhưng tinh thần trách nhiệm của Bế Văn Đàn vẫn có thể trở thành bài học cho mỗi người trẻ. Trong lớp học, đó là không bỏ mặc công việc chung. Trong cuộc sống, đó là biết giúp đỡ người khác khi họ cần. Trong xã hội, đó là biết đặt lợi ích chung bên cạnh lợi ích cá nhân.
Một người trẻ có thể chưa làm được việc phi thường, nhưng hoàn toàn có thể bắt đầu bằng việc sống có trách nhiệm. Bế Văn Đàn đã trao lại tuổi hai mươi ba của mình cho đất nước. Hôm nay, chúng tôi được nhận lại những năm tháng thanh xuân trong hòa bình. Vì thế, cách tốt nhất để tưởng nhớ anh không phải chỉ là cúi đầu trước một tượng đài, mà là biến những ngày tháng bình yên thành những ngày tháng có ích.
Tuổi hai mươi ba của Bế Văn Đàn đã dừng lại ở chiến trường. Nhưng tuổi trẻ mà anh gửi lại cho đất nước vẫn đang tiếp tục sống trong mỗi thế hệ hôm nay.
