"Bí mật" của khu rừng Đại tướng
Người dân Điện Biên thường gọi khu rừng MƯỜNG PHĂNG là “Rừng Đại tướng”, bởi đây chính là nơi đặt Sở Chỉ huy Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954, nơi phát ra những chỉ thị, mệnh lệnh có tính chất quyết định để làm nên chiến thắng “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”. Cùng với hệ thống di tích lán trại, hầm hào và những tên tuổi lưu dấu lịch sử oanh liệt từ 70 năm trước, khu rừng Mường Phăng ngày nay còn là một địa điểm du lịch sinh thái, văn hóa với rất nhiều “bí mật” hấp dẫn, đợi chờ du khách khám phá. Lán Đại tướng Võ Nguyên Giáp cũng nhỏ bé đến mức rất khó để nhận ra đó là nơi làm việc của vị Tổng Tư lệnh, Tổng chỉ huy chiến dịch.
Bảy mươi năm đã trôi qua, từ “Mường Phăng” là niềm tự hào trong tâm tưởng người Việt Nam. Trong suốt 105 ngày từ 31/1 đến 15/5/1954, Đại tướng Võ Nguyên Giáp cùng với toàn bộ Sở chỉ huy Chiến dịch Điện Biên Phủ đã ở và làm việc tại đây. Với sự tự tin của quân Pháp khi bắt đầu Chiến dịch cho đến khi bị đập tan cứ điểm được coi là “bất khả xâm phạm”- thì Mường Phăng là một điều “bí mật” không thể nào ngờ tới.
Cho đến bây giờ, với khách du lịch nước ngoài và đặc biệt là với người Pháp, hai tiếng “Mường Phăng” ẩn chứa trong đó cả một sự kỳ bí đến mức “không sao hiểu nổi”, như chính báo chí phương Tây từng viết.
Người ta “không sao hiểu nổi” nhờ vào sức mạnh nào mà một quân đội trang bị vũ khí ít ỏi, thô sơ, phương tiện vận chuyển nghèo nàn; mà lại dám đánh và hơn thế còn đánh thắng, trước một tập đoàn cứ điểm gồm toàn những đơn vị tinh nhuệ, được trang bị vào loại tối tân nhất trong toàn cõi Đông Dương ngày ấy?
Đến ngày 31/1/1954 Sở chỉ huy chiến dịch Điện Biên Phủ chuyển về địa điểm mới đặt tại khu rừng già dưới chân núi Pú Đồn (thuộc xã Mường Phăng, huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên hiện nay). Khu rừng già cách trung tâm tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ ở lòng chảo Mường Thanh khoảng 10km đường chim bay và khoảng gần 40km đường bộ.
Mường Phăng là địa điểm thứ ba và cũng là địa điểm cuối cùng Sở chỉ huy chiến dịch đóng quân, nơi đưa ra những chỉ thị, mệnh lệnh có tính chất quyết định đến thắng lợi của từng trận đánh trong chiến dịch Điện Biên Phủ.
Nằm trong quần thể di tích “Khu vực chiến trường Điện Biên Phủ”, di tích Mường Phăng được Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch quyết định xếp hạng “Di tích lịch sử quốc gia”, ngày 28/4/1962.
Bắt đầu là những trạm gác và nhà thông tin đơn sơ nhỏ bé, chúng tôi đi qua khu lán trại của Trưởng ban Thông tin Chiến dịch Hoàng Đạo Thúy, đấy là nơi bắt đầu khu trung tâm của Sở Chỉ huy. Vừa có thể hình dung sơ đồ bố trí Sở Chỉ huy ngày trước, du khách ngày nay có thể vừa thưởng ngoạn cảnh đẹp núi rừng khi cuối xuân bên hông nhà còn sót lại cây đào nở muộn, tiếng suối chảy róc rách chen rõ cả tiếng chim.
