Bếp Lửa Không Còn Phải Nhóm Lén Trong Đêm

Tựa đề: Bếp Lửa Không Còn Phải Nhóm Lén Trong Đêm

Năm 1969, trong những căn nhà nhỏ của làng, bếp lửa là nơi quan trọng nhất mỗi ngày. Không chỉ để nấu ăn, mà còn để sưởi ấm, để nói chuyện, để ngồi lại sau một ngày dài.

Khói bếp thường bay lên từ rất sớm, quấn quanh mái tranh rồi tan vào không khí.

Ông Độ là người giữ bếp lửa trong nhà.

Mỗi sáng, ông là người dậy sớm nhất để nhóm lửa.

Ông nói:
“Bếp mà nguội thì nhà cũng lạnh.”

Năm 1970, chiến tranh khiến nhiều đêm người ta phải nhóm bếp rất nhỏ, sợ ánh lửa bị lộ. Có nhà chỉ dám đun vội, rồi dập ngay.

Ánh sáng trở thành điều phải giấu.

Năm 1971, có những đêm ông Độ nhóm bếp rất khẽ, che chắn cẩn thận để ánh lửa không lọt ra ngoài.

Con trai ông hỏi:

“Sao phải làm vậy?”

Ông đáp:

“Có những lúc lửa không chỉ để nấu ăn, mà còn để giữ nhà không lạnh từ bên trong.”

Năm 1972, có lần gió mạnh thổi tắt bếp giữa chừng. Cả nhà ngồi trong bóng tối một lúc lâu.

Ông Độ không nói gì, chỉ nhóm lại từ đầu.

Năm 1973, việc giữ lửa trở nên khó hơn. Củi khan hiếm, thời gian ngắn, nhiều đêm phải tiết kiệm từng chút.

Nhưng ông vẫn không để bếp tắt hẳn.

Năm 1974, có người khuyên nên chuyển sang dùng bếp khác tiện hơn.

Ông lắc đầu:

“Bếp này giữ được thói quen của nhà.”

Năm 1975, chiến tranh kết thúc.

Ánh sáng trong làng trở nên dễ dàng hơn. Nhiều nhà có đèn điện, bếp hiện đại hơn, nhanh hơn.

Nhưng nhà ông Độ vẫn giữ bếp củi cũ.

Một buổi tối, con trai ông trở về.

Anh nhìn bếp lửa:

“Giờ đâu cần giữ nữa ba?”

Ông Độ chậm rãi nhóm lửa.

Ngọn lửa bùng lên, đỏ và ấm.

Ông nói:

“Không phải để nấu ăn thôi đâu.”

“Vậy để làm gì?”

Ông nhìn ánh lửa:

“Để nhớ là đã từng có những đêm… cả nhà phải ngồi sát lại bên một bếp nhỏ, chia nhau hơi ấm, và tin rằng chỉ cần ngọn lửa còn cháy thì mọi thứ trong nhà vẫn chưa từng đổ vỡ.”

Anh im lặng.

Tiếng củi nổ lách tách.

Ánh lửa không còn phải giấu như trước, nhưng vẫn giữ nguyên cái cách nó làm người ta xích lại gần nhau hơn trong những năm tháng từng rất dài và rất khó quên.