BẾP LỬA KHÔNG TẮT NƠI ĐẤT MƯỜNG HUM

Tôi là người Hà Nhì, sinh ra khi bếp lửa trong nhà còn cháy bằng củi rừng, khói bay quẩn dưới mái đất nện. Bếp lửa ấy không chỉ để nấu cơm, mà để giữ hồn cho cả gia đình, cả bản làng.

Ông nội tôi thường nói: “Bếp còn lửa là nhà còn người, bản còn hơi ấm.”
Tổ tiên ta đã sống trên đất Bát Xát này từ rất lâu rồi, từ khi con người còn biết mài đá làm rìu, đúc đồng làm lưỡi cày. Những mảnh đá, mảnh gốm nằm dưới lòng đất không biết nói, nhưng chúng kể cho người biết lắng nghe rằng nơi đây từng là đất sống, đất làm ăn của bao đời.

Đến thời hoa lửa, khi giặc giã kéo về, nhiều nhà cháy rụi. Nhưng lạ lắm, sáng hôm sau, người ta lại thấy khói bếp bay lên. Có thể nhà sập, nhưng bếp không tắt. Dân bản gom gạo, chia củi, cùng nhau nhen lại lửa. Lửa giữ người, người giữ đất.

Giờ tôi già rồi, chỉ mong con cháu nhớ rằng: khi còn giữ được bếp lửa trong lòng, thì không thế lực nào lấy được quê hương.