BIÊN GIỚI THU ĐÔNG 1950 - TẬP 3: ĐẶNG VĂN VIỆT – “HÙM XÁM ĐƯỜNG SỐ 4”

ĐƯỜNG SỐ 4 – CON ĐƯỜNG TỬ LỘ

Năm 1950, đường số 4 chạy dọc vùng biên giới Cao Bằng – Lạng Sơn.

Đối với quân Pháp, đây là tuyến giao thông quan trọng để:

vận chuyển quân.

tiếp tế.

liên lạc giữa các cứ điểm.

duy trì hệ thống phòng thủ biên giới.

Nhưng đối với quân Việt Minh...

đường số 4 lại là một chiến trường lý tưởng cho những trận phục kích.

Địa hình nơi đây có:

núi cao.

rừng rậm.

thung lũng.

đèo dốc.

Và những đoạn đường hẹp buộc đoàn xe phải đi qua.

Đặng Văn Việt đã biến chính địa hình ấy thành lợi thế của mình.

🎖️ NGƯỜI TRUNG ĐOÀN TRƯỞNG TRẺ

Đặng Văn Việt sinh năm 1920, quê ở Nho Lâm, Diễn Châu, Nghệ An.

Ông tham gia hoạt động cách mạng từ trước Cách mạng Tháng Tám và sau đó phục vụ trong quân đội.

Đến năm 1949, ông được giao chỉ huy Trung đoàn 28.

Sau đó, Trung đoàn 28 cùng các đơn vị 72 và 74 được hợp nhất thành Trung đoàn 174.

Đặng Văn Việt trở thành Trung đoàn trưởng đầu tiên của đơn vị này.

Khi ấy...

ông mới khoảng 29 tuổi.

Một trung đoàn trưởng trẻ.

Nhưng phía trước ông là một trong những chiến trường khó khăn nhất của cuộc kháng chiến.

🐅 VÌ SAO GỌI LÀ “HÙM XÁM”?

Đây không phải biệt danh do ông tự đặt.

Các nguồn tư liệu cho biết quân Pháp gọi Đặng Văn Việt là “Hùm xám đường số 4” vì những thành tích chỉ huy của ông trên tuyến đường này.

Cái tên ấy xuất hiện sau hàng loạt trận đánh.

Một trong những trận nổi tiếng là:

BÔNG LAU – LŨNG PHẦY.

💥 BÔNG LAU – LŨNG PHẦY

Trước Chiến dịch Biên giới 1950, Trung đoàn 174 đã tham gia nhiều trận đánh trên đường số 4.

Theo Bộ Quốc phòng, dưới sự lãnh đạo của Chính ủy Chu Huy Mân và Trung đoàn trưởng Đặng Văn Việt, Trung đoàn 174 đã thực hiện nhiều trận phục kích quan trọng như Bông Lau – Lũng Phầy, góp phần làm gián đoạn tuyến vận chuyển của quân Pháp.

Cách đánh của họ rất đặc biệt.

Không đối đầu trực diện.

Không cần chiếm cả một thành phố.

Họ chọn:

điểm phục kích.

thời gian.

đội hình địch.

Rồi...

đánh thật nhanh.

🌿 NGƯỜI CHỈ HUY PHẢI NHÌN XA HƠN NGƯỜI LÍNH

Một người lính trên chiến trường nhìn thấy:

một lô cốt.

một chiếc xe.

một khẩu súng.

Nhưng người chỉ huy phải nhìn thấy:

cả trận địa.

Ông phải biết:

• Địch đi từ đâu?

Đó là lý do một trận phục kích thành công không chỉ nhờ lòng dũng cảm.

Nó cần:

TƯ DUY CHỈ HUY.

⚔️ BƯỚC VÀO CHIẾN DỊCH BIÊN GIỚI

Ngày 16/9/1950, Chiến dịch Biên giới bắt đầu.

Hai trung đoàn 174 và 209 được giao nhiệm vụ đánh cứ điểm Đông Khê.

Trung đoàn 174 của Đặng Văn Việt tiến vào trận đánh.

Đông Khê là một cứ điểm mạnh.

Và trận đánh kéo dài:

54 GIỜ.

Đến ngày 18/9/1950, quân ta hoàn toàn làm chủ Đông Khê.

Trong trận đánh ấy, chúng ta đã gặp một người lính của Trung đoàn 174:

La Văn Cầu.

Nhưng câu chuyện của Tập 3 không kể lại La Văn Cầu.

Tập này nhìn từ một vị trí khác:

người chỉ huy đơn vị.

🗺️ SAU ĐÔNG KHÊ – MỘT TRẬN ĐÁNH LỚN HƠN ĐANG ĐẾN

Quân Pháp không thể để Đông Khê mất mà không phản ứng.

Họ tổ chức một cuộc hành quân nhằm:

chiếm lại Đông Khê.

Đồng thời...

một lực lượng khác từ Cao Bằng rút xuống.

Hai cánh quân dự định gặp nhau.

Đó chính là cuộc “hành quân kép” của quân Pháp.

Nhưng kế hoạch ấy lại đưa họ vào một trận địa lớn hơn.

🌲 CỐC XÁ – NƠI CON ĐƯỜNG SỐ 4 TRỞ THÀNH BẪY LỬA

Sau Đông Khê...

các lực lượng Pháp tiến vào khu vực Cốc Xá – điểm cao 477.

Quân Việt Minh từng bước:

bao vây.

chia cắt.

khóa đường rút.

Đại đoàn 308 và các trung đoàn chủ lực được triển khai.

Trung đoàn 174 cũng giữ những vị trí quan trọng để chặn đường rút của quân Pháp.

Đặng Văn Việt hiểu rằng:

đây không còn là một trận đánh cứ điểm.

Đây là trận đánh:

TIÊU DIỆT QUÂN ĐỊCH TRONG VẬN ĐỘNG.

🌧️ RỪNG NÚI VÀ NHỮNG ĐOÀN QUÂN BỊ CHIA CẮT

Quân Pháp cố tìm đường thoát.

Nhưng các hướng rút đều bị lực lượng Việt Minh chặn.

Cốc Xá.

Điểm cao 477.

Khau Pia.

Cốc Tồn.

Những địa danh ấy trở thành những điểm khóa trong một mạng lưới bao vây.

Quân Pháp càng tìm đường đi...

càng bị kéo sâu vào trận địa.

⚔️ TRUNG ĐOÀN 174 KHÓA ĐƯỜNG RÚT

Từ ngày 8/10/1950, Trung đoàn 174 cùng Trung đoàn 209 nhận nhiệm vụ đánh chặn quân Pháp rút lui trên đoạn Kéo Đẩy – Pò Ca – Bản Nhàn.

Trung đoàn 174 bố trí lực lượng ở khu vực Đèo Khách, khống chế các vị trí quan trọng và sẵn sàng đánh quân Pháp.

Tại sở chỉ huy tiền phương...

Đặng Văn Việt trực tiếp cùng các cán bộ bàn phương án.

Đây là lúc vai trò của người chỉ huy thể hiện rất rõ.

Không phải một cú đánh duy nhất.

Mà là:

liên tục đánh.

liên tục chặn.

liên tục ép đối phương vào thế không còn đường thoát.

🕯️ CỐC XÁ – TRẬN ĐÁNH QUYẾT ĐỊNH

Ngày 6/10/1950, quân ta mở cuộc tiến công lớn vào khu vực Cốc Xá.

Theo tư liệu của Cổng Thông tin điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam, cánh quân Le Page bị đánh tan tác; lực lượng còn lại tìm cách chạy sang điểm cao 477 nhưng tiếp tục bị bao vây. Cánh quân Charton cũng bị vây chặt và cuối cùng Charton cùng ban tham mưu bị bắt.

Một cuộc hành quân vốn nhằm:

giải vây.

đã biến thành:

một cuộc tháo chạy.

🎖️ HAI CHỈ HUY PHÁP BỊ BẮT

Trong những ngày sau đó...

hai sĩ quan chỉ huy quan trọng của quân Pháp:

Marcel Le Page

và

Pierre Charton

đều bị bắt.

Các nguồn tư liệu về Đặng Văn Việt thường nhắc đến việc ông cùng Trung đoàn 174 tham gia những trận đánh trên đường số 4, trong đó có các trận dẫn tới việc hai chỉ huy Pháp bị bắt.

Đây là một trong những lý do cái tên:

“HÙM XÁM ĐƯỜNG SỐ 4”

trở nên nổi tiếng.

🐅 “HÙM XÁM” KHÔNG PHẢI LÀ NGƯỜI KHÔNG BIẾT SỢ

Đây là điều đáng nhớ.

Đặng Văn Việt không phải một nhân vật thần thoại.

Ông là một người lính.

Một người chỉ huy.

Và phía dưới quyền ông là hàng nghìn chiến sĩ.

Mỗi quyết định của ông đều có thể ảnh hưởng đến:

sự sống của đồng đội.

Vì vậy...

một người chỉ huy giỏi không phải người thích mạo hiểm.

Mà là người biết:

khi nào phải tiến.

khi nào phải giữ.

khi nào phải chờ.

khi nào phải đánh.

🌄 ĐƯỜNG SỐ 4 SAU CHIẾN DỊCH

Sau những trận đánh của năm 1950...

hệ thống phòng thủ của quân Pháp trên tuyến biên giới bị phá vỡ.

Theo tài liệu của Đảng Cộng sản Việt Nam, đến ngày 8/10, quân ta đã loại khỏi vòng chiến đấu 8 tiểu đoàn quân Pháp, làm sụp đổ kế hoạch phòng thủ biên giới.

Đến giữa tháng 10...

quân Pháp phải rút khỏi nhiều cứ điểm trên đường số 4.

Chiến dịch Biên giới kết thúc thắng lợi.

🇻🇳 MỘT CON ĐƯỜNG – MỘT NGƯỜI CHỈ HUY

Khi nhắc đến Chiến dịch Biên giới 1950...

người ta nhớ:

Bác Hồ.

Võ Nguyên Giáp.

La Văn Cầu.

Nhưng cũng cần nhớ:

Đặng Văn Việt.

Người đã cùng Trung đoàn 174 chiến đấu trên đường số 4 từ trước chiến dịch và tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong chiến dịch.

Ông không phải người duy nhất làm nên chiến thắng.

Nhưng ông là một trong những gương mặt tiêu biểu nhất của chiến trường đường số 4.

🕯️ NGƯỜI “HÙM XÁM” ĐÃ RA ĐI

Ngày 25/9/2021...

Đặng Văn Việt qua đời tại Hà Nội.

Ông hưởng thọ 102 tuổi.

Các bài viết tưởng niệm ông nhắc lại biệt danh:

“Hùm xám đường số 4.”

Một người lính của thế hệ 1950...

đã sống đủ lâu để nhìn thấy đất nước đi qua chiến tranh.

Từ:

đường số 4 năm 1950

đến:

hòa bình.

ĐIỀU CÒN LẠI

Một chiến dịch lớn không thể được tạo nên bởi một người.

Nhưng một người chỉ huy có thể:

kết nối hàng nghìn con người thành một lực lượng.

Đặng Văn Việt đã làm điều đó với Trung đoàn 174.

Từ những trận phục kích trên đường số 4...

đến Đông Khê...

rồi những trận đánh trong cuộc rút chạy của quân Pháp...

ông cùng đồng đội từng bước biến tuyến đường số 4 thành một chiến trường đầy nguy hiểm đối với quân Pháp.

Người Pháp gọi ông là “Hùm xám đường số 4”.

Nhưng phía sau cái tên ấy...

không phải một con hổ.

Mà là một người lính Việt Nam.

Một người chỉ huy trẻ.

Một trung đoàn trưởng.

Một người đã cùng đồng đội đi qua những trận đánh khốc liệt nhất của đường số 4.

Đông Khê.

Cốc Xá.

Đường số 4.

Và một cái tên:

ĐẶNG VĂN VIỆT.

“Hùm xám đường số 4”.