Nhân chứng trực tiếp tham gia các sự kiện lịch sử

Biển Đông yêu dấu

Nước ta có diện tích 330.000km2 đất liền và hơn 1 triệu km2 biển Đông, bao gồm các hải đảo và mặt biền. Đối với sự phồn vinh của cả dân tộc, biển Đông có vị trí và tầm quan trọng vô cùng lớn lao, nhưng sự hiểu biết của chúng ta về biển còn rất hạn chế, đặc biệt là trong thanh thiếu niên, những người chủ tương lai cùa đất nước. Quyền sách nhỏ này ra mắt bạn đọc nhằm giới thiệu một số kiến thức về khoa học biển, về tài nguyên phong phú của biển Đông, lịch sứ hào hùng cứa dân tộc ta, và các thách

Lai Châu03/07/2026Quân đội nhân dân (xã nậm mạ)3 lượt xem0 lượt chia sẻ

Tuyệt vời! Hoan hô! Cả lớp reo lên ầm ĩ khi cô giáo chủ nhiệm Minh Thu tuyên bố tất cả học sinh lớp 9A thi chuyển cấp đều đạt kết quả rất tốt nên được lên thẳng lớp 10 sau một năm học hành căng thẳng với kết quả thi tốt nghiệp phổ thông cơ sở một trăm phần trăm đạt từ điểm 8 trở lên.


Mới 10 giờ sáng mà các mái ngói đã hồng lên dưới ánh nắng đầu hè, tỏa sức nóng vào phòng học. Những cành phượng vĩ đầu mùa khảm đầy những chùm hoa đỏ chen trong đám lá biếc xanh, đung đưa ngoài cửa sổ khi có cơn gió thoảng qua như vẫy gọi vào hè.


Trong lúc này cảm xúc của tôi thật lộn xộn, vừa bịn rịn với thầy cô, bạn bè cũ, vừa háo hức chờ đón một thế giới mới với những kiến thức mới, môi trường mới, bạn bè mới. Lời cô Thu chợt vang lên trong đầu tôi: "Lên cấp III, Minh Sơn phải chơi bóng, đánh cờ giỏi hơn, làm thơ hay hơn, trở thành "cao thủ" về mạng, và nhất là phải học thật xuất sắc. Cô rất tin tưởng ở em". Tôi cảm thấy bất chợt mình lớn hẳn lên, chững chạc hơn, với trách nhiệm và quyết tâm rõ ràng hơn trong quãng đường mới mà thử thách chắc là không nhỏ. Nhưng trước mắt là nghỉ hè. Vui chơi, giải trí, thoải mái, biết thêm những miền đất mới, những kiến thức mới. Đi đâu, làm gì trong ba tháng hè? Bao nhiêu là chương trình hấp dẫn. Các bạn tôi đứa thì về thăm ông bà, chơi vui ở miền quê, đứa thì đi du lịch với cha mẹ, anh chị, đứa thì đi học thêm, nhất là môn ngoại ngữ. Các bạn nhà nghèo tranh thủ giúp việc gia đình, tham gia lao động kiếm thêm ít tiền để giảm gánh nặng cho cha mẹ. Mỗi người một kế hoạch riêng.


Tôi bắt đầu ngồi mơ mộng một chuyến viễn du khắp biển Đông. Đầu năm ngoái, ông trẻ Thế Dân - em bà ngoại tôi đã hứa nếu tôi đạt học sinh giỏi, thi đậu vào lớp 10 thì ông cho đi biển một chuyến dài ngày, ông Thế Dân là thuyền trưởng, kỹ sư hàng hải, năm nay đã gần bước sang tuổi năm mươi. Ông vẫn còn rất tráng kiện và đẹp rắn rỏi, điều đặc biệt là trên gương mặt rám nắng và gió của ông lại có hai đồng tiền trên má trông rất trẻ trung và có duyên. Kiến thức ông về biển rất rộng, đó là kết quả tích lũy trong một phần tư thế kỷ lênh đênh khắp đại dương trên những con tàu dịch vụ trong ngành dầu khí.


Bà tôi đã nhiều lần khuyên ông lên bờ làm việc nhưng ông vẫn tiếp tục đi biển, ông nói biển có sức hấp dẫn kỳ diệu, chỉ có ai gắn bó với nó mới cảm nhận hết được điều này, còn đối với người quen sống trên bờ thì sự bao la của biển làm cho họ thấy mình quá bé nhỏ, mong manh, thậm chí là choáng ngợp, sợ hãi. Hàng năm trên biển Đông ít nhất cũng có đến mười cơn bão, dữ dội như bão Chan Chu năm 2006 (còn gọi là cơn bão số 1), bóp nát những con tàu nhỏ như bóp nát một thứ đồ chơi và gieo tang tóc cho bao nhiêu gia đình. Nhưng đối với những người làm nghề biển thì sự bao la đó lại làm cho mình cảm thấy cao lớn hơn, dũng cảm hơn, đầy khát vọng chiến thắng và hoài bão khám phá. Những cột sóng biển cao không còn là những hình ảnh kinh dị như con quái vật tồn tại từ thời tiền sử mà là những bức tranh hoành tráng của thiên nhiên nhìn không chán mắt. Rồi bao nhiêu câu hỏi "tại sao" thôi thúc mình tìm lời giải đáp. Tại sao lại có thủy triều, gió, bão? Tại sao lại có những dòng nước nóng, lạnh và cả dòng nước ngọt trong biển cả mặn chát mênh mông? Tại sao lại có hàng nghìn loài thủy sản với đủ hình dáng, màu sắc? Tại sao trong lòng đất dưới đáy biển lại chứa đủ loại tài nguyên quý giá? Và biết bao những câu hỏi cao siêu như quy luật tương tác giữa biển - không khí - đất liền như thế nào, cấu trúc của vỏ đại dương và sự thay đổi của chúng trong lịch sử hàng vạn triệu năm ra sao, sự chuyển môi trường sống từ dưới nước lên cạn và ngược lại của các loài sinh vật cùng sự thay đổi cấu trúc cơ thể của chúng từ vĩ mô đến vi mô xảy ra dưới sự điều khiển của các quy luật lý - hóa - sinh học nào? Các câu hỏi loại này đòi hỏi bao nhiêu năng lực của các bộ não bác học mới giải mã được.


Sống với biển là sống với những ước mơ liên tiếp, dạt dào theo làn sóng và đầy ắp như thủy triều. Những lúc lênh đênh trên mặt biển, hít thật sâu vào lồng ngực cái hương mằn mặn của không khí, cảm nhận những vuốt ve dịu dàng của làn gió nhẹ lên mái tóc vàng nâu do bị nắng biển thiêu đốt, hay khi thả mình trong làn nước xanh trong để cho cái cảm giác mát rượi thấm dần vào từng tế bào của cơ thể thì tâm hồn ta càng thấy sảng khoái và càng thấy cuộc đời trần thế đẹp biết nhường nào. Ngay cả trong những hành trình trên biển gặp sóng to gió lớn, những quyết định - dù sai lầm hay sáng suốt - cũng là một dịp để kiểm chứng và rèn luyện bản sắc cá nhân, để đối phó với vô vàn hoàn cảnh bất lợi trong cuộc đời của một con người. Vì vậy mỗi lần gặp ông, nhìn thấy nụ cười của ông, nghe ông nói chuyện là tôi lại thấy tình yêu biển của ông truyền sang tôi với cường độ mỗi lúc một lớn dần lên. Bây giờ tôi tự thấy đủ lớn để có thể đi biển. Được cha mẹ đồng ý, tôi viết thư báo tin cho ông biết tôi đã thực hiện được những điều kiện ông đưa ra. Mấy ngày sau tôi nhận được điện thoại trả lới. Ông khen tôi ngoan, học giỏi và hẹn đầu tháng Sáu sẽ ra Hà Nội đưa tôi xuống tàu, cùng đi biển.

Logged

dungnuocgiunuoc

Thành viên
*
Bài viết: 634


Biển Đông yêu dấu« Trả lời #2 vào lúc: 12 Tháng Năm, 2022, 06:48:31 am »
Chuẩn bị ra khơi

Mẹ tôi đã chuẩn bị cho tôi đủ mọi thứ cần thiết: bốn chiếc áo phông ngắn tay và ba cái quần soóc, đặc biệt tôi còn có một chiếc áo lính thủy với những sọc xanh nằm song song trên cổ áo, một chiếc mũ lính thủy màu trắng, vành xanh, đằng sau có hai tua xanh dài hai gang tay, khi đội lên gặp gió chúng múa như được điều khiển bằng những bàn tay nghệ sĩ tài hoa. Riêng đôi giày vải thì ông tôi bắt thay bằng đôi xăng-đan nhựa, ông nói tốt nhất là đôi dép lốp cao su như của bộ đội ngày xưa, vừa gọn vừa tiện khi đi trên cát. Còn thức ăn, thuốc chữa bệnh thì không cần thiết vì trên tàu rất đầy đủ. Tôi chỉ mang theo mấy gói kẹo bạc hà, kẹo cao su và những lát mứt gừng để ngậm khi bị nôn nao. Trong ba lô tôi con có ba quyển sách: Người thắng biển của Nguyễn Bá, Biển của J.Banville, Tài nguyên và môi trường biển của Viện Hải dương học Nha Trang. Ngoài ra tôi cũng cố nhét được một quyển sổ tay khá dày với khoảng 20 bài thơ về biển của nhiều tác giả mà tôi chép rất nắn nót ở những trang đầu. Phần giấy trắng còn lại tôi dự định sẽ ghi nhật ký kiểu như "Mê Kông ký sự" mà tôi nghĩ sẽ rất hay.


Sau bữa liên hoan rất vui vẻ với vô số những búc ảnh chụp chung cả nhà, rồi chụp riêng với ông bà, ba mẹ, các cô chú, với các em Minh Hà, Bình Minh, An Phong và mấy bạn thân cùng lớp nữa, ông tôi đưa tôi xuống thành phố cảng Hải Phong, còn gọi la thành phố "Hoa phượng đỏ". Xe qua Hải Dương đang mùa vải thiều. Vải Hải Dương vỏ chín hồng, hạt bé tí, cùi rất dày và ngọt lịm được bày bán dày đặc hai bên đường đi; loại đặc sản Thanh Hà này nổi tiếng không nơi nào bì kịp. Ông mua theo mười ký để tặng các chú trên tàu. Hà Nội - Hải Phong chỉ cách nhau khoảng một trăm cây số mà tôi đã thấy đất nước ta rộng lớn, xinh đẹp, trù phú biết nhường nào. Dãy Đông Triều - Yên Tử ở phía bắc mờ tỏ trong mây, mang theo bao nhiêu huyền thoại về vua Trần Nhân Tôn, về Hưng Đạo Đại Vương, về Nguyễn Trãi, ở phía nam là đồng bằng ngút mắt, nơi năm mươi người con của bà Âu Cơ đã đến khai phá từ bốn nghìn năm trước, bây giơ đầy ắp lúa vàng. Và trong lòng đất, từ Quảng Ninh đến Thái Bình - Nam Định còn có bao nhiêu là than, là khí đốt và dầu mỏ đang chờ phát hiện, khai thác. Ông tôi cứ như một người hướng dẫn du lịch uyên thâm, mở ra trước mắt tôi bao nhiêu điều mà tôi chưa từng biết.


Tôi đến Hải Phòng vào buổi trưa giữa tiếng ve ngân vang trầm bổng từ các hàng cây xanh cổ thụ. Giống sinh vật này rất lạ, người ta bảo chúng chỉ uống nước sương mà sống. Và lạ lùng hơn nữa là chúng nhận biết giờ giấc rất chính xác dù trời nắng hay trời mưa, cứ đúng giơ là hàng nghìn con từ khắp mọi nơi cùng cất lên tiếng hát rất nhịp nhàng để rồi sau đó vài mươi phút lại đột ngột dừng, trả lại sự yên tĩnh cho không gian.


Rất nhiều khu công nghiệp và khu dân cư còn rất mới trải khắp vùng ngoại ô. Dọc sông vô số tàu thuyền neo đậu san sát như đang nghỉ ngơi sau những hành trình dài ngày trên các đồng sông và các đại dương. Qua cầu Thượng Lý, Hạ Lý chúng tôi vào trung tâm thành phố. Đường sá không rộng nhưng sạch sẽ và yên tĩnh hơn rất nhiều so với Hà Nội. Hai bên đường còn rất nhiều ngôi nhà cổ kính theo kiểu Pháp, cửa sổ vòm cong, mái ngói xám, chỉ cao vài ba tầng, xung quanh có sân rộng, đầy hoa và cỏ xanh. Cây rất nhiều, nào phượng vĩ, bằng lăng, me, bàng nhưng lại có rất ít sấu, một loại đặc sản mà các bạn gái trong lớp tôi chỉ nghe nhắc đến tên đã chảy nước bọt rồi. Một dãy dài gồm năm quảng trường và ba vườn hoa mới nằm kẹp giữa hai con đường Trần Hưng Đạo và Trần Phú chạy song song. Nghe nói nơi đây trước kia là một dòng sông đã bị lấp. Tượng bà Lê Chân rất đẹp, uy nghi giữa quảng trường lớn. Dừng chân đứng ngắm bức tượng này tự dưng tôi có cảm giác như trông thấy cờ xí, gươm giáo của cả một đoàn quân oai hùng của gần hai nghìn năm trước dưới sự chỉ huy tài giỏi của nữ tướng quê ở Hải Phòng, theo lệnh của bà Trưng kéo về giải phóng quê hương, đuổi giặc Hán tàn bạo ra khỏi mười lăm tỉnh thành và bảo vệ biên cương vùng duyên hải. Cách thành phố 20km về phía đông là thị xã Đồ Sơn sầm uất, đặc biệt vào những ngày hè.


Đây là căn cứ xuất phát của những con tàu không số lừng danh trong kháng chiến chống Mỹ, là điểm đầu của con đường Hồ Chí Minh huyền thoại trên biển mà thế hệ chúng tôi còn ít biết đến. Tôi nhẩm đọc đoạn thơ của Xuân Diệu về biển, chẳng biết có phải ông viết về Đồ Sơn hay không nhưng rất hợp cảnh ở đây:

Bờ đẹp đẽ cát vàng
Thoai thoải hàng thông đứng
Như lặng lẽ mơ màng
Suốt ngàn năm bên sóng


Chúng tôi nghỉ lại Hải Phòng một hôm rồi xuống tàu ra biển. Đó là con tàu Bình Minh, chuyên nghiên cứu tài nguyên biển trong đó chủ yếu là địa vật lý, của Tập đoàn Dầu khí quốc gia Việt Nam. Nghe cụm từ "địa vật lý" lần đầu tiên tôi cũng ngỡ ngàng. Có lẽ những cái chớp mắt của tôi đã nói cho ông biết là tôi chưa hiểu nội dung của từ này. Tiến sĩ Minh và nhà toán học Kim Trung, những chuyên gia trong lĩnh vực này giúp ông giải thích cho tôi biết, địa vật lý là từ ghép của hai ngành khoa học cơ bản, ngành địa chất và vật lý, để nói lên một ngành khoa học mới, mang tính chất trung gian của hai ngành khoa học nói trên. Nó rất quan trọng đối với thế giới văn minh, vừa nghiên cứu tính chất vật lý của quả đất, vừa dùng các phương pháp vật lý để nghiên cứu cấu trúc của hành tinh mà ta đang sống. Kết quả nghiên cứu của nó giúp cho loài người sử dụng đúng những quy luật của tự nhiên, khai thác những tài nguyên, phục vụ cho đời sống mỗi ngày một ấm no, hạnh phúc. Ngày nay, địa vật lý còn mở rộng phạm vi nghiên cứu ra các thiên thể khác trong hệ mặt trời, trong vũ trụ, mở ra những chân trời mới trên con đường chinh phục thiên nhiên bao la, đa dạng và đầy bí ẩn.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn