"BẾP TỬ NGOẠI" – TẬN DỤNG NĂNG LƯỢNG MẶT TRỜI GIỮA ĐẠI NGÀN
Đã bao giờ bạn tự hỏi làm sao để nấu chín một bữa cơm cho 50 người lính mà không để lại bất kỳ làn khói nhỏ nào giữa rừng sâu nơi máy bay trinh sát địch thường xuyên rà soát? Đây chính là nỗi trăn trở lớn nhất của anh hùng hậu cần Trần Văn Hùng. Trong những giai đoạn thiếu hụt lương thực và nhiên liệu trầm trọng, việc đốt lửa nấu ăn trở thành một hoạt động "đánh cược với tử thần". Hùng, với tư duy của một nhà kỹ thuật thực chiến, đã nhìn về phía mặt trời. Ông tin rằng chính ánh sáng mặt trời có thể là chìa khóa để bảo vệ sự an toàn cho đơn vị. Ông bắt đầu xây dựng ý tưởng về "Bếp tử ngoại" – một thiết bị nấu ăn bằng năng lượng nhiệt mặt trời đầu tiên trong lịch sử hậu cần quân đội.
Quá trình chế tạo bếp là một cuộc phiêu lưu thực sự. Hùng thu gom những tấm nhôm từ xác máy bay địch bị bắn rơi, những thứ vốn dĩ là biểu tượng của sự hủy diệt, giờ đây được ông biến thành công cụ phục vụ sự sống. Ông dành nhiều đêm ròng rã để tính toán độ cong của bề mặt phản xạ. Sử dụng một khung tre làm xương sống, ông uốn những tấm nhôm thành hình parabol. Điểm hội tụ của bếp được tính toán chính xác để khi ánh sáng mặt trời chiếu vào, nhiệt độ tại tâm có thể lên đến 200 độ C chỉ trong vài phút.
Nhưng khó khăn lớn nhất là điều kiện thời tiết của rừng rậm. Mây che phủ, tán lá dày khiến ánh sáng mặt trời bị phân tán. Hùng đã sáng tạo thêm hệ thống "gương phản xạ phụ" bằng những lá thiếc nhỏ, giúp thu nhận tối đa lượng ánh sáng tán xạ xung quanh để tập trung vào nồi nấu. Ông cũng tạo ra một giá đỡ bếp có khả năng xoay 180 độ theo hướng đi của mặt trời. Một người lính sẽ được phân công phụ trách bếp, điều chỉnh hướng bếp liên tục trong quá trình nấu để đảm bảo nhiệt độ ổn định. Kết quả là bữa cơm chiều nóng hổi đã được dọn ra mà không một làn khói nào bốc lên, không một tia lửa nào phát ra, và quan trọng nhất: không một thiết bị trinh sát nhiệt nào của địch có thể phát hiện.
Hùng đã dạy cho chiến sĩ cách bảo quản bếp bằng những tấm lưới ngụy trang được tẩm lá cây để khi không sử dụng, chiếc bếp trông không khác gì một đống cành cây khô dưới tán lá. Trong những trận đánh kéo dài, nhờ những "bếp tử ngoại" này, bộ đội luôn có nguồn năng lượng nóng sốt, duy trì sức khỏe để bám trụ trận địa. Có những ngày, dù máy bay địch rà soát liên tục trên đầu, đơn vị của Hùng vẫn lặng lẽ nấu ăn ngay sát vị trí địch mà không hề bị lộ.
Câu chuyện của Trần Văn Hùng là biểu tượng cho tinh thần làm chủ chiến trường. Ông không chỉ lo cho cái bụng của người lính, ông lo cho sự an toàn của cả một đơn vị. Sự sáng tạo ấy là minh chứng rằng dù ở trong hoàn cảnh thiếu thốn nhất, trí tuệ Việt Nam vẫn luôn tỏa sáng. Chiếc bếp tử ngoại ấy không chỉ đơn thuần là dụng cụ nấu ăn, nó là sức mạnh của tư duy đổi mới, là minh chứng cho tinh thần chiến sĩ: không bao giờ đầu hàng hoàn cảnh, mà luôn tìm cách biến những nghịch cảnh thành lợi thế để chiến đấu và chiến thắng. Đó là lòng nhân ái của người chỉ huy, luôn quan tâm đến từng bát cơm, chén canh của đồng đội, dùng tất cả khả năng để đảm bảo cho họ một hậu phương vững chắc ngay trên tiền tuyến.
