BIỂU TƯỢNG “ĐIỆN BIÊN PHỦ TRÊN KHÔNG” VÀ CÚ ĐÂM THẲNG CẢM TỬ VÀO PHÁO ĐÀI BAY B-52
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Liệt sĩ Vũ Xuân Thiều là một phi công tiêm kích quả cảm của Không quân nhân dân Việt Nam, người đã đi vào lịch sử với chiến công dùng máy bay chiến đấu đâm thẳng vào "pháo đài bay" B-52 của Mỹ. Sinh ra tại Nam Định trong một gia đình giàu truyền thống yêu nước, ông lớn lên tại Hà Nội và thi đỗ vào Trường Đại học Bách khoa Hà Nội. Giữa lúc cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước bước vào giai đoạn quyết liệt, người sinh viên tài năng ấy đã gác lại bút nghiên, tình nguyện lên đường nhập ngũ và được tuyển chọn sang Liên Xô đào tạo phi công tiêm kích. Trở về nước, ông được biên chế vào Đại đội bay đêm thuộc Trung đoàn Không quân 927, chuyên trách nhiệm vụ tìm kiếm và tiêu diệt máy bay địch trong điều kiện đêm tối thiếu sáng.
Chiến công oanh liệt và sự hy sinh anh dũng của phi công Vũ Xuân Thiều diễn ra vào đêm ngày 28 tháng 12 năm 1972, giữa lúc chiến dịch "Điện Biên Phủ trên không" đang ở giai đoạn đỉnh cao khốc liệt. Đêm đó, chính quyền Mỹ huy động hàng loạt máy bay chiến lược B-52 mở cuộc tập kích hủy diệt vào Hà Nội. Nhận lệnh xuất kích từ sân bay dã chiến Cẩm Thủy (Thanh Hóa), Thượng úy Vũ Xuân Thiều khéo léo điều khiển chiếc tiêm kích MiG-21 bay ở tầm thấp để né tránh hệ thống radar dày đặc và các máy bay tiêm kích F-4 yểm hộ của Mỹ. Khi tiếp cận vùng trời Sơn La, ông phát hiện được tín hiệu của một chiếc B-52 và lập tức tăng tốc áp sát đối phương.
Trận không chiến diễn ra nghẹt thở trong màn đêm mịt mù của vùng rừng núi. Ở khoảng cách thuận lợi, Vũ Xuân Thiều phóng loạt tên lửa đầu tiên trúng đích, làm chiếc B-52 bốc cháy dữ dội nhưng nó vẫn chưa rơi ngay mà vẫn lết đi trên không trung. Do cự ly quá gần và tốc độ áp sát quá nhanh, việc quay đầu tránh né là điều bất khả thi, đồng thời với quyết tâm bằng mọi giá phải tiêu diệt gọn "pháo đài bay" trước khi nó kịp trút bom xuống Thủ đô, Vũ Xuân Thiều đã đưa ra một quyết định cảm tử thiêng liêng. Ông nhấn ga, lao thẳng chiếc MiG-21 của mình vào khối lửa B-52. Một tiếng nổ lớn xé toạc bầu trời đêm, người phi công dũng cảm đã hóa thân vào mây trời cùng lúc chiếc máy bay sừng sỏ của Mỹ bị bắn rơi tại chỗ.
Ý nghĩa sự hy sinh của Thượng úy Vũ Xuân Thiều vô cùng vĩ đại, biểu tượng cho ý chí quyết chiến quyết thắng và tinh thần "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh" của Không quân Việt Nam. Hành động dũng cảm của ông không chỉ đập tan huyền thoại về sự bất khả xâm phạm của không quân chiến lược Mỹ, mà còn cổ vũ mạnh mẽ tinh thần chiến đấu cho toàn quân và toàn dân ta lập nên kỳ tích đánh bại hoàn toàn cuộc tập kích đường không của Mỹ. Năm 1994, ông vinh dự được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Nhân cách cao đẹp và chiến công lẫy lừng của Vũ Xuân Thiều mãi mãi được khắc ghi, tên của ông được trân trọng đặt cho nhiều tuyến đường và trường học lớn tại Hà Nội cũng như trên khắp cả nước.
