Biểu tượng của tuổi trẻ dũng cảm, sẵn sàng hy sinh
Trong giai đoạn 1966–1972, khi không quân Mỹ liên tục đánh phá ác liệt khu vực miền Bắc, đặc biệt là các tuyến giao thông huyết mạch như Đường Trường Sơn, hàng nghìn thanh niên Quảng Bình đã tình nguyện gia nhập lực lượng thanh niên xung phong. Họ chủ yếu là những người rất trẻ, nhiều người mới 17–18 tuổi, mang trong mình tinh thần “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước”.
Một trong những đơn vị tiêu biểu là Đại đội thanh niên xung phong thuộc tuyến sông Gianh. Nhiệm vụ của họ là san lấp hố bom, sửa chữa đường, đảm bảo cầu phà hoạt động liên tục bất kể ngày đêm. Công việc diễn ra trong điều kiện vô cùng nguy hiểm: ban ngày trú ẩn trong hầm, ban đêm ra hiện trường làm việc dưới ánh pháo sáng và nguy cơ bom nổ bất cứ lúc nào.
Có những trận bom rải thảm khiến cả tuyến đường bị cắt đứt hoàn toàn. Ngay sau khi bom vừa dứt, các tổ thanh niên xung phong lại lập tức có mặt để khắc phục. Họ dùng cuốc, xẻng, thậm chí cả tay không để lấp hố bom, dựng lại đường tạm cho xe vận tải tiếp tục hành quân. Tinh thần “đường chưa thông không tiếc máu xương” trở thành khẩu hiệu quen thuộc.
Không ít người đã hy sinh trong khi làm nhiệm vụ. Có những thanh niên đang san lấp hố bom thì bom tiếp tục nổ, họ ngã xuống ngay trên chính con đường mình đang khôi phục. Có người mất tích trong những trận lũ lớn sau bom đạn, nhưng tên tuổi họ vẫn được đồng đội ghi nhớ.
Dù gian khổ và hiểm nguy, tinh thần của lực lượng thanh niên xung phong luôn lạc quan. Giữa những giờ phút nghỉ ngơi hiếm hoi, họ vẫn hát, vẫn động viên nhau bám trụ. Với họ, mỗi đoạn đường được thông là một chiến thắng thầm lặng, góp phần đưa hàng hóa, vũ khí và lương thực vào chiến trường miền Nam.
