BẾN CỦI - KÝ ỨC ĐAU THƯƠNG, NGỌN LỬA NIỀM TIN VÀ SỨ MỆNH TUỔI TRẺ
Có những vùng đất không chỉ được tạo nên bởi phù sa, mà còn được bồi đắp bằng mồ hôi, nước mắt và cả máu của con người. Bến Củi (một trong ba xã cũ sát nhập thành xã Lộc Ninh, tỉnh Tây Ninh hiện tại) là một vùng đất như thế – nơi mà mỗi tấc đất đều thấm đẫm ký ức, nơi quá khứ và hiện tại hòa vào nhau thành một bản trường ca vừa đau thương, vừa hào hùng.
Ngày ấy, khi đất nước còn chìm trong ách đô hộ, những đoàn người nghèo từ miền Bắc, miền Trung lũ lượt rời quê hương. Họ ra đi với hy vọng đổi đời, mang theo niềm tin mong manh vào một “miền đất hứa” mà bọn thực dân vẽ ra. Nhưng khi đặt chân đến Bến Củi, họ mới hiểu rằng đó không phải là miền đất hứa, mà là nơi bắt đầu của những tháng ngày tăm tối nhất. Những cánh rừng cao su bạt ngàn, tưởng chừng xanh mát và trù phú, lại trở thành nơi giam cầm biết bao kiếp người. Người phu cao su sống trong cảnh cơ cực, bị bóc lột đến tận cùng. Ngày làm việc bắt đầu từ khi trời còn chưa sáng. Tiếng kẻng vang lên lúc ba, bốn giờ sáng như xé toạc màn đêm, gọi họ bước vào một ngày lao động nặng nhọc.
Họ làm việc từ mười đến mười bốn giờ mỗi ngày. Đôi bàn tay chai sạn, lưng còng xuống theo năm tháng. Cơm không đủ no, áo không đủ mặc. Chỗ ở chật chội, nóng bức, bẩn thỉu. Ốm đau không có thuốc, không được chữa trị. Nếu không làm việc hoặc có ý định bỏ trốn, họ sẽ phải hứng chịu roi vọt, tra tấn dã man. Có người đã ngã xuống giữa rừng cao su, không kịp gửi một lời về quê nhà. Có người sống cả đời trong nỗi nhớ quê quặn thắt. Họ đến rồi ở lại, như những bóng cây câm lặng giữa rừng sâu. Nỗi đau ấy đã hóa thành lời ca:
“Kiếp phu đổ lắm máu đào
Máu loang mặt đất, máu trào mủ cây
Trần gian địa ngục là đây
Đồn điền Bến Củi, nơi Tây giết người”.
Nhưng chính trong tận cùng của đau thương, con người Bến Củi đã không chịu khuất phục. Một ngọn lửa âm thầm được nhen lên – ngọn lửa của lòng căm thù, của khát vọng tự do. Dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, những người công nhân cao su không còn cam chịu mà dần đứng lên đấu tranh. Từ những con người bị áp bức, họ trở thành lực lượng cách mạng kiên cường.
Khi chiến tranh lan rộng, Bến Củi trở thành một địa bàn chiến lược quan trọng. Những cánh rừng cao su, những con suối, lối mòn… tất cả trở thành căn cứ địa của cách mạng. Kẻ thù liên tục càn quét, đánh phá, nhưng không thể khuất phục được ý chí của con người nơi đây. Trong những năm tháng khốc liệt ấy, không chỉ những người lính cầm súng chiến đấu. Phụ nữ, người già, và cả những em thiếu niên cũng góp sức mình. Mỗi người một nhiệm vụ, nhưng cùng chung một lý tưởng. Đặc biệt, hình ảnh đội thiếu niên Bến Củi đã trở thành biểu tượng đẹp của lòng dũng cảm. Những đứa trẻ nhỏ bé nhưng gan dạ, mưu trí. Các em làm giao liên, đặt mìn, phá xe tăng, vượt qua hiểm nguy để góp phần vào chiến thắng chung.
Ngày 25 tháng 10 năm 1965, quân và dân Bến Củi đã tự đứng lên giải phóng quê hương lần thứ nhất. Đó là chiến thắng của ý chí, của niềm tin vào con đường cách mạng. Và rồi mùa xuân năm 1975 lịch sử đã đến. Ngày 13 tháng 3 năm 1975, Bến Củi trở thành xã đầu tiên của huyện Dương Minh Châu (trước sát nhập) được giải phóng hoàn toàn. Lá cờ cách mạng tung bay trên vùng đất từng đầy đau thương, như một lời khẳng định: con người có thể bị áp bức, nhưng không bao giờ bị khuất phục.
Chiến tranh qua đi, Bến Củi bước vào một hành trình mới. Những cánh rừng cao su không còn là biểu tượng của nỗi đau, mà trở thành nguồn sống, nguồn phát triển kinh tế. Người dân từng bước dựng xây lại quê hương. Từ một vùng đất nghèo khó, Bến Củi hôm nay đã đổi thay. Những con đường được mở rộng, những mái nhà kiên cố mọc lên, trẻ em được đến trường, đời sống người dân ngày càng cải thiện. Một cuộc sống mới đang hiện hữu – bình yên, ấm no và đầy hy vọng.
Năm 1995, nhân dân và lực lượng vũ trang xã Bến Củi được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân – một phần thưởng xứng đáng cho những hy sinh to lớn.
Giữa những đổi thay ấy, hình ảnh người thanh niên xã Bến Củi cũ nói riêng và thanh niên xã Lộc Ninh sau sát nhập nói chung hiện lên như sự tiếp nối đẹp đẽ của lịch sử. Không còn cầm súng nơi chiến trường, nhưng họ đang chiến đấu trên một mặt trận mới – mặt trận của tri thức, của lao động sáng tạo và của trách nhiệm công dân. Dưới màu áo xanh của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, tuổi trẻ xã nhà đang hăng hái tham gia các phong trào tình nguyện, tiên phong trong học tập, lập nghiệp, phát triển kinh tế và xây dựng quê hương. Đồng thời, họ còn là lực lượng nòng cốt trong việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam, kiên quyết đấu tranh trước những quan điểm sai trái, thù địch. Nếu thế hệ cha anh đã viết nên lịch sử bằng máu và lòng quả cảm, thì thế hệ trẻ hôm nay đang viết tiếp câu chuyện ấy bằng trí tuệ, bản lĩnh và khát vọng vươn lên.
Hôm nay, đứng giữa Bến Củi, nhìn những hàng cao su xanh mướt trải dài, ít ai còn thấy bóng dáng của “địa ngục trần gian” năm nào. Nhưng lịch sử vẫn còn đó, âm thầm chảy trong từng tấc đất. Mỗi gốc cao su như vẫn thì thầm câu chuyện của quá khứ. Mỗi con đường là dấu chân của những con người đã ngã xuống. Và mỗi người dân hôm nay chính là sự tiếp nối của một hành trình chưa bao giờ dừng lại.
Bến Củi – từ đau thương đã vươn lên mạnh mẽ, từ bóng tối đã bước ra ánh sáng, từ những phận người bị áp bức, con người nơi đây đã làm chủ vận mệnh của mình. Và bản anh hùng ca ấy vẫn đang tiếp tục được viết – bằng niềm tin, bằng khát vọng và bằng chính những bước đi vững vàng của hôm nay và mai sau.
