Bên dòng suối quê hương
Câu chuyện về tuổi thơ của Nông Văn Dền, cậu bé người Nùng sinh ra tại Nà Mạ, Cao Bằng, nơi sau này trở thành một địa danh gắn liền với lịch sử cách mạng Việt Nam.
Nông Văn Dền, sau này được biết đến với bí danh Kim Đồng, sinh năm 1929 tại làng Nà Mạ, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng.
Em sinh ra trong một gia đình nông dân người Nùng, trong hoàn cảnh đất nước còn chịu sự thống trị của thực dân Pháp. Cuộc sống của người dân vùng núi Cao Bằng khi ấy còn nhiều thiếu thốn, đồng bào phải chịu nhiều áp bức và những chính sách hà khắc của chính quyền thuộc địa. Cha của Dền bị bắt đi phu khi em còn nhỏ và sau đó không rõ tung tích. Trong gia đình, một số người thân của em cũng sớm tham gia hoạt động cách mạng. Chính môi trường gia đình và quê hương đã ảnh hưởng sâu sắc đến nhận thức của cậu bé Nông Văn Dền.
Dù còn nhỏ, Dền đã chứng kiến cảnh người dân bị áp bức và hiểu rằng cuộc sống của đồng bào cần được thay đổi. Em nổi tiếng là một cậu bé nhanh nhẹn, thông minh, gan dạ và có khả năng quan sát tốt. Nà Mạ lúc ấy nằm gần Pác Bó, nơi phong trào cách mạng đang được gây dựng.
Năm 1941, Nguyễn Ái Quốc trở về Pác Bó sau nhiều năm hoạt động ở nước ngoài và trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam. Không khí cách mạng tại vùng Cao Bằng ngày càng sôi nổi. Những thiếu niên như Nông Văn Dền được các cán bộ cách mạng chú ý, giác ngộ và thử thách. Dền nhanh chóng thể hiện những phẩm chất phù hợp với công việc liên lạc, đưa đón cán bộ và canh gác.
Từ một cậu bé của bản Nà Mạ, em dần bước vào một cuộc đời đặc biệt, nơi tuổi thơ gắn với những nhiệm vụ mà bình thường chỉ người lớn mới có thể đảm nhận. Những ngày tháng bình dị bên núi rừng Cao Bằng đã chuẩn bị cho Dền bước vào một trang mới của cuộc đời. Chỉ ít lâu sau, cái tên Kim Đồng sẽ xuất hiện trong lịch sử thiếu nhi Việt Nam như biểu tượng của lòng dũng cảm và tinh thần yêu nước.
