Biểu tượng bất tử của lòng yêu nước của Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Thứ
Còn nhớ năm 2008, trong chuyến thăm tỉnh Quảng Nam (nay là TP Đà Nẵng), Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh đã đến thăm Mẹ Nguyễn Thị Thứ tại xóm Rừng, thôn Thanh Quýt 2. Cầm tay Mẹ, Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh xúc động nói: “Mẹ đã tiếp thêm nghị lực cho chúng con vững bước. Mẹ là Mẹ Việt Nam Anh hùng”.
Tượng đài Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Thứ được khắc họa với những đường nét bình dị, nhân hậu và mộc mạc. Ảnh: TTXVN
Từ lâu, Mẹ Thứ đã trở thành một biểu tượng đặc biệt trong lòng đồng bào và chiến sĩ cả nước. Mẹ là một trong những Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng có sự hy sinh lớn nhất và cũng sống thọ nhất. Cuộc đời của Mẹ đã đi vào thơ ca, nhạc họa và nhiều tác phẩm nghệ thuật khác. Nhà thơ Lê Anh Dũng từng viết:
“Thời gian xin đừng trôi mau
Mẹ bây chừ mây trắng trên đầu...”
Khi còn sống, Mẹ Thứ thường nằm trên chiếc giường nhỏ kê ở góc nhà. Không gian căn nhà phần lớn dành cho bàn thờ các con. Ông Lê Tự Thận nhớ lại, Mẹ Thứ qua đời lúc 10 giờ ngày 14-12-2010, hưởng thọ 106 tuổi. Hôm tiễn Mẹ về nơi an nghỉ cuối cùng, rất đông người dân từ khắp mọi miền đất nước đã về xóm Rừng để thắp nén nhang tiễn biệt. Với nhiều người, đó không chỉ là lễ tiễn đưa một Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng, mà còn là dịp để bày tỏ lòng biết ơn đối với thế hệ những người mẹ đã âm thầm hy sinh cho độc lập dân tộc.
Mẹ Thứ đã đi theo các con của Mẹ. Nhưng trong căn nhà nhỏ ở khối phố Thanh Quýt 2, hình bóng của Mẹ vẫn hiện hữu qua từng di ảnh, từng nén hương, từng câu chuyện được người dân địa phương kể lại cho con cháu nghe. Bước vào căn nhà ấy, nhìn 9 ngọn nến tượng trưng cho 9 người con liệt sĩ của Mẹ, mỗi người đều cảm nhận sâu sắc hơn giá trị của hòa bình hôm nay.
Mẹ Thứ là biểu tượng của đức hy sinh, của lòng yêu nước và sức chịu đựng bền bỉ, phi thường của người phụ nữ Việt Nam trong chiến tranh. Cuộc đời của Mẹ nhắc nhở các thế hệ hôm nay về cái giá to lớn của độc lập, tự do và về trách nhiệm giữ gìn những giá trị mà biết bao thế hệ cha anh đã đánh đổi bằng máu xương để giành lại. Cũng bởi thế mà tượng đài Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng tại Quảng Nam, lấy nguyên mẫu từ Mẹ Thứ, không chỉ là công trình nghệ thuật tưởng niệm, mà còn thể hiện khát vọng hòa bình, sự tri ân đối với những người mẹ đã dành trọn cuộc đời cho đất nước. Họa sĩ Đinh Gia Thắng, tác giả tượng đài, từng nhận xét rằng Mẹ Thứ có vẻ đẹp rất đặc biệt, dung dị, nhân hậu nhưng có nghị lực lớn lao của người phụ nữ Việt Nam.
Tuổi trẻ địa phương thắp hương tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Thứ. Ảnh: HỒNG SÁNG
Những năm gần đây, nhiều người từ khắp mọi miền đất nước đã tìm về tượng đài Mẹ Việt Nam Anh hùng ở Quảng Nam với niềm xúc động và sự thành kính. Họ đến để tưởng nhớ Mẹ Thứ, cũng là để nhắc mình không bao giờ quên sự hy sinh của các anh hùng liệt sĩ, cùng những Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng trên dải đất hình chữ S anh hùng này.
Rời ngôi nhà Mẹ Thứ, chúng tôi lặng lẽ đi trên con đường mang tên Mẹ giữa chiều quê Thanh Quýt yên bình. Con đường hôm nay đã rộng rãi, sạch đẹp hơn, nối những mái nhà mới và nhịp sống no ấm của người dân xứ Quảng.
Chiến tranh đã đi qua hơn nửa thế kỷ, nhưng những đau thương, mất mát mà Mẹ Thứ phải gánh chịu còn nguyên trong từng di ảnh, từng bát hương và trong ký ức của người dân nơi đây. Tên tuổi Mẹ Thứ trở thành biểu tượng bất tử của lòng yêu nước và đức hy sinh của người phụ nữ Việt Nam. Giữa nhịp sống yên bình hôm nay, câu chuyện về Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Thứ vẫn khiến bất cứ ai một lần ghé thăm cũng không khỏi rưng rưng. Bởi phía sau dáng hình người mẹ nông dân xứ Quảng ấy là cả một phần máu thịt của dân tộc đã gửi lại cho non sông, đất nước.
