Bí mật trong những tổ chim trên đỉnh núi

Địa hình vùng Pác Bó – Nà Mạ có nhiều núi đá hiểm trở và rừng rậm, nơi đây trở thành "pháo đài" tự nhiên của cách mạng. Kim Đồng, với sự thông minh của một đứa trẻ lớn lên cùng núi rừng, đã tận dụng chính đặc điểm này để tạo ra một hệ thống thông tin liên lạc "độc nhất vô nhị". Cậu không dùng giấy bút, vì đó là vật chứng nguy hiểm nếu bị địch bắt, thay vào đó, cậu dùng thiên nhiên làm công cụ.

Trên những sườn núi dẫn vào căn cứ địa, Kim Đồng đã thuộc nằm lòng từng bụi cây, từng hốc đá. Đặc biệt, cậu rất giỏi nhận biết các tổ chim. Cậu quy ước với các bạn trong đội nhi đồng rằng: nếu thấy lính giặc đi càn từ hướng nào, các em sẽ di chuyển đến khu vực tổ chim đó, tạo ra những âm thanh hoặc thay đổi vị trí các nhành cây, tán lá gần tổ chim để "phát tín hiệu". Người ngoài nhìn vào chỉ thấy một cậu bé đang leo trèo nghịch ngợm tìm trứng chim, nhưng thực chất, đó là cách Kim Đồng truyền tin đi xa.

Một lần, quân Pháp huy động một toán lính đi tuần bất ngờ. Khi chúng vừa chạm chân vào bìa rừng, từ xa, các đội viên nhi đồng đã bắt đầu "phát tín hiệu" bằng những tiếng chim hót lạ tai. Những tiếng hót ấy truyền từ đỉnh núi này sang đỉnh núi khác, như một đường dây điện thoại không dây. Các cán bộ đang làm việc trong hang đá, nghe thấy tiếng chim hót đúng nhịp điệu đã lập tức nắm bắt được tình hình địch đang đến gần và rút lui an toàn. Sự sáng tạo của Kim Đồng không chỉ thể hiện trí thông minh mà còn cho thấy tình yêu gắn bó mật thiết với thiên nhiên quê hương, biến những điều bình dị nhất trở thành vũ khí sắc bén bảo vệ cách mạng.