Bế Văn Đàn và con dốc không tên
Buổi chiều, đơn vị rời khỏi khu rừng. Phía trước là một con dốc dài. Không có tên trên bản đồ mà những người lính được biết. Chỉ có con đường đất hẹp chạy giữa hai sườn núi, ngoằn ngoèo như một sợi dây vắt lên trời. Tiểu đội trưởng nhìn đội hình rồi nói:

Buổi chiều, đơn vị rời khỏi khu rừng.
Phía trước là một con dốc dài.
Không có tên trên bản đồ mà những người lính được biết.
Chỉ có con đường đất hẹp chạy giữa hai sườn núi, ngoằn ngoèo như một sợi dây vắt lên trời.
Tiểu đội trưởng nhìn đội hình rồi nói:
– Cố gắng. Qua được dốc này sẽ có chỗ nghỉ.
Bế Văn Đàn chỉnh lại quai ba lô.
Anh nhìn lên.
Con dốc tưởng như không có điểm cuối.
Bước chân đầu tiên
Những người lính bắt đầu leo.
Mười phút đầu, mọi người vẫn nói chuyện.
Hai mươi phút sau, tiếng nói thưa dần.
Chỉ còn tiếng bước chân trên đất ẩm.
Bế Văn Đàn đi giữa đội hình.
Ba lô nặng trên vai.
Mồ hôi chảy xuống mặt.
Một chiến sĩ phía sau thở dài:
– Dốc gì mà dài thế!
Đàn quay lại cười:
– Chắc trên đỉnh có gì hay nên mới thử thách chúng ta.
Người bạn bật cười:
– Mong là có một nồi cơm!
Người đi chậm lại
Càng lên cao, một chiến sĩ trẻ càng bước chậm.
Anh ngồi xuống bên đường.
– Tôi nghỉ một chút.
Bế Văn Đàn dừng lại.
– Nghỉ cùng đi.
Người kia nói:
– Cậu cứ đi trước.
Đàn lắc đầu:
– Đơn vị đi cùng nhau.
Anh đứng bên cạnh chờ.
Một lát sau, người lính đứng dậy.
Hai người tiếp tục leo.
Không ai biết tên con dốc
Đến một đoạn bằng phẳng, cả tiểu đội dừng lại.
Một chiến sĩ nhìn xuống con đường vừa đi rồi hỏi:
– Con dốc này tên gì nhỉ?
Tiểu đội trưởng cười:
– Có lẽ chẳng có tên.
Người khác nói:
– Vậy sau này nhớ thế nào?
Bế Văn Đàn nhìn con dốc phía dưới:
– Cứ gọi là con dốc của chúng ta.
Mọi người cười.
Một cái tên không chính thức, nhưng ai cũng nhớ.
Đỉnh dốc
Cuối cùng, họ cũng lên đến đỉnh.
Phía trước mở ra một thung lũng xanh.
Gió núi thổi mát.
Mọi người tháo ba lô xuống.
Có người nằm ngay trên bãi cỏ.
Có người ngồi uống nước.
Một chiến sĩ thở phào:
– Cuối cùng cũng lên được!
Bế Văn Đàn nhìn lại con dốc.
Từ trên cao, nó không còn đáng sợ như lúc đứng dưới chân.
Anh cười:
– Thấy chưa? Dốc nào rồi cũng qua.
Một bài học nhỏ
Tiểu đội trưởng nghe thấy câu nói ấy.
Ông bảo:
– Nhớ điều này. Đường hành quân cũng giống nhiều việc trong đời. Đứng dưới chân dốc, mình dễ nghĩ nó quá cao. Nhưng cứ bước từng bước thì rồi cũng đến nơi.
Bế Văn Đàn gật đầu.
Anh nhìn những người đồng đội đang nghỉ bên cạnh.
Không ai trong số họ biết con dốc ấy sau này sẽ được gọi bằng tên gì.
Có thể chẳng ai gọi tên nó cả.
Nhưng với những người từng bước qua, nó sẽ luôn là một phần của ký ức.
Đêm ấy, bên bếp lửa, một chiến sĩ hỏi:
– Mai còn dốc như hôm nay không?
Người khác đáp:
– Có thì lại leo.
Mọi người bật cười.
Bế Văn Đàn ngồi bên cạnh, lặng lẽ nhìn ngọn lửa.
Anh hiểu rằng đời lính sẽ còn nhiều “con dốc” khác.
Có con dốc của đường rừng.
Có con dốc của những ngày gian khổ.
Và có những thử thách mà chỉ khi bước qua rồi, người ta mới hiểu mình đã trưởng thành như thế nào.
Con dốc không tên không được ghi trên bản đồ. Nhưng trong ký ức của người lính, nó có một cái tên rất riêng: con dốc của những bước chân đồng đội.
Và điều đáng nhớ nhất không phải là con dốc cao bao nhiêu.
Mà là trên con dốc ấy, không ai bị bỏ lại phía sau.


