BIỂU TƯỢNG CỦA SỰ HY SINH VÌ TỔ QUỐC
Mẹ Nguyễn Thị Thứ (1904–2010), quê ở Điện Bàn, Quảng Nam, là một trong những Mẹ Việt Nam Anh hùng tiêu biểu nhất của Việt Nam. Trong hai cuộc kháng chiến, Mẹ có 9 người con trai, một người con rể và hai cháu ngoại hy sinh. Cuộc đời Mẹ trở thành biểu tượng sâu sắc về sự hy sinh của những người mẹ và gia đình Việt Nam trong chiến tranh.
Cuộc đời Mẹ Nguyễn Thị Thứ trải qua gần như toàn bộ giai đoạn chiến tranh và đấu tranh giành độc lập của Việt Nam trong thế kỷ XX. Từ cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp đến cuộc kháng chiến chống Mỹ, Quảng Nam là một địa bàn có phong trào cách mạng phát triển và chiến tranh diễn ra kéo dài. Người dân ở nhiều vùng quê phải vừa sản xuất, chăm lo gia đình, vừa tham gia phục vụ kháng chiến. Trong hoàn cảnh ấy, những người mẹ thường là người giữ gìn cuộc sống gia đình khi chồng, con và người thân lên đường làm nhiệm vụ. Có những gia đình phải chịu cảnh chia ly trong nhiều năm và không ít người con đã không trở về. Đặc biệt tại Quảng Nam, số lượng gia đình có nhiều người hy sinh rất lớn, tạo nên những câu chuyện về sự mất mát sâu sắc nhưng cũng thể hiện lòng yêu nước và tinh thần bền bỉ của nhân dân. Gia đình Mẹ Nguyễn Thị Thứ là một trường hợp tiêu biểu cho hoàn cảnh đó. Không chỉ tiễn các con và người thân tham gia kháng chiến, gia đình Mẹ còn trực tiếp hỗ trợ hoạt động cách mạng tại quê nhà. Các tư liệu cho biết gia đình Mẹ từng nuôi giấu cán bộ và duy trì những hầm bí mật trong vườn trong thời chiến.
Mẹ Nguyễn Thị Thứ sinh năm 1904 tại xóm Rừng, thôn Thanh Quýt, Điện Bàn, Quảng Nam. Mẹ lập gia đình khi còn trẻ và có 12 người con, gồm 11 con trai và một con gái. Gia đình Mẹ sống trong một vùng quê có truyền thống yêu nước và có phong trào cách mạng phát triển.
Trong hai cuộc kháng chiến, nhiều người con và người thân của Mẹ tham gia cách mạng. Mẹ vừa chăm lo gia đình, vừa động viên con cháu thực hiện nhiệm vụ. Gia đình Mẹ còn tham gia hỗ trợ cán bộ, bộ đội, trong đó có việc xây dựng và bảo vệ các hầm bí mật trong khuôn viên gia đình.
Nỗi mất mát của Mẹ ngày càng lớn khi nhiều người thân lần lượt hy sinh. Theo các nguồn chính thống, Mẹ có 9 người con trai, một người con rể và hai cháu ngoại hy sinh trong hai cuộc kháng chiến.
Sau khi đất nước thống nhất, sự hy sinh của Mẹ và gia đình được Nhà nước ghi nhận bằng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Mẹ Nguyễn Thị Thứ qua đời năm 2010, hưởng thọ 106–107 tuổi tùy cách tính tuổi được các nguồn báo chí thời điểm đó ghi nhận. Tượng đài Mẹ Việt Nam Anh hùng tại Quảng Nam được xây dựng lấy nguyên mẫu từ Mẹ, trở thành một công trình tưởng niệm có ý nghĩa lớn.
Mẹ Nguyễn Thị Thứ không chỉ là một nhân vật lịch sử mà còn là biểu tượng của hàng vạn người mẹ Việt Nam đã chịu đựng mất mát trong chiến tranh. Hình ảnh của Mẹ nhắc nhở các thế hệ sau về giá trị của hòa bình và trách nhiệm ghi nhớ công lao của những người đã hy sinh vì đất nước.
