Bến sông Thạch Hãn Quảng Trị

Di tích bến sông Thạch Hãn từng là điểm nối liền thị xã Quảng Trị ở bờ Nam với làng xóm ở vùng Triệu Thượng, Triệu Phong ở bờ Bắc. Nơi đây không chỉ là nơi giao thương quan trọng, mà còn là một minh chứng sống cho sự khốc liệt của chiến tranh Việt Nam trong giai đoạn kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Trong cuộc chiến 81 ngày đêm tại Thành cổ Quảng Trị, đường bộ qua cầu Quảng Trị bị ngăn chặn bởi quân VNCH và quân đội Mỹ. Do đó, tuyến đường duy nhất dẫn vào Thành cổ và thị xã chỉ còn lại là đường sông. Bến sông Thạch Hãn ở bờ Nam, gần Dinh Tỉnh trưởng và Sở chỉ huy, đã trở thành trung tâm quan trọng cho việc tập kết quân, giao hàng hóa, và đón nhận thương binh, tử sĩ.

Các đơn vị như Tiểu đoàn 166 của Binh đoàn 559, Trung đoàn 48 của Sư 320B, và Trung đoàn 95 của Sư 325, cùng với lực lượng địa phương, dân quân, và du kích, đã đồng lòng đảm nhiệm tuyến vận tải chi viện bằng đường sông. Dù đối mặt với hàng loạt khó khăn, từ pháo binh, không quân, đến bom B52, nhưng các chiến sĩ vẫn không ngừng vượt sông để chi viện cho chiến trường tại thành cổ.

Những chiếc thuyền máy, thuyền cao su, thậm chí cả bè làm từ tre, gỗ, và thân cây chuối, đã trở thành phương tiện di chuyển chính khi vượt sông Thạch Hãn. Trong điều kiện khắc nghiệt, với tâm huyết “tất cả vì Thành cổ”, các chiến sĩ đã vượt qua “hàng rào lửa” để cung ứng vũ khí, hàng hoá, và nhu yếu phẩm cho thành cổ.

Mỗi đêm, sông Thạch Hãn phải chứng kiến những cuộc mưa bom đạn và đạn pháo của quân VNCH và quân đội Mỹ trên sông Thạch Hãn. Tuy nhiên, quân đội ta vẫn đứng vững và đẩy lùi được cuộc càn quét của quân địch sau 81 ngày đêm giằng co tại thành cổ Quảng Trị.

Với những đóng góp to lớn trong chiến thắng 81 ngày đêm tại thành cổ Quảng Trị mà vào năm 1986, bến sông Thạch Hãn đã được nhà nước ghi nhận là di tích lịch sử cấp quốc gia. Đến ngày 09/12/2013, nơi đây đã được đích thân thủ tướng chính phủ công nhận là di tích lịch sử quốc gia đặc biệt, nhằm ghi nhận và tưởng nhớ công lao đến những chiến sĩ đã nằm lại 2 bên bờ sông Thạch Hãn.