Biểu tượng Mẹ Thứ - tấm lòng cao cả của người mẹ và niềm tin đất nước hòa bình

“ Kháng chiến đã giành đất nước về cho đời. Bóng dáng đất nước hình như bóng dáng con tôi.” Trích lời bài hát Mẹ yêu con của nhạc sĩ Nguyễn Văn Tỵ, phía nơi tiền tuyến những người con xông pha trước làn mưa bom đạn, ngày đêm chiến đấu để lại phía sau, có bóng dáng hình ảnh người mẹ già tần tảo kiên cường.

Biểu tượng Mẹ Thứ – nguyên mẫu của Tượng đài Mẹ Việt Nam Anh hùng – hiện diện trên đồi Cấm, vùng đất từng thuộc Tam Kỳ xưa, như một bản trường ca bằng đá về sự hy sinh của người mẹ Việt Nam trong thế kỷ chiến tranh. Nguyên mẫu của tượng là Nguyễn Thị Thứ (1904–2010), quê ở xã Điện Thắng, Quảng Nam – người mẹ đã tiễn chồng, chín người con trai và một con rể ra trận, tất cả đều anh dũng hy sinh vì độc lập dân tộc. Từ câu chuyện riêng của mẹ, tượng đài được kiến tạo để trở thành hình ảnh chung cho hàng vạn Bà mẹ Việt Nam anh hùng trên khắp đất nước.

Công trình chính thức khởi công năm 2007 và khánh thành năm 2015, được xem là tượng đài có quy mô lớn nhất Việt Nam, trải dài như một dãy núi uốn lượn, gợi hình dáng người mẹ dang rộng vòng tay ôm trọn giang sơn. Gương mặt mẹ phúc hậu, khắc khổ mà bình thản, nơi từng nếp nhăn như lưu giữ dấu vết của thời gian, của những mùa tiễn con đi không hẹn ngày về. Bên trong lòng tượng là không gian tưởng niệm sâu lắng, nơi lưu danh hàng chục nghìn Bà mẹ Việt Nam anh hùng, cùng những hiện vật, hình ảnh tái hiện cuộc đời bình dị mà phi thường của các mẹ.

Đứng trước tượng Mẹ Thứ, người ta không chỉ thấy một điểm đến du lịch, mà đó là nơi cảm nhận được hơi thở của lịch sử, sự mất mát và tình yêu nước được chưng cất qua thân phận người mẹ. Giữa bầu trời lồng lộng của miền Trung, tấm lòng cao cả của người mẹ tái hiện qua biểu tượng ấy nhắc nhở mỗi du khách rằng nền hòa bình hôm nay được xây nên từ những nỗi đau âm thầm, từ những tấm lưng còng tiễn con, và từ trái tim kiên gan của những người mẹ đã chọn lặng im để Tổ quốc được lên tiếng. Và cho đến tận bây giờ, dù trải qua bao năm, biểu tượng vẫn sẽ sống mãi trong trái tim của mỗi con người Việt Nam.