BIÊN GIỚI THU ĐÔNG 1950 - TẬP 13: THẤT KHÊ – KHI TUYẾN PHÒNG THỦ ĐƯỜNG SỐ 4 BẮT ĐẦU SỤP ĐỔ

SAU CỐC XÁ

Ngày 8/10/1950, trận Cốc Xá kết thúc.

Hai binh đoàn cơ động của quân Pháp do Lepage và Charton chỉ huy đã bị đánh tan. Một lực lượng lớn quân Pháp bị loại khỏi vòng chiến đấu, nhiều sĩ quan bị bắt. Quân Pháp không còn giữ được thế chủ động trên tuyến đường số 4.

Nhưng cuộc chiến chưa kết thúc.

Ở phía dưới, vẫn còn Thất Khê.

Thất Khê nằm trên đường số 4, giữa Đông Khê và Lạng Sơn. Đây là một vị trí quan trọng trong hệ thống phòng thủ của quân Pháp. Nếu Thất Khê tiếp tục được giữ vững, quân Pháp vẫn còn một điểm tựa để tổ chức phòng thủ và rút lui.

Nhưng sau những gì xảy ra ở Đông Khê và Cốc Xá, tình thế đã khác.

🛡️ MỘT CỨ ĐIỂM BẮT ĐẦU CÔ ĐỘC

Những người lính Pháp ở Thất Khê biết rằng phía trước họ không còn là một hệ thống cứ điểm liên kết chặt chẽ như trước.

Đông Khê đã mất.

Các lực lượng cơ động đã bị đánh tan.

Cao Bằng đã bị cô lập và quân Pháp phải rút khỏi khu vực này.

Con đường nối các cứ điểm ngày càng trở nên nguy hiểm.

Thất Khê lúc này giống như một hòn đảo nằm giữa vùng chiến sự.

Quân Pháp vẫn còn quân.

Vẫn còn vũ khí.

Vẫn còn máy bay.

Nhưng điều quan trọng nhất đang mất dần:

khả năng hỗ trợ lẫn nhau.

🌲 NHỮNG NGƯỜI LÍNH Ở PHÍA BÊN KIA

Trong khi quân Pháp cố củng cố Thất Khê, các đơn vị Việt Minh tiếp tục áp sát.

Những người lính đã trải qua nhiều trận đánh liên tiếp.

Họ vừa chiến đấu ở Đông Khê.

Rồi tiến về phía Cốc Xá.

Sau những trận đánh kéo dài, họ không có nhiều thời gian để nghỉ ngơi.

Nhưng chiến thắng liên tiếp đã tạo cho họ một điều rất quan trọng:

niềm tin rằng quân Pháp có thể bị đánh bại.

Đó là một sự thay đổi rất lớn so với những năm đầu kháng chiến.

🗺️ CON ĐƯỜNG NGÀY CÀNG HẸP

Trước Chiến dịch Biên giới, quân Pháp xây dựng tuyến phòng thủ đường số 4 với mục tiêu kiểm soát khu vực biên giới và ngăn Việt Minh liên lạc với bên ngoài.

Nhưng chiến dịch đã đánh thẳng vào chính hệ thống ấy.

Đông Khê bị chiếm.

Các binh đoàn cơ động bị tiêu diệt.

Cao Bằng bị bỏ.

Giờ đây Thất Khê cũng đứng trước nguy cơ.

Một mắt xích bị đứt.

Rồi mắt xích thứ hai.

Rồi thứ ba.

Một hệ thống phòng thủ càng có nhiều vị trí liên kết thì khi các vị trí ấy lần lượt mất đi, toàn bộ hệ thống càng nhanh chóng mất khả năng hoạt động.

⚔️ ÁP LỰC TĂNG LÊN

Những ngày sau trận Cốc Xá, quân ta tiếp tục gây sức ép lên Thất Khê.

Quân Pháp hiểu rằng nếu tiếp tục cố thủ trong một vị trí ngày càng bị cô lập, họ có thể phải chịu chung số phận với lực lượng ở Đông Khê và Cốc Xá.

Vì vậy, vấn đề không còn là:

“Có giữ được Thất Khê hay không?”

Mà dần trở thành:

“Rút khỏi Thất Khê như thế nào?”

🌧️ MỘT CUỘC RÚT LUI KHÔNG DỄ DÀNG

Rút quân trong chiến tranh luôn là một nhiệm vụ khó.

Một đội quân đang phòng thủ có thể dựa vào công sự.

Nhưng khi rời khỏi công sự, họ phải di chuyển trên đường.

Và đường số 4 lúc này đã không còn an toàn.

Những đơn vị Việt Minh có thể xuất hiện ở nhiều hướng.

Những đoạn đường bị khống chế.

Những khu vực phục kích có thể được bố trí.

Một đoàn quân lớn càng di chuyển chậm thì càng dễ trở thành mục tiêu.

Vì thế, cuộc rút lui khỏi Thất Khê không đơn giản là quay xe và đi về phía Lạng Sơn.

Nó là một cuộc hành quân trong tình trạng bị truy kích.

🌙 NHỮNG ĐOÀN QUÂN RỜI THẤT KHÊ

Khi mệnh lệnh rút lui được đưa ra, những người lính Pháp bắt đầu rời khỏi vị trí.

Phía sau họ là những công sự đã từng được xây dựng để bảo vệ tuyến đường số 4.

Phía trước là con đường về phía Lạng Sơn.

Nhưng lần này, họ không còn hành quân với tâm thế của một lực lượng kiểm soát chiến trường.

Họ đang rút.

Và quân ta đang tiến.

🪖 MỘT CHIẾN TRƯỜNG ĐÃ ĐẢO CHIỀU

Chỉ vài tuần trước, tình thế còn rất khác.

Quân Pháp giữ các cứ điểm.

Quân Pháp kiểm soát đường số 4.

Quân Pháp có máy bay và pháo binh.

Còn quân Việt Minh chủ yếu phải tìm cách tiếp cận và từng bước phá vỡ hệ thống phòng thủ ấy.

Nhưng đến tháng 10/1950...

mọi thứ đã đảo chiều.

Quân Việt Minh tiến lên.

Quân Pháp rút xuống.

Những cứ điểm từng được coi là vững chắc lần lượt bị bỏ.

💥 NHỮNG TRẬN ĐÁNH TRÊN ĐƯỜNG RÚT

Khi quân Pháp rút khỏi Thất Khê, các đơn vị Việt Minh tiếp tục truy kích.

Đường số 4 trở thành một chiến trường kéo dài.

Không còn là một trận đánh tập trung vào một cứ điểm.

Mà là nhiều cuộc giao chiến nối tiếp nhau.

Quân Pháp cố giữ đội hình.

Quân ta tìm cách chặn đường và truy kích.

Mỗi đoạn đường lại có thể trở thành một trận đánh.

Mỗi ngọn núi lại có thể trở thành một vị trí phục kích.

🌄 THẤT KHÊ KHÔNG CÒN ĐỨNG MỘT MÌNH

Đây chính là điều quan trọng nhất.

Trước chiến dịch, Thất Khê nằm trong một hệ thống.

Đông Khê ở phía trước.

Cao Bằng ở phía trên.

Lạng Sơn ở phía dưới.

Các cứ điểm hỗ trợ cho nhau.

Nhưng sau chiến dịch, hệ thống ấy đã bị phá vỡ.

Thất Khê không còn là một mắt xích trong một tuyến phòng thủ hoàn chỉnh.

Nó trở thành một vị trí phải tự tìm đường sống.

🇻🇳 TỪ ĐÔNG KHÊ ĐẾN THẤT KHÊ

Nếu nhìn lại seri từ đầu, chúng ta sẽ thấy một dòng chảy rất rõ.

Tại Đông Khê, quân ta đánh vào một cứ điểm quan trọng.

Tại Cốc Xá, quân ta đánh tan các binh đoàn cơ động được đưa vào cuộc chiến.

Sau đó, sức ép tiếp tục lan xuống Thất Khê.

Đó không phải những trận đánh tách rời.

Chúng liên kết với nhau thành một chiến dịch.

Một trận đánh tạo điều kiện cho trận tiếp theo.

Một thắng lợi mở ra một cơ hội mới.

Và từng bước...

tuyến phòng thủ đường số 4 bị phá vỡ.

🕯️ NHỮNG NGƯỜI LÍNH TRÊN ĐƯỜNG RÚT

Có lẽ trong những ngày ấy, người lính Pháp cũng có những suy nghĩ rất khác.

Họ có thể từng tin rằng đường số 4 là một tuyến phòng thủ vững chắc.

Nhưng giờ đây, họ đang rời khỏi những vị trí mà mình từng bảo vệ.

Phía sau là những cứ điểm đã mất.

Phía trước là một con đường đầy nguy hiểm.

Và đâu đó trên những sườn núi...

những người lính Việt Minh vẫn đang theo dõi từng bước di chuyển.

Chiến tranh lúc ấy không còn là câu chuyện về một cứ điểm.

Nó trở thành cuộc chạy đua giữa:

rút lui

và

truy kích.

🌄 CUỘC RÚT KHỎI THẤT KHÊ

Theo các tài liệu lịch sử, trước nguy cơ Thất Khê rơi vào tình trạng tương tự Đông Khê, bộ chỉ huy quân Pháp đã quyết định rút khỏi khu vực này. Quân ta tiếp tục truy kích, khiến cuộc rút lui của quân Pháp chịu tổn thất nặng nề.

Đến ngày 22/10/1950, quân Pháp phải rút khỏi những vị trí còn lại trên đường số 4 như Thất Khê, Na Sầm, Đồng Đăng và các khu vực khác, đánh dấu sự tan rã của tuyến phòng thủ biên giới mà họ đã cố gắng duy trì.

🇻🇳 MỘT TUYẾN PHÒNG THỦ SỤP ĐỔ

Có những chiến thắng được tạo nên bằng một trận đánh.

Nhưng cũng có những chiến thắng được tạo nên bởi một chuỗi thất bại liên tiếp của đối phương.

Đông Khê thất thủ.

Cốc Xá bị phá vỡ.

Cao Bằng bị bỏ.

Thất Khê phải rút.

Rồi những vị trí khác trên đường số 4 lần lượt bị bỏ.

Đến lúc ấy, tuyến phòng thủ biên giới của quân Pháp về cơ bản đã không còn giữ được vai trò ban đầu.

🌏 CÁNH CỬA BIÊN GIỚI ĐƯỢC MỞ

Chiến thắng Biên giới không chỉ có ý nghĩa trên chiến trường.

Việc giải phóng một vùng biên giới rộng lớn đã giúp Việt Minh phá thế bị bao vây, mở thông tuyến liên lạc với bên ngoài và tạo điều kiện tiếp nhận sự giúp đỡ từ các nước đồng minh. Đây là một trong những ý nghĩa chiến lược lớn nhất của chiến dịch.

Con đường số 4 từng được xây dựng để khóa biên giới.

Sau chiến dịch...

chính tuyến biên giới ấy lại trở thành cánh cửa mở ra bên ngoài.

🕯️ ĐIỀU CÒN LẠI

Ngày 22/10/1950, khi những vị trí cuối cùng trên đường số 4 lần lượt được quân Pháp bỏ lại, có lẽ ít ai có thể nghĩ rằng chỉ hơn một tháng trước đó, Đông Khê vẫn còn là một cứ điểm được bảo vệ rất chặt chẽ.

Chiến tranh đã thay đổi nhanh đến vậy.

Một cứ điểm mất đi.

Một binh đoàn bị tiêu diệt.

Một tuyến đường bị phá vỡ.

Một hệ thống phòng thủ sụp đổ.

Và phía sau tất cả những điều đó là hàng vạn người lính, dân công, cán bộ và nhân dân đã góp sức cho chiến dịch.

Chiều xuống trên đường số 4.

Một đoàn quân đang rời Thất Khê.

Những chiếc xe nối nhau trên con đường núi.

Phía sau là một cứ điểm đã không còn giữ được.

Phía trước là Lạng Sơn.

Nhưng con đường không còn thuộc về họ như trước.

Đông Khê đã mất.

Cốc Xá đã thất thủ.

Cao Bằng đã bị bỏ.

Và giờ đến lượt Thất Khê.

Những người lính Việt Minh vẫn tiến lên.

Những người lính Pháp tiếp tục rút lui.

Trên tuyến đường số 4 năm ấy...

chiều hướng của cuộc chiến đã hoàn toàn thay đổi.

Một tuyến phòng thủ từng được xem là lá chắn của biên giới...

đã bắt đầu tan rã.