Bí thư Thành ủy Sài Gòn

Năm 1937, sau khi hoàn thành khóa học tại Trường Đại học Phương Đông ở Liên Xô, Nguyễn Thị Minh Khai về nước và được phân công về hoạt động tại Sài Gòn. Đến năm 1940, trong bối cảnh phong trào cách mạng bị đàn áp dã man, cô được chỉ định làm Bí thư Thành ủy Sài Gòn - Chợ Lớn. Đây là một trọng trách vô cùng nặng nề đối với một người phụ nữ mới 30 tuổi.

Sống và hoạt động ngay trong lòng sào huyệt của kẻ thù, Minh Khai liên tục phải thay đổi danh tính, chỗ ở và hình dáng hóa trang. Lúc cô vờ làm người bán hàng rong, khi lại là một người phụ nữ trung lưu đi thăm họ hàng. Dưới sự chỉ đạo sâu sát và mưu trí của cô, Xứ ủy Nam Kỳ và Thành ủy Sài Gòn đã nhanh chóng củng cố lại hệ thống cơ sở Đảng, khôi phục phong trào công nhân và nông dân. Cô trực tiếp chỉ đạo việc chuẩn bị lực lượng cho Khởi nghĩa Nam Kỳ, trở thành linh hồn của phong trào đấu tranh tại đô thị lớn nhất miền Nam thời bấy giờ.