BIA TRẤN ẢI PHA LONG

BIA TRẤN ẢI PHA LONG

Trên mảnh đất Pha Long, cách đây hơn 45 năm, đã diễn ra một trận chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc của Tổ quốc. Trận chiến diễn ra vô cùng quyết liệt, chỉ trong 4 ngày (17/02 - 20/02/1979), quân dân Việt Nam đã kiên cường chống lại những đợt tiến công của địch. Trong thời gian này, địch tổ chức tổng cộng 20 lần tấn công, trong đó có 5 đợt tấn công lớn.
Theo các bức điện của Đồn Biên phòng Pha Long, hai bức điện ngày 19/02/1979 ghi lại lời xúc động: “Chúng tôi đã chiến đấu hết đạn. Xin viễn biệt các đồng chí”. Những dòng chữ này trở thành minh chứng sống động về tinh thần quyết chiến, quyết thắng của lực lượng bảo vệ biên giới.
Ngày 10/03/2013, đồng chí Nguyễn Thiện Nhân, khi đó là Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ, đã đến thăm Pha Long và cho dựng tấm Bia Trấn Ải tại phía trái trước cổng Đồn Biên phòng Pha Long, nhằm khẳng định chủ quyền quốc gia. Lời khắc trên bia được viết hoa toàn bộ, trang trọng và hùng tráng, thể hiện ý chí bảo vệ Tổ quốc.

MẶT TRƯỚC BIA TRẤN ẢI
Mặt trước bia hướng về phía Nam, khắc dòng chữ trên bia đá với nội dung:
“Nguyên Thần Bổn Mệnh Giữ Núi Non
Nam Sơn Bốn Cõi Tựa Sách Trời Định
Thiên Thiên Nhật Nguyệt Linh Linh Ứng
Tuyệt Tuyệt Long Phụng Bảo Quốc An
Bình Nhất Hà Việt Nam Quốc Thổ”

Theo Tiến sĩ Đặng Vũ Cảnh Linh, nguyên Trưởng ban Thông tin và phổ biến kiến thức, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Truyền thống và Phát triển, bản dịch có nghĩa:
1. Nguyên Thần được giao sứ mệnh giữ núi non.
2. Núi nam bốn cõi đã được định sẵn trong sách trời.
3. Nghìn nghìn mặt trời, mặt trăng linh thiêng ứng nghiệm.
4. Rồng phượng tuyệt vời bảo vệ an nguy Tổ quốc.
5. Đất Việt Nam yên bình nhất chính là nơi này.

Hình minh họa 1: Mặt trước Bia Trấn Ải Pha Long (Chú thích: Bia Trấn Ải khắc chữ hoa trang trọng, thể hiện lời tuyên bố chủ quyền biên giới).

MẶT SAU BIA TRẤN ẢI
Mặt sau bia hướng về phía Bắc, khắc hình Trống Đồng Đông Sơn, biểu tượng văn hóa, tâm linh và quyền lực quốc gia. Theo các nhà nghiên cứu:
- Họa tiết trên trống đồng mang sinh khí tốt, biểu trưng cho sự thịnh vượng và hòa bình.
- Chất liệu đồng, vàng được sử dụng vừa có giá trị thẩm mỹ, vừa xua đuổi tà ma theo tín ngưỡng dân gian.
- Ánh sáng từ trung tâm mặt trời trên trống đồng có tác dụng chiếu sáng và xua đi khí xấu, bảo vệ khu vực biên giới.

Hình minh họa 2: Hình Trống Đồng Đông Sơn trên mặt sau Bia Trấn Ải (Chú thích: Biểu tượng Trống Đồng Đông Sơn thể hiện văn hóa và tâm linh của người Việt cổ).

Ý NGHĨA VÀ GIÁ TRỊ
Ngày nay, Bia Trấn Ải Pha Long được coi là văn bia chủ quyền quốc gia tại biên giới, được bảo quản, chăm sóc nghiêm túc. Đồng bào và chiến sĩ cả nước thường đến thăm, tri ân các thế hệ đi trước và chứng kiến những giá trị lịch sử, văn hóa gắn liền với biên cương Tổ quốc.
Người dân các dân tộc tại Mường Khương, Lào Cai tự hào về tấm văn bia này. Nó không chỉ là bằng chứng lịch sử về những trận chiến anh dũng, mà còn là tượng trưng cho khát vọng hòa bình, chủ quyền dân tộc, để cho thế hệ mai sau ghi nhớ và tự hào.

NGUỒN TƯ LIỆU
1. Văn bản điện của Đồn Biên phòng Pha Long, ngày 19/02/1979, lưu trữ tại Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng Việt Nam.
2. Báo Lào Cai: “Bia Trấn Ải Pha Long – Biểu tượng chủ quyền biên giới” (2013).
3. Tiến sĩ Đặng Vũ Cảnh Linh, “Dịch nghĩa Bia Trấn Ải Pha Long”, Viện Nghiên cứu Truyền thống và Phát triển, 2013.
4. Nguyễn Thiện Nhân, Thăm Bia Trấn Ải Pha Long, Báo Chính phủ, 10/03/2013.