Bị bắt nhưng không khuất phục

Sau trận đánh đồn Kiên Giang, thực dân Pháp coi Nguyễn Trung Trực là một trong những thủ lĩnh nguy hiểm nhất ở Nam Kỳ. Chúng treo thưởng rất lớn cho bất kỳ ai cung cấp tin tức hoặc bắt được ông.

Không khuất phục trước sự truy đuổi của kẻ thù, Nguyễn Trung Trực đưa nghĩa quân rút về vùng Hòn Chông, Kiên Lương để xây dựng căn cứ mới. Từ đây, nghĩa quân tiếp tục tổ chức nhiều trận đánh nhỏ, quấy rối các đồn bốt của địch, làm cho quân Pháp luôn trong tình trạng căng thẳng.

Khi nhận thấy Hòn Chông không còn an toàn, ông tiếp tục đưa lực lượng ra đảo Phú Quốc. Thực dân Pháp lập tức điều quân bao vây cả trên biển lẫn trên đảo, đồng thời sử dụng nhiều thủ đoạn để buộc ông phải ra hàng.

Không tìm được Nguyễn Trung Trực, quân Pháp chuyển sang bắt bớ người thân, nghĩa quân và nhiều thường dân vô tội. Chúng đe dọa sẽ giết hại những người bị bắt nếu ông không ra nộp mình.

Trước cảnh đồng bào bị liên lụy, Nguyễn Trung Trực vô cùng đau xót. Ông hiểu rằng nếu tiếp tục lẩn tránh, nhiều người dân vô tội sẽ phải hy sinh.

Sau nhiều ngày suy nghĩ, ông quyết định ra trình diện để cứu dân và những người bị bắt.

Khi bị áp giải về Rạch Giá, thực dân Pháp nhiều lần dụ dỗ ông hợp tác, hứa sẽ tha chết và cho hưởng vinh hoa phú quý nếu từ bỏ con đường kháng chiến.

Nguyễn Trung Trực kiên quyết từ chối.

Đối với ông, mất nước là nỗi nhục lớn nhất; còn cái chết vì Tổ quốc là điều người làm trai phải sẵn sàng chấp nhận.

Dù bị xiềng xích, người thủ lĩnh nghĩa quân vẫn giữ thái độ bình thản, hiên ngang. Sự kiên cường của ông khiến ngay cả nhiều sĩ quan Pháp cũng phải thừa nhận lòng dũng cảm và khí phách của người anh hùng Nam Bộ.