BIÊN GIỚI THU ĐÔNG 1950 - TẬP 1: BÁC HỒ RA MẶT TRẬN

MỘT CHIẾN DỊCH KHÁC VỚI NHỮNG LẦN TRƯỚC

Trước năm 1950, quân đội Việt Minh chủ yếu tiến hành những chiến dịch với quy mô còn hạn chế.

Nhưng Chiến dịch Biên giới Thu–Đông 1950 có quy mô lớn hơn hẳn.

Theo Bộ Tư lệnh Bảo vệ Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh, đây là chiến dịch sử dụng lực lượng tương đương hai đại đoàn, vượt các chiến dịch trước đó về quy mô lực lượng.

Nếu thành công...

quân ta có thể:

• Phá thế bao vây của quân Pháp ở biên giới.

Đây không còn là một trận đánh thông thường.

Đây là một chiến dịch có ý nghĩa bước ngoặt.

🗺️ VÌ SAO ĐÔNG KHÊ?

Trên đường số 4, quân Pháp xây dựng một hệ thống cứ điểm nối liền Cao Bằng với Lạng Sơn.

Trong hệ thống ấy, Đông Khê giữ vị trí đặc biệt quan trọng.

Nếu Đông Khê bị đánh chiếm...

Cao Bằng sẽ bị cô lập.

Thất Khê cũng bị uy hiếp.

Và tuyến phòng thủ đường số 4 của Pháp có nguy cơ bị phá vỡ.

Vì vậy, Bộ Chỉ huy chiến dịch quyết định:

ĐÁNH ĐÔNG KHÊ TRƯỚC.

🎒 BÁC HỒ LÊN ĐƯỜNG

Hạ tuần tháng 8 năm 1950...

Chủ tịch Hồ Chí Minh rời Việt Bắc, lên đường tới mặt trận.

Đây không phải chuyến đi thăm thông thường.

Người đi để:

trực tiếp theo dõi chiến dịch.

nắm tình hình.

động viên bộ đội.

cùng Bộ Chỉ huy chiến dịch xử lý những vấn đề quan trọng.

Đường lên biên giới lúc ấy không phải đường nhựa bằng phẳng.

Có:

núi cao.

rừng rậm.

đường đất.

suối sâu.

Đoàn công tác phải hành quân trong điều kiện chiến tranh.

🌿 BÁC HỒ KHÔNG ĐI MỘT CON ĐƯỜNG RIÊNG

Một trong những hình ảnh đẹp nhất của chuyến đi ấy là hình ảnh Bác ăn cơm cùng bộ đội trên đường ra mặt trận.

Không có bàn ghế.

Không có phòng ăn.

Không có khoảng cách giữa vị lãnh tụ và người chiến sĩ.

Giữa núi rừng...

Bác ngồi cùng những người lính.

Một bữa cơm đơn sơ.

Nhưng hình ảnh ấy đã được nhiếp ảnh gia Triệu Đại ghi lại và trở thành một trong những tư liệu quý về chuyến đi của Bác trong Chiến dịch Biên giới.

“BÁC ĐÃ ĐẾN VỚI CHÚNG TÔI”

Đối với những người lính đang chuẩn bị bước vào một trận đánh lớn...

sự xuất hiện của Bác có ý nghĩa rất đặc biệt.

Họ biết rằng:

cuộc chiến của mình đang được cả nước quan tâm.

Người đứng đầu đất nước không ở xa.

Người đã:

đến tận chiến trường.

🌄 ĐÔNG KHÊ – SÁNG 16/9/1950

Rạng sáng ngày 16/9/1950...

tiếng súng bắt đầu vang lên.

Chiến dịch Biên giới chính thức mở màn bằng trận đánh vào cụm cứ điểm Đông Khê.

Trên các hướng...

bộ đội tiến vào.

Pháo binh bắt đầu bắn.

Các đơn vị bộ binh đánh vào những vị trí phòng thủ.

Địch chống trả quyết liệt.

Đông Khê biến thành một chiến trường dữ dội.

👀 BÁC HỒ TRÊN ĐÀI QUAN SÁT

Khoảng 6 giờ sau khi trận đánh bắt đầu, Chủ tịch Hồ Chí Minh đến một vị trí quan sát trên núi Báo Đông để theo dõi trận đánh.

Đây chính là khoảnh khắc lịch sử được nhiếp ảnh gia Vũ Năng An ghi lại.

Bức ảnh ấy ngày nay được biết đến với tên:

“Chủ tịch Hồ Chí Minh tại mặt trận Đông Khê năm 1950.”

TRÊN ĐÀI QUAN SÁT

Bác ngồi trên một tảng đá.

Bên cạnh là cán bộ quan sát.

Có người cầm ống nhòm.

Có người liên lạc.

Có bản đồ tác chiến.

Phía dưới...

Đông Khê đang bốc khói.

Theo Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, từ vị trí trên núi Báo Đông có thể quan sát toàn bộ các cứ điểm của địch ở Đông Khê.

💣 BOM ĐẠN TRÊN BẦU TRỜI

Quân Pháp chống trả dữ dội.

Máy bay liên tục hoạt động.

Bom được ném xuống những nơi chúng nghi có lực lượng Việt Minh.

Có thời điểm máy bay địch bay rất thấp, nhưng Bác vẫn tập trung quan sát diễn biến trận đánh và đối chiếu với bản đồ tác chiến.

Đây là một trong những chi tiết khiến bức ảnh trở nên đặc biệt.

Không phải vì Bác đứng ở một vị trí đẹp.

Mà bởi vì:

đó thực sự là một đài quan sát giữa chiến trường.

🗺️ BÁC NHÌN GÌ TRÊN BẢN ĐỒ?

Bác không chỉ đứng nhìn trận đánh.

Bác theo dõi:

quân ta đang ở đâu.

địch đang chống trả thế nào.

hướng tiến công ra sao.

tình hình từng khu vực biến chuyển như thế nào.

Theo tài liệu của Bộ Tư lệnh Bảo vệ Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh, trong chuyến đi này Bác trực tiếp cùng Bộ Chỉ huy chiến dịch chỉ đạo chiến dịch và động viên bộ đội.

⏳ 54 GIỜ

Trận Đông Khê không kết thúc trong vài giờ.

Bộ đội ta phải chiến đấu liên tục.

Địch chống cự quyết liệt.

Nhiều đợt xung phong diễn ra.

Cuối cùng...

sau 54 giờ chiến đấu, sáng 18/9/1950, quân ta làm chủ hoàn toàn cụm cứ điểm Đông Khê.

Đây là thắng lợi mở màn có ý nghĩa cực kỳ quan trọng.

🇻🇳 ĐÔNG KHÊ THẤT THỦ

Đối với quân Pháp...

đây là một đòn rất mạnh.

Đông Khê bị mất đồng nghĩa với việc:

Cao Bằng bị cô lập hơn.

Thất Khê bị uy hiếp.

tuyến phòng thủ đường số 4 bị phá vỡ một mắt xích quan trọng.

Và từ đây...

một cuộc đối đầu lớn hơn bắt đầu.

🚶 QUÂN PHÁP RÚT KHỎI CAO BẰNG

Sau thất bại Đông Khê, quân Pháp quyết định tổ chức lực lượng rút khỏi Cao Bằng theo đường số 4.

Một cánh quân từ Thất Khê tiến lên Đông Khê.

Một cánh quân từ Cao Bằng rút xuống.

Mục tiêu:

gặp nhau tại Đông Khê.

Nhưng Bộ Chỉ huy chiến dịch Việt Minh đã dự đoán được ý đồ này.

Và...

một trận đánh lớn hơn đang chờ phía trước.

🌿 TỪ ĐÔNG KHÊ ĐẾN CHIẾN THẮNG

Trận Đông Khê chỉ là mở đầu.

Sau đó là những trận đánh liên tiếp trên đường số 4.

Quân ta tổ chức bao vây, chia cắt và tiêu diệt từng bộ phận quân Pháp.

Đến giữa tháng 10...

thế phòng thủ của quân Pháp trên tuyến biên giới cơ bản sụp đổ.

Chiến dịch kết thúc thắng lợi vào tháng 10/1950.

🕯️ NHƯNG TẬP 1 KHÔNG CHỈ KỂ VỀ MỘT BỨC ẢNH

Bức ảnh Bác Hồ trên núi Báo Đông rất nổi tiếng.

Nhưng điều quan trọng hơn bức ảnh là câu hỏi:

Tại sao Bác phải trực tiếp ra mặt trận?

Bởi đây là một chiến dịch có ý nghĩa đặc biệt.

Nếu thắng:

thế bao vây Việt Bắc sẽ bị phá.

biên giới được khai thông.

căn cứ địa được mở rộng.

quân đội ta có điều kiện phát triển mạnh hơn.

Và quan trọng nhất:

quyền chủ động trên chiến trường bắt đầu chuyển về phía ta.

🌄 NÚI BÁO ĐÔNG NGÀY ẤY

Ngày nay...

núi Báo Đông vẫn còn đó.

Nhưng tiếng pháo năm 1950 đã im.

Những người lính năm xưa đã già.

Nhiều người đã không còn.

Nhưng hình ảnh một vị lãnh tụ đứng trên núi cao...

nhìn xuống trận đánh Đông Khê...

vẫn còn trong những bức ảnh lịch sử.

Một con người.

Một ngọn núi.

Một trận đánh.

Một bước ngoặt.

ĐIỀU CÒN LẠI

Chiến dịch Biên giới Thu–Đông 1950 không chỉ là câu chuyện về:

Đông Khê.

Cao Bằng.

đường số 4.

Mà là câu chuyện về một đội quân đang trưởng thành.

Và giữa những người lính ấy...

có một vị lãnh tụ đã chọn cách:

đến tận chiến trường.

Không đứng xa.

Không chỉ nghe báo cáo.

Mà trực tiếp:

nhìn.

nghe.

theo dõi.

động viên.

Và cùng bộ đội đi qua những ngày quyết định của chiến dịch.

Tháng 9 năm 1950.

Trên núi Báo Đông...

một người đứng lặng nhìn xuống Đông Khê.

Dưới kia là tiếng súng.

Trên trời là máy bay địch.

Trước mặt là một trận đánh kéo dài 54 giờ.

Người ấy là Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Và trận đánh mà Người đang theo dõi...

sẽ trở thành trận mở màn cho một chiến thắng làm thay đổi cục diện cuộc kháng chiến chống Pháp.

Đó là Đông Khê.

Đó là Chiến dịch Biên giới Thu–Đông 1950.