Bếp lửa người Dao Đỏ và bọc xôi nhuốm màu lá rừng

"Lính tráng đánh giặc ngoài tiền tuyến, nhưng điểm tựa vững chắc nhất không phải là hầm bê tông, mà là bếp lửa nhà sàn của đồng bào."

Cháu ở Phong Hải chắc không lạ gì bà con người Dao, người Mông quanh vùng. Cái tình của đồng bào mình nó mộc mạc mà sâu nặng lắm.

Ông nhớ một đêm hành quân luồn sâu, cả trung đội ướt sũng vì mưa phùn sương muối, đói lả. Tổ trinh sát mò mẫm được vào một bản người Dao Đỏ nằm heo hút trên lưng chừng núi. Trưởng bản là một ông cụ râu tóc bạc phơ, thấy bộ đội vào thì mừng như mẹ về, nhưng nhà cụ cũng cạn kiệt lương thực vì phải chạy giặc.

Cụ già đi vòng quanh nhà, vét được mấy ống bơ gạo nếp cuối cùng giấu dưới gầm mái gianh. Cụ hô hào con cháu vào rừng hái thứ lá nếp cẩm, lá cẩm đỏ về giã ra, ngâm gạo đồ xôi. Cụ bảo: "Bộ đội ăn xôi ngũ sắc của người Dao, mang cái sức mạnh của núi rừng để đánh đuổi thằng giặc đi!"

Đêm ấy, mười mấy thằng lính ngồi quây quần bên bếp lửa bập bùng giữa nhà sàn, chia nhau những nắm xôi dẻo quẹo, màu tím màu đỏ rực rỡ. Nắm xôi ấy không có thịt, không có vừng, chỉ có vị bùi bùi của nương rẫy và hơi ấm của tấm lòng người dân bản. Có đứa vừa nhai vừa nghẹn ngào rớt nước mắt.

Về sau, bản ấy bị pháo giặc cày xới, cụ trưởng bản cũng không qua khỏi. Nhưng cái vị xôi nếp cẩm và ánh lửa bập bùng đêm sương giá ở Phong Hải năm ấy, tụi ông mang theo suốt cả chặng đường quân ngũ, coi đó là mệnh lệnh từ trái tim người dân dặn mình phải sống, phải chiến đấu để giữ lại mảnh đất này.