Bếp lửa không tắt giữa rừng

Mỗi dịp tháng Bảy về, khi nhìn thấy những ngọn nến được thắp lên tại bia tưởng niệm liệt sĩ, bà Nguyễn Thị Hạnh lại nhớ đến một bếp lửa nhỏ giữa rừng năm nào.

Đó là những năm tháng chiến tranh ác liệt. Khi ấy, bà vừa tròn mười tám tuổi – cái tuổi đẹp nhất của một đời người. Cũng như nhiều thanh niên trong làng, bà gác lại việc học, tạm biệt gia đình, tình nguyện tham gia đội giao liên.

Ngày lên đường, mẹ bà chuẩn bị một nắm cơm, một ít muối mè và chiếc khăn tay đã được giặt sạch sẽ.

Mẹ nắm chặt tay con gái, căn dặn:

– Con đi làm nhiệm vụ phải giữ gìn sức khỏe. Dù khó khăn đến đâu cũng phải thương yêu, giúp đỡ đồng đội.

Bà Hạnh cố mỉm cười để mẹ yên lòng, nhưng khi bước qua khỏi con dốc đầu làng, nước mắt cứ thế chảy dài.

Nhiệm vụ của đội giao liên là đưa thư, vận chuyển lương thực, thuốc men và dẫn đường cho cán bộ qua những khu vực nguy hiểm. Mỗi chuyến đi có khi kéo dài nhiều ngày. Các thành viên phải băng rừng, vượt suối, đi trong đêm tối để tránh máy bay trinh sát và những trận càn của địch.

Bà Hạnh kể:

– Có những ngày chúng tôi chỉ ăn một nắm cơm độn củ rừng. Nước uống cũng phải chia nhau từng ngụm. Người nào còn khỏe thì mang đỡ hành lý cho người bị thương hoặc bị sốt. Gian khổ lắm, nhưng không một ai nghĩ đến chuyện quay về.

Trong đội giao liên có anh Nguyễn Văn Lâm, lớn hơn bà Hạnh hai tuổi. Anh Lâm là người vui tính, thường động viên mọi người mỗi khi đoàn gặp khó khăn.

Anh hay nói:

– Chúng ta cố gắng thêm một chút. Thuốc đến sớm một giờ thì có thể cứu thêm được một người. Gạo đến sớm một ngày thì đồng đội không phải chịu đói.

Cuối năm 1970, đội của bà Hạnh nhận nhiệm vụ vận chuyển thuốc men đến một trạm quân y nằm sâu trong rừng. Mưa lớn kéo dài khiến đường đi trơn trượt, nước suối dâng cao. Trên đầu, máy bay liên tục quần thảo.

Đội phải di chuyển vào ban đêm, ban ngày ẩn mình dưới những tán cây rậm rạp. Mọi người không dám đốt lửa vì sợ khói bốc lên làm lộ vị trí.

Đến ngày thứ ba, một đồng đội trong đoàn lên cơn sốt rét, toàn thân run lẩy bẩy. Quần áo của mọi người đều ướt sũng, ai cũng đói và kiệt sức.

Anh Lâm quyết định đào một hố nhỏ, che kín phía trên bằng cành cây rồi nhóm một bếp lửa thật thấp. Anh cẩn thận hong khô quần áo cho người bị sốt và nấu một nồi nước nóng.

Ngọn lửa rất nhỏ, chỉ đủ soi rõ những khuôn mặt xanh xao vì đói và lạnh. Nhưng đối với những người trẻ tuổi giữa rừng sâu lúc ấy, ngọn lửa ấy quý giá vô cùng.

Mọi người ngồi sát bên nhau, chia từng ngụm nước nóng và kể về quê hương. Người nhớ mẹ, người nhớ em, người mong ngày hòa bình được trở về dựng lại căn nhà đã bị bom đánh sập.

Anh Lâm lấy trong ba lô ra một mảnh giấy đã nhàu, trên đó là bức tranh ngôi nhà nhỏ do em gái anh vẽ.

Anh nhìn bức tranh rồi nói:

– Sau này hòa bình, tôi sẽ làm một ngôi nhà giống như thế này. Trước nhà trồng một hàng cau, sau nhà trồng cây ăn quả. Khi đó, tôi mời tất cả mọi người về chơi.

Bà Hạnh cười:

– Anh nhớ giữ lời. Hòa bình rồi, chúng tôi sẽ đến ăn hết trái cây trong vườn nhà anh.

Mọi người cùng cười. Tiếng cười rất khẽ nhưng ấm áp giữa núi rừng lạnh giá.

Sáng hôm sau, khi đoàn chuẩn bị vượt qua một đoạn đường trống, máy bay địch bất ngờ xuất hiện. Bom đạn trút xuống dữ dội. Đất đá tung lên, cây rừng đổ ngổn ngang.

Trong lúc tìm nơi trú ẩn, bà Hạnh bị một cành cây lớn đè lên chân. Anh Lâm quay lại, bất chấp nguy hiểm để đưa bà ra khỏi khu vực bom đạn.

Khi vừa đẩy được bà Hạnh vào nơi an toàn, anh bị trúng mảnh bom.

Đồng đội nhanh chóng băng bó, nhưng vết thương quá nặng. Biết mình không thể tiếp tục hành trình, anh Lâm nắm tay bà Hạnh, nói đứt quãng:

– Thuốc… phải được đưa đến trạm quân y… Đừng vì tôi mà chậm nhiệm vụ…

Anh lấy bức tranh ngôi nhà trong túi áo, trao cho bà:

– Nếu có ngày trở về… nhờ chị đưa cho mẹ và em gái tôi…

Đó là lời nói cuối cùng của anh.

Không ai muốn rời đi, nhưng phía trước vẫn còn những thương binh đang chờ thuốc. Đội giao liên nén đau thương, tiếp tục lên đường. Chiều hôm đó, số thuốc được đưa đến trạm quân y an toàn.

Nhiều thương binh đã được cứu chữa kịp thời.

Sau ngày đất nước hòa bình, bà Hạnh trở về quê. Việc đầu tiên bà làm là tìm đến gia đình anh Lâm và trao lại bức tranh ngôi nhà nhỏ.

Mẹ anh ôm bức tranh vào lòng, nước mắt lặng lẽ rơi. Bà nói:

– Nó không trở về xây được ngôi nhà này, nhưng sự hy sinh của nó đã góp phần để quê hương mình có những mái nhà bình yên.

Nhiều năm sau, bà Hạnh vẫn giữ chiếc khăn tay mẹ trao trong ngày lên đường. Chiếc khăn đã cũ, màu vải đã bạc, nhưng mỗi khi cầm lên, bà lại nhớ đến đồng đội và ngọn lửa nhỏ năm xưa.

Bà xúc động kể:

– Thế hệ chúng tôi khi ấy còn rất trẻ. Ai cũng có gia đình để thương nhớ, có ước mơ và dự định cho tương lai. Chúng tôi không nghĩ mình là anh hùng. Chúng tôi chỉ nghĩ rằng, nếu quê hương còn chiến tranh thì tuổi trẻ phải có trách nhiệm với quê hương.

Khép lại câu chuyện, bà Hạnh nhìn những đoàn viên, thanh niên đang ngồi quanh mình và chậm rãi nói:

– Các cháu hôm nay được sống trong hòa bình, được học tập và theo đuổi ước mơ. Đó chính là điều những người đã nằm lại từng mong muốn. Các cháu không phải cầm súng ra chiến trường, nhưng phải biết sống có lý tưởng, có trách nhiệm; biết yêu thương, đoàn kết và làm những việc có ích cho quê hương.

Bếp lửa giữa rừng năm ấy đã tắt từ lâu. Nhưng ngọn lửa của lòng yêu nước, tình đồng đội và khát vọng hòa bình vẫn được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Ngọn lửa ấy nhắc nhở tuổi trẻ hôm nay phải luôn biết trân trọng hòa bình, ghi nhớ công lao của các thế hệ cha anh và sống sao cho xứng đáng với những người đã gửi lại tuổi thanh xuân nơi chiến trường.