Bí mật nửa đời người của người nông dân Sơn Trạch
Suốt gần bốn mươi năm sau ngày trở về quê hương Sơn Trạch, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình, ông Nguyễn Văn Triêm sống lặng lẽ như bao người nông dân khác. Ông gắn bó với ruộng đồng, lấp hố bom, khai hoang đất đai, trồng lúa, trồng cao su, nuôi các con khôn lớn. Ít ai biết rằng, phía sau dáng người gầy gò, giản dị ấy là cả một chặng đường dài hoạt động trong ngành tình báo quốc phòng, với những chiến công đặc biệt xuất sắc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.
Câu chuyện của ông bắt đầu từ những năm cuối thập niên 1950. Năm 1957, chàng trai trẻ Nguyễn Văn Triêm rời quê hương, được biên chế vào đội khảo sát do Tỉnh đội Quảng Bình quản lý. Từ đó, ông bước vào cuộc đời hoạt động bí mật, xa gia đình, xa làng quê. Năm 1962, ông được Bộ Quốc phòng điều về binh trạm 12, thực hiện nhiệm vụ giao liên đặc biệt, trực tiếp đưa tài liệu mật từ Hà Nội sang Lào và Thái Lan – những chuyến đi đầy hiểm nguy, đòi hỏi bản lĩnh và sự trung thành tuyệt đối.
Đến năm 1964, ông tiếp tục được điều động vào đường 9 Nam Lào, làm nhiệm vụ đưa đón, bảo vệ cán bộ cấp cao của ta vào miền Nam hoạt động. Từ năm 1965, ông đi vào hoạt động bí mật tại tỉnh Khăm Muộn (Lào). Năm 1966, ông được Cục Tình báo điều về Phòng 76, đảm nhiệm công tác điệp báo, trực tiếp đưa đón cán bộ và tài liệu vào các chiến trường ác liệt.
Sau Tết Mậu Thân năm 1968, trước việc Mỹ tăng cường sử dụng máy bay B52 đánh phá miền Bắc, Bộ Chính trị, Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng chỉ đạo Cục Tình báo tổ chức lực lượng đánh vào hai căn cứ sân bay Uđon và Uta Pao (Thái Lan). Nguyễn Văn Triêm là một trong 8 chiến sĩ tình báo cảm tử được tuyển chọn. Sau ba tháng huấn luyện, cuối tháng 2-1968, các tổ lên đường. Ngày 26-7-1968, tổ điệp báo thứ hai do đồng chí Bùi Thế Sách chỉ huy, trong đó có ông Triêm, đã tập kích thành công sân bay Uđon, phá hủy 2 máy bay F4, 1 máy bay vận tải C41, 1 máy bay lên thẳng, làm hư hỏng đường băng và tiêu diệt 42 tên địch.
Sau ngày đất nước thống nhất, cuối năm 1975, ông phục viên trở về quê nhà. Ông không nhắc nhiều về quá khứ, chỉ âm thầm lao động, cống hiến. Chỉ đến tháng 3-2011, khi được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, “bí mật nửa đời người” ấy mới được mọi người biết đến, để rồi thêm trân trọng một người anh hùng giữa đời thường.
