BIÊN GIỚI THU ĐÔNG 1950 - TẬP 14: BÁC HỒ Ở ĐÔNG KHÊ – NHỮNG NGÀY GIỮA MẶT TRẬN
Tháng 9/1950, Chủ tịch Hồ Chí Minh trực tiếp ra mặt trận Biên giới để theo dõi và chỉ đạo chiến dịch. Tại Đông Khê, Người lên đài quan sát, trực tiếp chứng kiến trận đánh mở màn và động viên cán bộ, chiến sĩ. Những ngày ở chiến trường không chỉ cho thấy sự quan tâm của Người đối với từng trận đánh, mà còn thể hiện quyết tâm của vị lãnh tụ khi trực tiếp có mặt giữa một chiến dịch lớn của cuộc kháng chiến.

LÊN ĐƯỜNG RA MẶT TRẬN
Cuối tháng 8 năm 1950, trong khi các đơn vị đang khẩn trương chuẩn bị cho Chiến dịch Biên giới, Chủ tịch Hồ Chí Minh quyết định trực tiếp ra mặt trận. Đây không phải một chuyến đi bình thường. Phía trước là vùng chiến sự Cao Bằng, nơi quân Pháp đang xây dựng một hệ thống cứ điểm dọc theo đường số 4.
Ngày 2/9/1950, Người gửi thư cho bộ đội, nhấn mạnh tầm quan trọng của chiến dịch và yêu cầu quyết tâm giành thắng lợi. Sau đó, Người cùng các cán bộ Trung ương lên khu vực mặt trận để kiểm tra công tác chuẩn bị và trực tiếp theo dõi chiến dịch.
Con đường lên biên giới lúc ấy không hề dễ dàng. Những con đường núi quanh co, những đoạn rừng hiểm trở và nguy cơ máy bay địch luôn khiến chuyến đi phải được tổ chức hết sức cẩn thận.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
Nhưng Người vẫn đi.
Bởi đây là một chiến dịch đặc biệt quan trọng.
🏔️ GIỮA NÚI RỪNG BIÊN GIỚI
Khi đến khu vực mặt trận, Hồ Chí Minh không chỉ ngồi trong sở chỉ huy nghe báo cáo.
Người muốn trực tiếp nhìn thấy chiến trường.
Muốn biết bộ đội đang ở đâu.
Muốn nhìn thấy địa hình.
Muốn biết những khó khăn mà người lính đang phải đối mặt.
Và quan trọng nhất, Người muốn trực tiếp động viên những người đang chuẩn bị bước vào trận đánh lớn.
Trong những ngày ấy, Người sống và làm việc giữa điều kiện chiến trường như những cán bộ khác. Không có những tiện nghi đặc biệt. Công việc vẫn diễn ra trong những căn lán đơn sơ giữa núi rừng.
💥 SÁNG 16/9/1950
Rạng sáng ngày 16/9.
Tiếng súng đầu tiên của Chiến dịch Biên giới vang lên.
Mục tiêu mở màn là Đông Khê.
Đây là một cứ điểm quan trọng trên đường số 4, nằm giữa Cao Bằng và Thất Khê.
Nếu Đông Khê bị đánh chiếm, Cao Bằng sẽ bị cô lập hơn và tuyến phòng thủ của quân Pháp sẽ bị uy hiếp nghiêm trọng.
Từ một vị trí quan sát trên núi đá Ngườm, Hồ Chí Minh trực tiếp theo dõi trận đánh.
Người không đứng ở một nơi an toàn cách xa chiến trường.
Người đứng trên một điểm cao để quan sát từng diễn biến đang xảy ra dưới chân núi.
🔭 TRƯỚC MẮT NGƯỜI LÀ CẢ TRẬN ĐÁNH
Từ vị trí quan sát, các cứ điểm của quân Pháp hiện ra giữa núi rừng.
Nhìn từ trên cao, chiến trường giống như một tấm bản đồ sống.
Những vị trí quân Pháp phòng thủ.
Những hướng quân ta tiến công.
Những đợt pháo kích.
Những đám khói bốc lên.
Tất cả diễn ra ngay trước mắt.
Nhưng đó không phải một bản đồ.
Đó là những con người đang chiến đấu.
🪖 NHỮNG TIN BÁO LIÊN TỤC
Từ trận địa, tin tức liên tục được đưa về nơi Hồ Chí Minh đang quan sát.
Một vị trí bị đánh chiếm.
Một đơn vị tiến lên.
Một trận địa địch vẫn chống trả.
Một chiến sĩ bị thương.
Một hướng tiến công gặp khó khăn.
Những thông tin ấy được truyền về sở chỉ huy.
Không khí chiến trường ngày càng căng thẳng.
Nhưng Người vẫn bình tĩnh theo dõi.
Người hiểu rằng trận đánh Đông Khê sẽ không dễ dàng.
💣 MÁY BAY PHÁP XUẤT HIỆN
Đây cũng là lần đầu một số người đi cùng được chứng kiến một trận đánh lớn có sự tham gia của nhiều máy bay.
Từ trên cao, máy bay Pháp tiến vào khu vực chiến đấu.
Tiếng động cơ vang lên giữa núi rừng.
Rồi những tiếng bom nối tiếp nhau.
Khói và bụi bốc lên từ các trận địa.
Đông Khê trở thành một biển lửa.
Nhưng dưới mặt đất, những người lính Việt Minh vẫn tiếp tục tiến lên.
🇻🇳 NGƯỜI LÃNH ĐẠO NHÌN NGƯỜI LÍNH
Có lẽ một trong những điều Hồ Chí Minh quan tâm nhất lúc ấy không chỉ là bản đồ hay vị trí quân sự.
Đó là những người lính.
Họ đang chiến đấu trong điều kiện thiếu thốn.
Họ phải đối mặt với pháo binh, máy bay và công sự kiên cố.
Nhiều người trong số họ còn rất trẻ.
Những người lính ấy cần biết rằng ở phía sau mình có cả một dân tộc đang dõi theo.
Và vị lãnh tụ của họ đang trực tiếp ở đây.
🕯️ NHỮNG GIỜ PHÚT CĂNG THẲNG
Trận Đông Khê kéo dài không phải vài giờ mà tới 54 giờ.
Trong khoảng thời gian ấy, tình hình liên tục thay đổi.
Có lúc quân ta tiến rất nhanh.
Có lúc gặp sự chống trả quyết liệt.
Có những vị trí phải đánh đi đánh lại.
Mỗi giờ trôi qua đều có thể làm thay đổi toàn bộ cục diện.
Nhưng Bộ Chỉ huy vẫn kiên trì.
Các đơn vị tiếp tục tiến công.
Và Hồ Chí Minh vẫn theo dõi diễn biến trận đánh.
🌄 SÁNG 18/9
Sau 54 giờ chiến đấu, đến sáng ngày 18/9, quân ta làm chủ toàn bộ cụm cứ điểm Đông Khê.
Đây là thắng lợi rất quan trọng.
Nó không chỉ mang lại một cứ điểm.
Nó làm thay đổi thế trận trên đường số 4.
Cao Bằng bị cô lập hơn.
Thất Khê bị uy hiếp.
Quân Pháp buộc phải đưa ra những quyết định mới.
Và chính những quyết định ấy sẽ dẫn đến những trận đánh tiếp theo.
🌲 NHƯNG CHIẾN DỊCH CHƯA KẾT THÚC
Đông Khê đã thắng.
Nhưng Hồ Chí Minh hiểu rằng một chiến thắng ban đầu chưa thể quyết định toàn bộ chiến dịch.
Phía trước còn những trận đánh lớn.
Quân Pháp sẽ tìm cách cứu vãn tình hình.
Những binh đoàn cơ động sẽ được đưa vào chiến trường.
Và quân ta phải chuẩn bị cho một cuộc chiến còn khó khăn hơn.
Sau Đông Khê, chiến trường nhanh chóng chuyển sang một giai đoạn mới.
⚔️ CỐC XÁ VÀ NHỮNG NGÀY QUYẾT LIỆT
Những ngày đầu tháng 10, quân Pháp tổ chức lực lượng nhằm mở đường rút khỏi Cao Bằng.
Lơ Pa-giơ từ Thất Khê tiến lên.
Sác-tông từ Cao Bằng rút xuống.
Hai cánh quân tìm cách gặp nhau.
Nhưng quân ta đã chuẩn bị.
Từ ngày 1 đến ngày 5/10, nhiều trận đánh ác liệt diễn ra ở khu vực phía Nam và phía Tây Đông Khê. Cuối cùng, lực lượng của Lơ Pa-giơ bị dồn vào khu vực Cốc Xá.
Sau đó là những trận đánh quyết liệt ở Cốc Xá.
Vòng vây ngày càng khép chặt.
🩸 NHỮNG NGƯỜI ĐANG CHIẾN ĐẤU
Trong những ngày ấy, trên chiến trường có những người lính đang chiến đấu mà không biết rằng trận đánh của họ sẽ trở thành một trong những bước ngoặt lớn của cuộc kháng chiến.
Họ chỉ biết nhiệm vụ trước mắt.
Giữ vị trí.
Tiến lên.
Chặn địch.
Bao vây.
Tiêu diệt.
Và tiếp tục chiến đấu.
Những người ở sở chỉ huy nhìn chiến trường trên bản đồ.
Nhưng những người lính ngoài kia nhìn chiến trường bằng chính đôi mắt của mình.
🇻🇳 MỘT VỊ LÃNH TỤ Ở GIỮA CHIẾN TRƯỜNG
Việc Hồ Chí Minh trực tiếp ra mặt trận trong Chiến dịch Biên giới có ý nghĩa đặc biệt.
Người không chỉ là người ra quyết định ở Trung ương.
Người muốn tận mắt chứng kiến chiến trường.
Muốn hiểu tình hình thực tế.
Muốn gần gũi với bộ đội.
Và khi cần thiết, trực tiếp động viên họ.
Hình ảnh Hồ Chí Minh trên đài quan sát Đông Khê vì thế đã trở thành một trong những hình ảnh đặc biệt của Chiến dịch Biên giới năm 1950.
🕯️ ĐIỀU CÒN LẠI
Ngày nay, khi nhìn lại những bức ảnh Hồ Chí Minh đứng trên đài quan sát ở Đông Khê, chúng ta có thể thấy một hình ảnh rất giản dị.
Một người mặc bộ quần áo giản dị.
Đứng giữa núi rừng.
Phía trước là chiến trường.
Nhưng đằng sau hình ảnh ấy là một quyết định rất lớn.
Người đã lựa chọn đến gần chiến trường, đến gần những người lính đang chiến đấu trong một trong những chiến dịch quan trọng nhất của cuộc kháng chiến chống Pháp.
Chiến dịch Biên giới sau đó giành thắng lợi.
Tuyến phòng thủ đường số 4 của quân Pháp bị phá vỡ.
Một vùng biên giới rộng lớn được giải phóng.
Và cuộc kháng chiến bước sang một giai đoạn mới, khi quân đội ta từng bước giành và giữ thế chủ động trên chiến trường.
Sáng 16/9/1950.
Tiếng súng vang lên ở Đông Khê.
Trên một điểm cao giữa núi rừng, Hồ Chí Minh lặng lẽ quan sát trận đánh.
Phía dưới là những người lính đang tiến lên.
Phía xa là những cứ điểm của quân Pháp.
Máy bay xuất hiện trên bầu trời.
Khói lửa phủ kín một vùng núi.
Người vẫn đứng đó.
Theo dõi từng diễn biến.
Những tin thắng trận lần lượt được báo về.
54 giờ sau...
Đông Khê hoàn toàn thuộc về quân ta.
Nhưng đó mới chỉ là trận mở màn.
Phía trước còn Cốc Xá.
Còn Thất Khê.
Còn những ngày chiến đấu khốc liệt.
Và từ chiến trường Đông Khê năm ấy, một bước ngoặt lớn của cuộc kháng chiến đã bắt đầu.
Bác Hồ đã trực tiếp chứng kiến bước ngoặt ấy từ giữa núi rừng biên giới.



