Bên mái tranh nghèo, ngọn đèn dầu và nỗi nhớ không tên của người mẹ Việt Nam anh hùng

Nói đến lịch sử chiến tranh, người ta thường nghĩ ngay đến tiếng súng gầm vang, những chiến công oanh liệt nơi sa trường hay tên tuổi của các vị tướng soái. Nhưng đằng sau hào quang của lịch sử ấy lại là những khoảng lặng rưng rưng ở góc quê nghèo. Ở đó, có những người mẹ suốt đời lặng lẽ gieo mầm hy vọng trên những luống cày, để rồi cũng chính đôi bàn tay gầy guộc ấy phải nén đau thương, tiễn những đứa con yêu dấu bước vào khói lửa chiến tranh. Mẹ Lê Thị Mai là một người mẹ như thế – hiện thân của sự kiên trung, nhẫn nại và là biểu tượng sáng ngời cho tình mẫu tử hòa quyện cùng vận mệnh non sông.

Mẹ sinh năm 1909 trong một gia đình nông dân giản dị ở xã Hưng Long, huyện Bình Chánh, thành phố Hồ Chí Minh. Gia đình mẹ có 3 người con, gồm 1 người con gái và hai người con trai. Thuở chưa mang trĩu nặng những biến cố thời đại, hình ảnh mẹ hiện lên thật bình dị, mộc mạc bên mái nhà tranh, sau lũy tre làng. Đó là người mẹ một nắng hai sương trên đồng ruộng, là tiếng ru hời ngọt ngào bên nôi, là tấm áo sờn vai mẹ thức khuya dậy sớm vá lại cho người thân. Trong tổ ấm nhỏ ấy, tình mẫu tử là thứ ánh sáng dịu dàng nuôi dưỡng những đứa con lớn lên bằng tình yêu quê hương đất. Khi kháng chiến chống Mỹ cứu nước bước vào những năm tháng gian khổvaf quyết liệt vô cùng, hai người con trai của mẹ lần lượt ra chiến trường tham gia hoạt động cách mạng cứu nước. Là một người mẹ, mẹ Mai hiểu rằng nếu cho con đi thì mất con, mà để con ở lại thì mất nước, mẹ biết con đường phía trước có lắm gian nan và khổ cực. Nhưng trong hoàn cảnh đất nước chiến tranh khốn khổ, mẹ vẫn cắn răng chịu đựng, nuốt xuống những cay đắng trong lòng để động viên những đứa con ruột thịt mà chính mình đã sinh ra nuôi lớn, lên đường làm nhiệm vụ cho đất nước, những đứa con của mẹ lại mang theo hành trang là hơi ấm gia đình, là lời dặn dò của mẹ để khoác lên mình bộ lính lên đường ra trận. Mẹ tiễn con bằng những cái ôm siết chặt nghẹn ngào, bằng cái gật đầu kiên định dẫu trong lòng biết bao bão tố. Mẹ hiểu, con ra đi là để bảo vệ xóm làng, bảo vệ cả những điều bình yên nhất của quê hương, nhưng với ngôi vị là một người mẹ khi nhìn con đi xa thì trong lòng mẹ lại không nỡ. Ở nhà người mẹ ấy, đêm đêm giữa căn nhà nhỏ hiu hắt ngọn đèn dầu, lo nghĩ khôn nguôi về những đứa con đang dầm dãi nơi mưa bom bão đạn, lo sợ rằng con ở đó có ổn không, có đủ ăn và mãi mong ràng con vẫn sẽ bình an trở về, mẹ không dám nghĩ đến những kết cục tồi tệ có thể xảy ra đối với những đữa con của mình. Thế nhưng, chiến tranh chưa bao giờ là một danh từ dịu dàng; nó tàn nhẫn và cướp đi những gì trân quý nhất của người mẹ, điều mà mẹ lo lắng nhất cũng đã xảy đến, tin dữ ập về hai người con trai của mẹ là Nguyễn Văn hai và Nguyễn Văn Bê lần lượt hy sinh trong khi làm nhiệm vụ trong công cuộc chống Mỹ cứu nước. Hai lần nhận được tin dữ ấy là hai lần trái tim người mẹ ngày nhớ đêm mong con của mẹ phải chịu một nổi đau mất con là nỗi đau xé lòng, thứ thương tổn bầm dập mà không một ngôn từ nào trên đời có thể diễn tả hết, không có gì có thể bù đắp hay xoa dịu nổi. Từ một ngôi nhà giản dị nhưng tràn đầy yêu thương tiếng nói cười, gọi mẹ rôm rả, nhưng khi chiến tranh ập đến, nó đã lấy đi những bình yên, hạnh phúc của cuộc sống, đau đớn hơn là nó cũng đã cướp đi những người con mà mẹ yêu thương nhất, những người con mà mẹ hết mực yêu thương của một đời mang nặng đẻ đau, mẹ đã chắt chiu từng giọt mồ hôi nhọc nhằn, gửi gắm qua từng lời ru ngọt ngào để nuôi dưỡng những đứa con nên người. Ngày mẹ nhận được tin dữ ấy từ đó ngôi nha nhỏ không còn tiếng nói cười mà trở nên vắng lặng chỉ còn người mẹ mãi nhìn về một phía xa tìm con. Nhũng người con từng quen thuộc với tiếng gọi của mẹ không bao giờ trở về được nữa. Những kỉ niệm đẹp bên các con dần trở thành tài sản quý giá nhất mà mẹ còn có thể giữ lại. Chiến tranh nào rồi cũng đi qua chiến tranh cuối cùng cũng lùi vào quá khứ, những vết thương trên dải đất hình chữ S đang dần được hàn gắn bởi nhịp sống hòa bình, nhưng đối với người mẹ ấy, chiến tranh dường như chưa bao giờ kết thúc vì nó đã mãi mãi lấy đi những người con mà mẹ hết mực yêu thương. Mỗi khi mẹ nhớ về các con, những ngày tháng đợi chờ, những lần ngóng tin và những mất mát lại trở về trong kí ức của mẹ. Mẹ Lê Thị Mai đã sống một cuộc sống bình dị như biết bao người mẹ Việt Nam trong chiến tranh. Mẹ không trực tiếp ra chiến trường, nhưng sự hy sinh và những quyết định dũng cảm, cứng rắn của mẹ cũng là một phần của sự thành công của cuộc kháng chiến. Đó là sự hi sinh thầm lặng của người mẹ, chấp nhận mất đi những người con thân yêu nhất của mình để đánh đổi sự bình yên, độc lập và hòa bình cho Tổ Quốc, dân tộc, đất nước. Mẹ qua đời vào ngày 15 tháng 10 năm 1982. Và để tri ân những cống hiến máu thịt ấy, năm 2016, Nhà nước đã trân trọng truy tặng danh hiệu cao quý "Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng" cho mẹ Lê Thị Mai, sự hi sinh của mẹ được nhà nước ghi nhận.

Câu chuyện về mẹ không phải là câu chuyện của những chiến công vang dội, đó là câu chuyện về một người mẹ, một người đã sinh ra những người con yêu nước, là người đã tiễn đưa những đứa con thân yêu lên đường kháng chiến, và rồi cũng là người phải chịu những nỗi đau mất đi cả hai người con trai để đổi lấy hòa bình và độc lập cho quê hương, đất nước. Chính sự hi sinh của thầm lặng của mẹ mới là cội nguồn sâu xa giữ cho hồn cốt dân tộc trường tồn qua ngàn thế hệ. Nhìn lại quá khứ để thêm trân quý hiện tại, thế hệ hôm nay và mai sau cúi đầu thành kính tri ân những người mẹ anh hùng – những cội tùng bách hiên ngang, mãi mãi che chở cho bầu trời hòa bình của đất nước Việt Nam hôm nay. Thời gian có thể làm phai màu những bức ảnh cũ, nhưng không thể xóa đi ký ức về những người đã hi sinh vì quê hương đất nước, những cái tên, cái tuổi ấy vẫn mãi khắc ghi trong tâm trí của người dân mỗi thời đại. Tên tuổi mẹ Lê Thị Mai và những người con của mẹ là một phần kí ức của thời hoa lửa, nơi những bình dị đã góp phần làm nên lịch sử bằng chính cuộc đời và sự hi sinh của mình. Xin được tri ân người mẹ Việt Nam anh hùng, người mẹ Lê Thị Mai.