BẾN ĐÒ MÙA NƯỚC NỔI

BẾN ĐÒ MÙA NƯỚC NỔI

Ngày ấy, ở một vùng quê ven sông có một bà cụ tên Mận.

Cả đời bà gắn với một chiếc đò nhỏ.

Mỗi sáng, bà chèo đò đưa người trong làng sang bên kia sông. Có người đi chợ, có người đi học, có người ra thị trấn làm việc.

Ai cũng quen với tiếng mái chèo khua nước và giọng nói hiền từ của bà.

— Đi chậm thôi các cháu, đò còn chòng chành.

Trong số những người thường xuyên qua đò có một cậu bé tên An.

An sống với mẹ ở căn nhà cuối làng.

Ngày nào đi học, cậu cũng qua bến đò.

Bà Mận quý An vì cậu luôn lễ phép.

Một hôm trời mưa rất lớn, nước sông dâng cao.

An vẫn đứng bên bến.

Bà Mận hỏi:

— Hôm nay cháu còn đi học sao?

An gật đầu.

— Cháu có bài kiểm tra.

Bà nhìn dòng nước rồi nói:

— Hôm nay nguy hiểm lắm.

An cúi đầu:

— Nếu cháu không đi, cô giáo sẽ buồn.

Bà Mận nhìn cậu bé rồi bật cười.

— Lên đò đi. Nhưng ngồi yên đấy nhé.

Chiếc đò chậm rãi rời bến.

Mưa rơi trắng mặt sông.

Bà Mận chèo từng nhịp thật chắc.

Khi cập bờ, An quay lại nói:

— Sau này cháu lớn, cháu sẽ mua cho bà một chiếc đò thật to.

Bà Mận cười:

— Bà chỉ cần cháu học giỏi.

An chạy đi.

Những năm tháng trôi qua.

An lớn lên.

Rồi một ngày, cậu cũng phải rời làng để lên đường.

Trước khi đi, An đến tìm bà Mận.

Cậu đặt vào tay bà một chiếc hộp nhỏ.

— Cháu gửi bà.

Bà mở ra.

Bên trong là một chiếc đồng hồ.

— Cháu đi xa, bà giữ cái này giúp cháu.

Bà hỏi:

— Bao giờ cháu về?

An cười:

— Khi nào đồng hồ chạy hết một vòng thật dài.

Bà Mận không hiểu.

Nhưng vẫn cất chiếc đồng hồ thật kỹ.

Nhiều năm sau, An không trở về.

Người trong làng dần không còn nhắc đến cậu.

Chỉ có bà Mận vẫn nhớ.

Mỗi sáng, bà lại nhìn chiếc đồng hồ.

Nó vẫn chạy.

Tích tắc.

Tích tắc.

Rồi một ngày, đồng hồ dừng lại.

Bà Mận đem nó ra tiệm sửa.

Người thợ bảo:

— Máy cũ quá rồi.

Bà hỏi:

— Có sửa được không?

— Có thể, nhưng không chắc.

Bà mỉm cười:

— Vậy cứ thử đi.

Chiếc đồng hồ được sửa.

Nó lại chạy.

Bà Mận tiếp tục chèo đò.

Nhiều năm nữa trôi qua.

Tóc bà bạc trắng.

Chiếc đò cũ cũng nhiều lần được thay mới.

Nhưng bà vẫn ngồi ở bến sông.

Một buổi sáng mùa nước nổi, một chiếc xe dừng trước bến.

Một người đàn ông trung niên bước xuống.

Anh nhìn dòng sông thật lâu.

Rồi hỏi:

— Bà Mận còn chèo đò không?

Người làng chỉ sang phía bên kia.

— Bà ấy ở đó.

Người đàn ông bước xuống bến.

Bà Mận nhìn anh.

Hai người im lặng.

Người đàn ông lấy từ túi áo ra một chiếc khăn cũ.

— Bà còn nhớ cháu không?

Bà nhìn thật kỹ.

Rồi đôi mắt bà sáng lên.

— An?

Anh gật đầu.

Bà Mận bật cười.

— Cuối cùng cháu cũng về.

An ngồi xuống bên bà.

Anh lấy chiếc đồng hồ ngày xưa ra.

Nó vẫn chạy.

An nói:

— Cháu đã đi rất nhiều nơi.

Bà hỏi:

— Sao lâu thế mới về?

An nhìn dòng sông.

— Vì cháu mất quá nhiều thời gian mới hiểu rằng có những nơi mình đi xa đến đâu cũng không thể quên.

Bà Mận im lặng.

Rồi bà đưa tay lên mái chèo.

— Sang bên kia không?

An cười.

— Lâu rồi cháu chưa đi đò của bà.

Hai người bước xuống chiếc đò.

Bà Mận chèo.

An ngồi phía trước.

Dòng sông hôm ấy rất yên.

Không còn những mùa nước dữ.

Không còn tiếng mưa dồn dập.

Chỉ có tiếng mái chèo khua nhẹ.

An nhìn bà.

— Bà còn nhớ ngày cháu nói sẽ mua cho bà một chiếc đò thật to không?

Bà cười:

— Nhớ chứ.

— Cháu chưa làm được.

— Không sao.

— Sao lại không sao?

Bà nhìn dòng nước.

— Vì chiếc đò này đã đưa biết bao người qua sông rồi.

An cúi đầu.

Một lúc sau, anh nói:

— Bà nghỉ đi. Từ nay để cháu chèo.

Bà Mận đưa mái chèo cho anh.

An cầm lấy.

Lần đầu tiên sau rất nhiều năm, bà Mận ngồi yên trên chiếc đò, để một người khác đưa mình qua sông.

Khi cập bến, bà nhìn An.

— Bây giờ cháu đã lớn thật rồi.

An cười:

— Nhờ những chuyến đò ngày trước.

Chiều hôm đó, An quyết định ở lại quê.

Anh sửa lại bến đò, làm một mái che nhỏ và giúp trẻ con trong làng qua sông an toàn mỗi ngày.

Còn bà Mận, sau hơn nửa đời chèo đò, cuối cùng cũng được nghỉ.

Chiếc đồng hồ cũ được An treo trên tường căn nhà của bà.

Mỗi sáng, nó vẫn vang lên tiếng tích tắc quen thuộc.

Bà Mận thường ngồi bên cửa sổ, nhìn dòng người qua lại và mỉm cười.

Có những người đi qua một bến đò chỉ mất vài phút.

Nhưng với một người, chuyến đò ấy có thể trở thành ký ức đi theo suốt cả cuộc đời.

Và có những người dù đã đi rất xa, cuối cùng vẫn tìm được đường trở về nơi bắt đầu.

Bởi quê hương đôi khi không phải là nơi ta sinh ra, mà là nơi luôn có một người âm thầm chờ ta trở lại.