Biến cố sức khỏe năm 1994: lời nhắn gửi con cháu

Cuối bản hồi ký “Cuộc đời và sự nghiệp”, ông Lường Văn Giá nhìn lại những gì cuộc sống đã trao cho mình và những điều từng phải vượt qua. Với tư cách người cháu, tôi đọc phần này như lời tâm sự chân thành: có những thành quả không nằm ở danh hiệu, mà ở gia đình, tình nghĩa và phẩm chất sống.

Điều tôi muốn kể lại cho con cháu từ câu chuyện biến cố sức khỏe năm 1994 bắt đầu ở một dữ kiện rất cụ thể trong hồi ký. Hồi ký kể ông mắc bệnh dạ dày, trải qua nhiều lần phẫu thuật; riêng tháng 12/1994 có bốn lần mổ. Ông xem việc vượt qua thời kỳ nguy nan là thử thách lớn trong nửa sau cuộc đời. Tôi nghĩ điều đáng trân trọng là ông đã chủ động giữ lại chi tiết đó, thay vì chỉ ghi những thành tích lớn. Nhờ vậy, người đọc có thể suy ngẫm về phẩm chất sống từ trải nghiệm thật chứ không phải từ một tình tiết do người sau tưởng tượng.

Ngày 13/3/2010, ông kể đã cùng các gia đình con cháu trở lại bản Pó, thắp hương tưởng nhớ gia đình nuôi và chọn cách nhìn lại quá khứ bằng sự bao dung. Từ một cậu bé phải rời mẹ đẻ, sau bao năm ông quay về nơi từng sống với tâm thế của người đã có con cháu đông đủ. Hành trình này giúp tôi hiểu sâu hơn lời ông viết về việc sống không giận hờn, không oán trách.

Điều ý nghĩa đối với thế hệ con cháu không phải là cố biến một kỷ niệm thành chiến công, mà là hiểu chính xác trải nghiệm của ông. Nghị lực không chỉ được thử thách khi làm nhiệm vụ mà còn trong những tháng ngày chữa bệnh. Một sự việc nhỏ khi được đặt trong hoàn cảnh thích hợp có thể dạy về nghị lực, tình nghĩa và trách nhiệm. Tôi muốn câu chuyện được lưu giữ đúng tinh thần đó, bởi sự thật của người thân đã đủ sức lay động mà không cần thêu dệt.

Câu chuyện khép lại bằng lòng biết ơn. Tôi biết ơn ông đã dành thời gian ghi lại cuộc đời, biết ơn những người từng giúp đỡ ông và biết ơn một gia đình biết đùm bọc nhau. Nhờ những trang giấy ấy, các con cháu có thể hiểu hơn những gì ông đã trải qua mà không cần tưởng tượng thêm sự kiện.