BIỆT ĐỘNG SÀI GÒN – TẬP 1: NGƯỜI THỢ ĐIỆN BÊN CẦU CÔNG LÝ
Giữa Sài Gòn những năm chiến tranh, một người thợ điện bình thường đã trở thành chiến sĩ biệt động. Nhiệm vụ của anh là đặt mìn tại cầu Công Lý nhằm đánh phái đoàn quân sự cấp cao của Mỹ. Bị bắt khi đang làm nhiệm vụ, Nguyễn Văn Trỗi vẫn giữ khí phách kiên cường cho đến những giây phút cuối cùng.
Sài Gòn năm 1964.
Thành phố vẫn đông đúc. Xe cộ qua lại trên những con đường quen thuộc. Những cửa hàng mở cửa, những người công nhân đi làm, những dòng người hối hả giữa một thành phố tưởng như vẫn đang sống cuộc sống bình thường.
Nhưng phía sau vẻ bình thường ấy là một cuộc chiến âm thầm.
Trong lòng thành phố, những chiến sĩ biệt động hoạt động bí mật. Họ không mặc quân phục. Họ có thể là công nhân, thợ máy, lái xe hay những người lao động bình thường. Ban ngày hòa mình vào phố xá; khi nhận nhiệm vụ, họ trở thành những chiến sĩ hoạt động ngay giữa nơi địch kiểm soát gắt gao. Lực lượng biệt động Sài Gòn được xây dựng theo phương thức đặc biệt, trong đó việc sống và hoạt động hợp pháp giữa lòng đô thị là một yếu tố quan trọng.
Trong số những người ấy có Nguyễn Văn Trỗi.
Anh sinh ngày 1/2/1940 tại làng Thanh Quýt, Điện Bàn, Quảng Nam. Sau Hiệp định Genève, anh vào Sài Gòn sinh sống và làm nghề thợ điện tại Nhà máy đèn Chợ Quán. Từ một người lao động trẻ tuổi, Nguyễn Văn Trỗi được giác ngộ cách mạng và tham gia lực lượng biệt động thuộc Đại đội Quyết tử 65, cánh Tây Nam Sài Gòn.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
Đầu năm 1964, anh được đưa ra căn cứ Rừng Thơm để học chính trị và cách thức hoạt động biệt động trong nội thành.
Rồi một nhiệm vụ đặc biệt xuất hiện.
Tháng 5 năm 1964, một phái đoàn chính trị, quân sự cấp cao của Mỹ sang Sài Gòn. Nguyễn Văn Trỗi nhận nhiệm vụ tham gia đánh phá đoàn xe tại khu vực cầu Công Lý, nay là cầu Nguyễn Văn Trỗi.
Đêm xuống.
Giữa thành phố đông người, người chiến sĩ trẻ tiếp cận khu vực được giao nhiệm vụ.
Anh không có một đội quân lớn phía sau.
Không có chiến hào.
Không có tiếng pháo yểm trợ.
Chỉ có sự bình tĩnh của một người đã biết mình đang đứng trước một nhiệm vụ đặc biệt nguy hiểm.
Nhưng kế hoạch chưa kịp hoàn thành thì Nguyễn Văn Trỗi bị phát hiện và bắt giữ.
Từ đây, câu chuyện của người chiến sĩ biệt động bước sang một chương khác.
Những ngày trong nhà lao không thể làm anh khuất phục.
Ngày 15/10/1964, Nguyễn Văn Trỗi bị đưa ra xử bắn tại khu vực vườn rau trong nhà lao Chí Hòa, Sài Gòn.
Anh ra đi khi mới 24 tuổi.
Một người thợ điện.
Một người chiến sĩ biệt động.
Một thanh niên đã dành những năm tháng đẹp nhất của đời mình cho cuộc chiến mà anh tin tưởng.
Tên tuổi Nguyễn Văn Trỗi sau đó trở thành biểu tượng của tuổi trẻ Việt Nam trong những năm chiến tranh. Cây cầu nơi anh thực hiện nhiệm vụ cũng được mang tên Nguyễn Văn Trỗi, như một dấu mốc nhắc nhớ về người chiến sĩ đã chiến đấu và hy sinh giữa lòng Sài Gòn.
Dòng kết của tập truyện
Có những người bước vào lịch sử từ những điều rất bình thường.
Nguyễn Văn Trỗi từng là một người thợ điện giữa Sài Gòn.
Nhưng trong một thời khắc của lịch sử, anh đã lựa chọn đứng lên.
Và từ đó, cái tên Nguyễn Văn Trỗi không còn chỉ là tên của một người thanh niên 24 tuổi.
Đó trở thành tên của một thế hệ.
