Bi tráng “làng Quảng Trụ”

Bi tráng “làng Quảng Trụ”

Thời chiến tranh, làng Quảng Trụ là rừng núi hoang vu. Năm 1958, chính quyền Ngô Đình Diệm quản thúc hàng trăm người dân di cư từ huyện Thăng Bình (tỉnh Quảng Nam) về đây sinh sống.

Trên những chuyến xe ấy, có nhiều gia đình đầy đủ các thành viên nhưng cũng có không ít đứa trẻ mồ côi cha, mồ côi mẹ; những người mẹ mất chồng, mất con do bom rơi đạn lạc… Họ được đưa về ngôi làng mới nằm cách xa nơi “chôn nhau cắt rốn” hàng trăm km. Cùng nhau dựng nhà, lập làng, trồng lúa, ngô, sắn.

Cụ ông Lưu Văn Hội (SN 1932, Chi hội trưởng Hội người cao tuổi, hội viên Hội Cựu chiến binh) chia sẻ: “Tôi còn nhớ có tổng cộng 21 xe, chở khoảng 600 nhân khẩu với 120 hộ dân từ huyện Thăng Bình (tỉnh Quảng Nam) vào đến đây lúc 1 giờ đêm.

Tất cả chúng tôi được cho ở tập thể, có 2 mái nhà tôn và 3 mái nhà dù. Có thời gian nước ngập làng, dân chúng tôi phải chuyển lên rừng ở, nước rút chúng tôi lại quay về. Chiến tranh khốc liệt, người chết vì đói, vì đau ốm không có thuốc chữa rất nhiều. Khổ quá, dần dần, mọi người bỏ đi nơi khác hết, chỉ còn lại 27 hộ dân bám trụ lại mảnh đất này”.

Cũng theo cụ Hội, nơi những người dân di cư từ đất Quảng đến sinh sống được gọi là thôn 4H10. Sau 7 năm, ở đây chỉ còn 27 hộ dân sinh sống. “Lúc này, cách mạng tăng cường cử cán bộ xuống động viên bà con trong làng không đầu quân cho giặc Mỹ. Ý trí như được chắp thêm đôi cánh, chúng tôi quyết tâm “một tấc không đi một ly không rời”, bám trụ trên mảnh đất này hoạt động cách mạng.

Đàn ông lớn tuổi thì tham gia du kích, trinh sát…còn đàn bà thì ngày trú ngụ, tối đến cùng nhau tham gia sản xuất cung cấp lương thực, thực phẩm cho cách mạng. Bà con nơi đây hay gọi làng với cái tên “làng Quảng Trụ” là như vậy. Quảng tức là Quảng Nam. Trụ là kiên quyết bám trụ” – Cụ hội chia sẻ thêm.