Bên bờ Bến Hải từng có những bến đò “lịch sử”
Bên bờ Bến Hải từng có những bến đò “lịch sử”, nơi chuyển bộ đội, quân lương… giữa hai miền nam-bắc được nhắc đến với biết bao câu chuyện bi hùng. Trong số đó, có một bến đò gần như bị lãng quên, chuyên nhận chuyển liệt sĩ từ bờ nam đưa về bờ bắc. Thời gian đã xóa nhòa những vết dấu cuối cùng của bến đò này. Nó chỉ còn tồn tại ngắn ngủi trên sách vở và trong trí nhớ của những người ở lại…
Tháng 7/2024, trong dịp thăm lại bến đò anh hùng Tùng Luật (xã Vĩnh Giang, Vĩnh Linh, Quảng Trị), chúng tôi được gặp bà Ngô Thị Thọ (sinh năm 1947), từng là nữ dân quân làm nhiệm vụ chèo thuyền đưa cán bộ, chiến sĩ từ miền bắc vượt Vĩ tuyến 17 vào miền nam chiến đấu những năm 1967-1973.
Trong câu chuyện của mình, bà Thọ có nhắc tới chi tiết: Ngoài Cửa Tùng, Tùng Luật [các bến A, B - PV], xã Vĩnh Giang còn có một bến đò đặc biệt mà rất ít người biết tới mang bí danh bến đò C, còn được dân địa phương gọi là BẾN ĐÒ LIỆT SĨ.
Thấy chúng tôi tò mò, bà Thọ giải thích: Giai đoạn 1967-1968, kháng chiến chống Mỹ bước vào thời kỳ ác liệt nhất. Từ miền bắc, hàng triệu thanh niên viết đơn tự nguyện lên đường nhập ngũ vì miền nam ruột thịt. Lúc này, ở bến Tùng Luật, bà Thọ mới 17 tuổi nhận nhiệm vụ chở những người lính “ăn cơm bắc, đánh giặc nam” qua sông Bến Hải mỗi ngày.
“Bến Tùng Luật chỉ chuyên chở bộ đội. Còn thương binh, liệt sĩ sẽ được đưa về bến C. Có những chuyến về, cả đò chỉ có 2 chiến sĩ bị thương và 4-5 thi thể. Anh em lo bọn o sợ nên nói dối: Đây chỉ là thương binh bị ngất đi. Nhưng bọn o biết vì chân o đã bén máu, lòng thuyền cũng loang lổ đỏ, còn tay rờ [sờ - PV] vào người họ đều đã lạnh ngắt cả. O liền nói: ‘Bọn em có sợ chi mô, chỉ thương mọi người thôi”, bà Thọ nhớ lại.
Bà Ngô Thị Thọ
Từ lời kể của bà Thọ, chúng tôi đã cố gắng tìm hiểu thêm thông tin về Cụm di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Đôi bờ Hiền Lương-Bến Hải từ hai nguồn xác tín.
