Biểu tượng vĩ đại lấy thân mình làm giá súng

Anh hùng Bế Văn Đàn sinh năm 1931, người dân tộc Tày, xuất thân trong một gia đình nông dân nghèo có truyền thống yêu nước tại xã Quang Vinh (nay là xã Tri Phương), huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng. Xung phong nhập ngũ từ năm 1948, ông tham gia nhiều chiến dịch lớn và luôn thể hiện tinh thần kỷ luật, dũng cảm, hết lòng vì đồng đội trong vai trò một chiến sĩ liên lạc thuộc Đại đội 671, Tiểu đoàn 251, Trung đoàn 174, Đại đoàn 316.

Trận đánh lịch sử gắn liền với sự hy sinh oanh liệt của Bế Văn Đàn diễn ra vào tháng 12 năm 1953 tại Mường Pồn (tỉnh Điện Biên), thuộc Đông Xuân 1953 – 1954. Khi đó, đại đội của ông được giao nhiệm vụ bao vây và chặn đánh quân Pháp rút chạy từ Lai Châu về Điện Biên Phủ. Quân Pháp bị dồn vào thế bí đã huy động lực lượng lớn phối hợp với máy bay và pháo binh xả đạn điên cuồng nhằm mở đường máu. Trận chiến diễn ra vô cùng ác liệt, quân số của đại đội bị thương vong nặng nề, chỉ còn lại một vài chiến sĩ bám trụ trận địa.

Trong thời điểm ngàn cân treo sợi tóc, khẩu trung liên của đồng đội Chu Văn Pù không thể tiếp tục bắn vì hỏa lực địch quá mạnh và không có chỗ đặt giá súng bằng phẳng. Nhận thức rõ nếu hỏa lực trung liên bị câm nín, trận địa sẽ bị quân Pháp tràn ngập, Bế Văn Đàn không một chút do dự lao tới, lao mình nằm gục xuống, hai tay kẹp chặt hai chân giá súng đặt lên vai mình và hô lớn: "Kẻ thù trước mặt, đồng chí hãy bắn thẳng vào đầu chúng nó!". Đồng chí Pù do dự không ngót tay bóp cò vì thương bạn, Bế Văn Đàn kiên quyết giục: "Nợ nước thù nhà chưa trả, đồng chí bắn đi!".

Tiếng súng trung liên nhả đạn dồn dập trên vai Bế Văn Đàn đã quật ngã hàng chục tên địch, đẩy lùi đợt tiến công đẫm máu của quân Pháp. Bế Văn Đàn bị hai vết thương nặng và đã hy sinh ngay tại trận địa khi hai tay vẫn kẹp chặt giá súng. Tấm gương "Lấy thân làm giá súng" của ông đã trở thành biểu tượng kinh điển của tinh thần đồng chí, đồng đội và ý chí quyết chiến quyết thắng. Ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân năm 1955.