Bí thư Huyện ủy Nguyễn Chim: Sự hy sinh anh dũng năm 1957 và gia đình Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Tý
Nguyễn Chim (1920 - 1957) quê ở Hàm Thuận, Bình Thuận (nay thuộc Lâm Đồng), là một cán bộ Huyện ủy bám trụ kiên cường ở miền Nam sau năm 1954. Bị địch bắt năm 1957, ông kiên quyết bảo vệ cơ sở Đảng và bị xử bắn tại Giếng Ếch, Núi Một. Vợ ông, bà Nguyễn Thị Tý, một quân báo thầm lặng, đã nén đau thương tiếp tục chiến đấu và động viên các con ra trận. Hai người con của họ đã hy sinh anh dũng, dệt nên trang sử hào hùng của một gia đình cách mạng tận trung báo quốc
Ông sinh năm 1920. Lớn lên tại xã Hàm Liêm, huyện Hàm Thuận, tỉnh Bình Thuận, xưa là xã Tân Phú Xuân, quận Thiện Giáo, tỉnh Bình Thuận (Tỉnh Bình Thuận được sáp nhập vào tỉnh Lâm Đồng theo quy hoạch hành chính mới).
Ông tham gia Cách mạng từ năm 1945, trải qua chín năm kháng chiến chống thực dân Pháp. Năm 1954, ông không tập kết ra Bắc mà ở lại miền Nam hoạt động. Ông là cán bộ Huyện ủy huyện Hàm Thuận thuộc Tỉnh Đảng bộ Bình Thuận.
Vợ ông là bà Nguyễn Thị Tý, sinh năm 1914, bà cũng là Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, cho nên bà là người đứng lúc lớn nhất, tiếp sức cho ông hoàn thành mọi nhiệm vụ xuất sắc trong đấu tranh Cách mạng cũng như trong trào vận động quần chúng ở thời kỳ khó khăn ác liệt nhất ở miền Nam.
Ông Nguyễn Chim bị địch bắt năm 1957. Tình hình Cách mạng miền Nam lúc bấy giờ vô cùng đen tối, nhưng ông vẫn tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng - sẽ thành công, đất nước sẽ hòa bình thống nhất. Tháng 9 năm 1957, chúng đem ông đến xã Hàm Liêm, tại Giếng Ếch, Núi Một xử bắn. Trước khi chết ông vẫn thể hiện tinh thần bất khuất kiên trung của một người cộng sản.
Ông hy sinh để lại trọn gánh con cho vợ. Bà Tý vừa làm cơ sở mật, vừa là chiến sĩ quân báo thầm lặng. Là Đảng viên trung kiên, nhiều lần bà bị tù, bị đánh đập tra tấn tàn nhẫn, nhưng sau mỗi lần ở tù, bà có thêm kinh nghiệm đấu tranh chống địch ở trong tù cũng như ở địa phương.
Bốn người con của ông đã đi đúng con đường mà cha mẹ đã chọn, chiến đấu cho độc lập tự do, cho hòa bình thống nhất. Hai trong bốn người đã anh dũng hy sinh:
Nguyễn Thị Liên - sinh năm 1941, hy sinh ngày 03-9-1970.
Nguyễn Văn Được - sinh năm 1947, hy sinh ngày 12-9-1967.
Bà Nguyễn Thị Tý, người vợ của liệt sĩ Nguyễn Chim, người vợ của người tù chính trị trong lịch sử Cách mạng Việt Nam. Bà Nguyễn Thị Tý là một người mẹ gương mẫu, trung kiên bất khuất, là một Đảng viên kiên cường, anh dũng thông minh và gan dạ, xứng đáng được Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý Bà Mẹ Việt Nam anh hùng
