BIỂU TƯỢNG BẤT TỬ CỦA TÌNH MẸ NGHĨA TÌNH: NỮ CHÍ SĨ BÙI THỊ MÈ
Trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc, Bà Bùi Thị Mè (thường gọi là Tám Mè) là một hình ảnh tiêu biểu cho phẩm chất kiên trung, nhân ái của người phụ nữ Nam Bộ. Vừa là một trí thức giác ngộ cách mạng, trực tiếp gánh vác nhiều trọng trách trong chiến khu R (Trung ương Cục miền Nam), bà vừa trải qua nỗi đau xé lòng khi người con trai duy nhất – chiến sĩ trẻ Nguyễn Chí Trung – anh dũng hy sinh trong Chiến dịch Mậu Thân 1968. Nén đau thương của một thân nhân liệt sĩ, bà biến tình yêu thương con thành tình yêu thương bao la dành cho hàng vạn thương bệnh binh, mồ côi và người nghèo. Với vai trò Thứ trưởng Bộ Y tế, Xã hội và Thương binh Chính phủ Lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam, cuộc đời bà là tấm gương sáng ngời của một người có công với cách mạng, trọn đời phụng sự nhân dân.
1. Từ nữ hộ sinh Sài Gòn đến căn cứ chiến khu R (1945 – 1965)
Sinh ra trong một gia đình trí thức yêu nước tại Vĩnh Long, bà Bùi Thị Mè tốt nghiệp ngành Y - Nữ hộ sinh tại Sài Gòn. Tận mắt chứng kiến nỗi áp bức, cơ cực của người dân lao động nghèo dưới thời thực dân, bà sớm giác ngộ và dấn thân vào các phong trào đấu tranh yêu nước của giới trí thức, phụ nữ nội đô Sài Gòn - Gia Định.
Năm 1960, khi Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam ra đời, bà Bùi Thị Mè gác lại cuộc sống gia đình êm ấm ở nội thành, vượt tuyến vào chiến khu gian khổ tại rừng Tây Ninh (Căn cứ Trung ương Cục miền Nam).
Tại chiến khu R, giữa muôn vàn thiếu thốn thuốc men và lương thực, bà làm việc không biết mệt mỏi: vừa tổ chức các lớp huấn luyện y tế, vận động phong trào phụ nữ, vừa chăm sóc từng bữa ăn, liều thuốc cho các đồng chí lãnh đạo và chiến sĩ thương bệnh binh từ mặt trận chuyển về.
2. Nỗi đau của người thân nhân liệt sĩ và lời thề gạt nước mắt tiến lên (1968)
Bà Bùi Thị Mè có người con trai duy nhất tên là Nguyễn Chí Trung. Tốt nghiệp trung học, nghe theo tiếng gọi của Tổ quốc, người thanh niên trẻ ấy đã noi gương mẹ xung phong vào bộ đội, trở thành chiến sĩ trinh sát kiên cường của Quân giải phóng.
Đầu năm 1968, Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Mậu Thân bùng nổ dữ dội trên toàn miền Nam. Trong một trận chiến sinh tử đánh chiếm mục tiêu quan trọng ở cửa ngõ Sài Gòn, Nguyễn Chí Trung đã dũng cảm chiến đấu đến viên đạn cuối cùng và ngã xuống khi tuổi đời mới vừa tròn 20.
Nhận tin báo tử của con trai duy nhất giữa rừng sâu Tây Ninh, trái tim người mẹ như vỡ vụn. Bà lặng người ôm chiếc áo ấm con gửi lại trước ngày xung trận, giọt nước mắt lặng lẽ chảy ngược vào trong.
Nhưng là một người chiến sĩ cách mạng kiên trung, bà hiểu rằng hàng ngàn người mẹ khác trên khắp đất nước cũng đang trải qua nỗi đau mất con như mình. Bà gạt nước mắt, dồn toàn bộ tình thương yêu con trai vào công việc.
"Con tôi hy sinh để đất nước được độc lập. Tôi không thể gục ngã, vì xung quanh tôi còn hàng ngàn thương binh, hàng ngàn đứa trẻ mồ côi cần sự chăm sóc của một người mẹ!" – Bà Tám Mè nghẹn ngào tự dặn lòng.
3. Nữ Thứ trưởng lăn lộn vì thương bệnh binh và trẻ em mồ côi (1969 – 1975)
Năm 1969, Chính phủ Lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam được thành lập. Với uy tín lớn và tâm huyết bao la, bà Bùi Thị Mè được bổ nhiệm giữ chức Thứ trưởng Bộ Y tế, Xã hội và Thương binh.
Trên cương vị Thứ trưởng, bà không ngồi trong căn hầm chỉ huy mà trực tiếp đi đến từng bệnh xá, từng trại thương binh dã chiến dọc dải Trường Sơn và vùng căn cứ. Bà tự tay thay băng cho các chiến sĩ hỏng mắt, cụt chi; động viên tinh thần họ vượt qua cơn đau thể xác.
Bà đặc biệt dành tình thương cho những đứa trẻ mồ côi cha mẹ do bom đạn chiến tranh. Bà vận động thành lập các "Gia đình mầm non" ngay trong lòng chiến khu, trực tiếp lo từng tấm áo, chén cháo cho các em. Hình ảnh "Mẹ Tám Mè" dịu dàng, ân cần trở thành điểm tựa tinh thần ấm áp cho hàng ngàn cán bộ, chiến sĩ miền Nam trong những năm tháng gian khổ nhất.
4. Trọn đời phụng sự nhân dân và di sản tình nghĩa thời bình
Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, đất nước thống nhất, bà Bùi Thị Mè tiếp tục cống hiến trên cương vị Phó Giám đốc Sở Y tế TP. Hồ Chí Minh. Khi về nghỉ hưu, bà từ chối cuộc sống nghỉ ngơi an nhàn để tiếp tục dấn thân vào các hoạt động xã hội từ thiện.
Bà là một trong những người sáng lập Hội Bảo trợ Bệnh nhân nghèo TP. Hồ Chí Minh, vận động hàng trăm tỷ đồng để mổ mắt miễn phí cho người già mù lèo, mổ tim nhân đạo cho trẻ em nghèo, xây dựng nhà tình nghĩa cho các Mẹ Việt Nam Anh hùng và gia đình liệt sĩ.
Năm 2014, bà Bùi Thị Mè trút hơi thở cuối cùng tại TP. Hồ Chí Minh, hưởng thọ 93 tuổi.
Ý NGHĨA DI SẢN BẤT TỬ
Cuộc đời của Bà Bùi Thị Mè là minh chứng cảm động nhất cho phẩm chất người phụ nữ Việt Nam: Bao dung – Kiên cường – Nhân ái.
Với tư cách là một Thân nhân liệt sĩ, bà đã dâng hiến người con duy nhất của mình cho nền độc lập dân tộc. Với tư cách là một Người có công với cách mạng, bà đã biến nỗi đau cá nhân thành sức mạnh phụng sự nhân dân cho đến giọt sức lực cuối cùng. Di sản tình thương của "Mẹ Tám Mè" sẽ mãi mãi soi sáng cho thế hệ hôm nay về đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" và lòng nhân ái Việt Nam.
