Bế Văn Đàn - Vác súng thay giá cắm, gánh cả niềm tin chiến thắng

Trong những trang vàng của chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954, bên cạnh Phan Đình Giót lấp lỗ châu mai, Tô Vĩnh Diện lấy thân chèn pháo, ta còn có một người lính trẻ đã trở thành biểu tượng bất tử của tinh thần “vì dân, vì nước” – đó là Bế Văn Đàn, người chiến sĩ dùng vai mình làm giá súng để đồng đội tiếp tục bắn vào quân thù. Hành động ấy giản dị mà vĩ đại, lặng lẽ mà chói sáng như ngôi sao dẫn lối cho bao thế hệ thanh niên Việt Nam.

Sinh năm 1931 tại xã Quang Trung, huyện Hạ Lang, tỉnh Cao Bằng, Bế Văn Đàn lớn lên giữa núi rừng biên viễn, nơi nhân dân chịu muôn vàn áp bức dưới ách thực dân – phong kiến. Dẫu tuổi thơ nghèo khó, nhưng từ nhỏ Đàn đã sớm nuôi dưỡng trong mình khát vọng thoát khỏi đói nghèo, giành lại tự do cho dân tộc. Năm 1950, khi vừa tròn 19 tuổi, Bế Văn Đàn tình nguyện nhập ngũ, trở thành chiến sĩ Trung đoàn 174 – đơn vị chủ lực của bộ đội ta thời bấy giờ.

Trong quân ngũ, Đàn nổi tiếng chăm chỉ rèn luyện, mưu trí, dũng cảm. Có lần hành quân dài ngày, đồng đội đói mệt, anh âm thầm nhường phần ăn của mình cho người yếu hơn. Trong các trận đánh, anh luôn xung phong đi đầu, không quản hiểm nguy. Đồng đội nhận xét: Đàn ít nói, nhưng làm nhiều; ít hứa, nhưng đã làm thì đến cùng. Chính phẩm chất ấy khiến anh được tin tưởng giao những nhiệm vụ khó khăn nhất.

Tới đông – xuân 1953–1954, chiến dịch Điện Biên Phủ bước vào giai đoạn chuẩn bị căng thẳng. Pháo ta được kéo vào trận địa qua núi rừng hiểm trở, dựng bao lớp công sự, hào giao thông. Một trong những mục tiêu chiến lược là đánh chiếm điểm cao Him Lam – nơi khởi đầu của chiến dịch. Ngày 13/3/1954, ta nổ súng mở màn. Địch cố thủ trong lô cốt, trung liên, đại liên bắn xối xả khiến đường tiến công bị chặn đứng. Phía trước, chiến hào còn dang dở, giá súng trung liên bị mảnh đạn phá hỏng. Trong khoảnh khắc sinh tử ấy, nếu hoả lực không kịp duy trì, cả mũi tấn công có thể thất bại.

Không chần chừ, Bế Văn Đàn lao lên, chạy giữa lằn ranh đạn lửa. Anh đặt mình ngay phía trước, gối xuống đất, đưa vai lên làm bệ cho súng. Khi đồng đội bảo: “Đàn lùi xuống, nguy hiểm lắm!”, anh chỉ mỉm cười:

“Không sao, cứ đặt súng lên vai tôi mà bắn!”

Tiếng súng lại vang rền. Đồng đội siết cò, từng loạt đạn từ vai Đàn phun về phía địch, đánh sập ổ hoả điểm, mở đường cho toàn đơn vị xung phong. Đạn địch bắn trả như mưa. Một viên xuyên trúng ngực, máu ướt đỏ áo. Đàn vẫn giữ chặt thế đứng để đồng đội tiếp tục bắn. Khi trung liên im tiếng, anh mới ngã xuống – bình thản như một giấc ngủ giữa đất đai Tổ quốc mà anh yêu đến tận cùng.

Chiến thắng Him Lam mở ra cánh cửa đầu tiên của Điện Biên. Điểm cao tiếp theo lần lượt bị hạ. Để đến ngày 7/5/1954, lá cờ "Quyết chiến – Quyết thắng" tung bay trên nắp hầm Đờ Cát. Đằng sau chiến thắng ấy, có bóng hình người chiến sĩ trẻ mang bờ vai sạm nắng rừng, gánh lấy cả giá súng và cả hy vọng tiến công của đồng đội.

Sau khi hy sinh, Bế Văn Đàn được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân. Tên anh trở thành tên trường học, đường phố, đơn vị quân đội. Ở quê nhà Cao Bằng, mỗi mùa hoa ban nở trắng rừng, người dân lại kể về cậu trai trẻ hiền lành nhưng gan đồng chí thép, đã “đỡ súng bằng vai” để mở đường cho Tổ quốc đi lên.

Ngày nay, lớp trẻ không còn nghe tiếng súng trường mà nghe nhịp cuộc sống hiện đại. Nhưng tấm gương Bế Văn Đàn vẫn còn nguyên vẹn. Ở bất kỳ thời đại nào, đất nước cũng cần những người trẻ dám gánh việc khó, nhận việc nặng, đứng ở nơi hiểm nhất để tập thể tiến lên. Nếu hôm qua Đàn dùng vai đỡ súng, thì hôm nay thanh niên có thể dùng trí tuệ làm khoa học, dùng bản lĩnh khởi nghiệp, dùng ý chí bảo vệ chủ quyền và gìn giữ hoà bình.

Không phải ai cũng cần ngã xuống giữa trận tiền, nhưng ai cũng có thể sống như Bế Văn Đàn – sống có trách nhiệm, có lý tưởng, có trái tim hướng về dân tộc.