Bị bắn nhầm vì lính Pháp lầm tưởng là Bác Hồ

Tháng 10 năm 1947, giữa lúc cuộc chiến đấu của nhân dân cả nước đang vào hồi ác liệt, quân Pháp mở chiến dịch tấn công lên Việt Bắc hòng tiêu diệt cơ quan đầu não kháng chiến của ta. Ngày 7 tháng 11 năm 1947, chúng cho quân nhảy dù xuống Bắc Kạn, và trong cuộc tiến công ấy, thực dân Pháp đã bắt được Nguyễn Văn Tố. Thấy ông là người chững chạc, nói được tiếng Pháp, chúng lúc đầu lầm tưởng ông chính là Chủ tịch Hồ Chí Minh. Khi phát hiện ra mình đã bắt nhầm người, quân Pháp đã bắn chết ông ngay khi ông tìm cách chạy thoát.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp, trong hồi ký "Chiến đấu trong vòng vây", đã viết về sự kiện này: "Đó là cụ Trưởng ban Thường trực Quốc hội, nhân sĩ yêu nước tâm huyết và có uy tín. Cụ Nguyễn Văn Tố hy sinh là một tổn thất lớn cho ta". Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tự tay viết văn tế Bộ trưởng Nguyễn Văn Tố với những lời lẽ trân trọng, tha thiết: "Nhớ cụ xưa - Văn chương thuần túy, học vấn cao sâu - Thái độ hiền từ, tính tình thanh khiết - Mở mang văn hóa, cụ dốc một lòng - Phú quý, công danh cụ nào có thiết - Cụ dù hy sinh, tinh thần cụ ngàn thu sẽ vẻ vang bất diệt... Chính phủ khôn xiết buồn rầu, đồng bào khôn xiết nỗi lòng thương tiếc".

Sang năm 1948, sau khi đánh tan âm mưu tấn công của thực dân Pháp lên Việt Bắc, Nhà nước ta đã tổ chức lễ truy điệu trọng thể cho ông. Ông trở thành vị Bộ trưởng đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa hy sinh trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Để tưởng nhớ công ơn và sự hy sinh to lớn của ông, nhiều ngôi trường đã được mang tên ông tại Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Nghệ An và nhiều địa phương khác trên cả nước, ghi nhận những cống hiến không thể phai mờ của một học giả, một nhà lãnh đạo đã dành trọn cuộc đời mình cho sự nghiệp khai mở dân trí và giải phóng dân tộc Việt Nam.