Bia tưởng niệm TNXP tuyến đường 1C

Để tưởng nhớ sự hy sinh, mất mát, những chiến công thầm lặng của lực lượng TNXP đã từng hoạt động trên Tuyến đường 1C và nhằm giáo dục truyền thống yêu nước, lòng tự hào dân tộc cho nhân dân, cho các thế hệ trẻ. Năm 1997, UBND tỉnh Kiên Giang cho phép Tỉnh Đoàn Kiên Giang vận động đoàn viên, thanh niên đóng góp kinh phí để xây dựng Bia tưởng niệm TNXP tuyến đường 1C tại ấp Tà Êm, xã Vĩnh Điều, huyện Giang Thành. Công trình Bia được xây dựng trên khu đất với diện tích 946 m²; mặt trước của Bia tiếp giáp với Quốc lộ N1, xung quanh tiếp giáp với đất của dân (nhà ở và ruộng lúa). Công trình Bia tưởng niện gồm có cổng và hàng rào bao quanh, bên trong có đặt Bia tưởng niệm được xây dựng bằng xi măng, ốp gạch (sau này trùng tu thay bằng đá hoa cương), phù điêu của Bia cũng đắp bằng xi măng; trong sân khu vực Bia tưởng niệm được trồng nhiều cây xanh (chủ yếu là cây dầu).

Đến năm 2009 Bia tưởng niệm bắt đầu xuống cấp, Tỉnh Đoàn Kiên Giang tiếp tục vận động đoàn viên, thanh niên đóng góp kinh phí để trùng tu, chủ yếu là thay ốp gạch bằng đá hoa cương, đắp lại những chỗ phù điêu bị bong tróc và sơn phết lại cho Bia được khang trang, sạch sẽ hơn.

Về công tác quản lý Bia tưởng niệm, từ khi xây dựng đến năm 2017 là do Tỉnh Đoàn Kiên Giang xây dựng và quản lý. Đếnnăm 2018 Bia được công nhận di tích lịch sử cách mạng cấp tỉnh theo Quyết định số 2821/QĐ-UBND ngày 13/12/2018 của UBND tỉnh Kiên Giang và giao cho sở Văn hóa quản lý cho đến nay.

Trong một lần đến thăm và thắp hương tại Bia Tưởng niệm thanh niên xung phong tuyến đường 1C của Đại tướng Lê Hồng Anh, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Thường trực Ban Bí thư Trung ương Đảng cùng các cựu thanh niên xung phong vào cuối năm 2023. Tham gia cùng đoàn viếng có đại diện lãnh đạo Tỉnh ủy Kiên Giang, UBND tỉnh Kiên Giang, Sở Văn hóa và Thông tin tỉnh Kiên Giang, Tỉnh đoàn Kiên Giang và các cơ quan đơn vị có liên quan. Dịp này, các cấp ủy đảng cũng được nghe ý kiến đề xuất của Lãnh đạo huyện ủy, UBND huyện Giang Thành về việc trùng tu, tôn tạo di tích lịch sử cách mạng cấp tỉnh – Bia tưởng niệm Thanh niên xung phong tuyến đường 1C và nhận được sự thống nhất, đồng thuận rất cao từ Đại tướng, các đồng chí lãnh đạo tỉnh và nhất là các cô chú cựu thanh niên xung phong với nguyện vọng làm mới lại nơi ghi dấu ấn những tháng năm cống hiến của những người đồng đội đã ngã xuống. Ngày 19/3/2024, Bia tưởng niệm thanh niên xung phong tuyến đường 1C chính thức được khởi công trùng tu với kinh phí 3,2 tỷ đồng, do Sở Văn hóa và Thông tin làm chủ đầu tư. Đến ngày 25/4/2024, công trình trùng tu Bia hoàn thành và chính thức đi vào hoạt động. Trong lần sửa chữa này, ngoài các kiến trúc của Bia được duy tu như nâng cấp và làm mới lại bức phù điêu, hàng rào, sân nền, bên cạnh đó còn bổ sung thêm 02 bãi để xe.

Cho đến thời điểm hiện tại, Bia tưởng niệm thanh niên xung phong tuyến đường 1C đã hoàn thiện và sẳn sàng đón các đoàn đến viếng, thắp hương và cùng tìm hiểu về lịch sử hào hùng của tuyến đường máu lửa này.