Biểu tượng người Mẹ Việt Nam Anh hùng: Nguyễn Thị Thứ
Mẹ Nguyễn Thị Thứ là biểu tượng cao đẹp nhất cho sự hy sinh vô bờ bến của người phụ nữ Việt Nam trong chiến tranh. Mẹ có chín người con trai, một người con rể và một người cháu ngoại đã hy sinh trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Suốt những năm tháng chiến tranh, ngôi nhà của Mẹ là nơi nuôi giấu hàng trăm cán bộ cách mạng dưới 5 lòng hầm bí mật đào trong vườn. Cuộc đời Mẹ là một huyền thoại đau thương nhưng vô cùng vĩ đại
Nếu có một ai đó hỏi rằng: "Sự hy sinh nào là lớn lao nhất trong chiến tranh?", câu trả lời chắc chắn là sự hy sinh của những người mẹ. Những người không trực tiếp cầm súng ra chiến trường, nhưng lại gánh chịu nỗi đau xé lòng khi lần lượt tiễn những người ruột thịt nhất đi mãi không về. Trong hàng triệu người mẹ vĩ đại ấy, Mẹ Nguyễn Thị Thứ chính là một tượng đài bất tử.
Mẹ Nguyễn Thị Thứ sinh năm 1904 tại xóm Rừng, xã Điện Thắng Trung, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Mảnh đất miền Trung đầy nắng gió và giàu truyền thống cách mạng ấy đã hun đúc nên một người phụ nữ chất phác, kiên trung.
Mẹ lập gia đình và sinh được 12 người con (gồm 11 người con trai và 1 người con gái). Khi Tổ quốc lâm nguy, giống như bao người mẹ khác, mẹ Thứ đã gạt nước mắt, lần lượt động viên chồng, các con và cả cháu nội lên đường tham gia kháng chiến.
Có lẽ không một ngôn từ nào có thể diễn tả hết nỗi đau của mẹ Thứ khi nhận những tấm giấy báo tử. Suốt hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, ngôi nhà của mẹ liên tục đón nhận những tin dữ từ chiến trường.
9 người con trai của mẹ đã ngã xuống.
1 người con rể và 1 người cháu nội cũng hy sinh anh dũng.
Tổng cộng, mẹ đã dâng hiến 11 người thân yêu nhất cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.
Người con cả của mẹ hy sinh năm 1948 trong kháng chiến chống Pháp, và người con út ngã xuống vào ngày 30/4/1975 – đúng vào ngày đất nước hoàn toàn độc lập, khi tiếng súng tiếng bom vừa kịp tắt. Người ta vẫn thường nhắc về mẹ với câu chuyện nghẹn lòng: Sau vườn nhà mẹ có 5 chiếc hầm bí mật, nơi mẹ nuôi giấu hàng trăm cán bộ, chiến sĩ cách mạng. Mỗi lần có tin giặc đến, mẹ lại ngồi trên chõng tre ngoài hiên, giả vờ bỏm bẻm nhai trầu để làm ám hiệu canh gác cho các chiến sĩ dưới lòng đất.
Nhạc sĩ An Thuyên khi đến thăm mẹ, chứng kiến nỗi đau và sự vĩ đại của mẹ, đã viết nên những câu hát lay động hàng triệu trái tim trong bài "Mẹ Việt Nam anh hùng":
"Tiêu tán lửa hồng mẹ đón đứa con về / Mẹ tiễn con đi, mười hai đứa con đi, không một đứa con về..."
Dù thực tế không phải mười hai người con đều hy sinh, nhưng con số 9 người con ruột cùng con rể và cháu nội ngã xuống đã là một cái giá quá đắt, một sự hy sinh tột cùng. Mẹ Thứ không bao giờ khóc than oán hận, mẹ đón nhận nỗi đau với sự cam chịu, kiên định của một người mẹ yêu nước thương con.
Năm 1994, Mẹ Nguyễn Thị Thứ đã được Đảng và Nhà nước trao tặng danh hiệu Mẹ Việt Nam Anh hùng.
Mẹ Nguyễn Thị Thứ tạ thế ngày 10 tháng 12 năm 2010, hưởng thọ 106 tuổi. Mẹ ra đi để lại niềm tiếc thương sâu sắc cho nhân dân cả nước.
Để tri ân và tôn vinh sự hy sinh của mẹ cũng như hàng triệu bà mẹ Việt Nam khác, Chính phủ đã xây dựng Tượng đài Mẹ Việt Nam Anh hùng tại đỉnh núi Cấm (thành phố Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam). Tượng đài được lấy nguyên mẫu từ chính khuôn mặt, vóc dáng và cuộc đời đầy thăng trầm của mẹ Nguyễn Thị Thứ. Từ khối đá hoa cương khổng lồ, hình ảnh mẹ Thứ bao dung, nhân hậu như đang dang rộng vòng tay che chở cho các thế hệ con cháu.
Cuộc đời của Mẹ Nguyễn Thị Thứ là một trang sử sống động, một minh chứng hùng hồn cho tinh thần bất khuất của người phụ nữ Việt Nam: "Anh hùng, Bất khuất, Trung hậu, Đảm đang". Mẹ đã đi vào cõi vĩnh hằng, nhưng tên tuổi và tấm lòng vĩ đại của mẹ sẽ mãi mãi hòa vào sông núi, nhắc nhở thế hệ hôm nay về cái giá của hòa bình, độc lập mà chúng ta đang được thụ hưởng.
