Bình Định – một trong những ngọn cờ giải phóng và làm chủ ở Liên khu V

Đến tháng 6/1965, phong trào cách mạng Bình Định đã đạt một dấu mốc đặc biệt quan trọng. Sau những đợt tiến công và nổi dậy liên tiếp, quân và dân trong tỉnh đã mở rộng mạnh mẽ vùng giải phóng, đưa phong trào đấu tranh chống Mỹ - ngụy phát triển lên một tầm cao mới. Theo tư liệu lịch sử, vùng miền núi Bình Định đã được giải phóng toàn bộ 40 xã với 15.273 dân. Đây là kết quả có ý nghĩa lớn, bởi miền núi là địa bàn căn cứ quan trọng, là nơi nuôi dưỡng lực lượng, bảo vệ cơ sở và tạo thế cho phong trào phát triển xuống đồng bằng. Không chỉ ở miền núi, phong trào ở đồng bằng cũng đạt kết quả rất lớn. Tính chung cả miền núi và đồng bằng, Bình Định đã giải phóng 96/126 xã, với 579.773 dân. Những con số ấy cho thấy phần lớn địa bàn và dân cư trong tỉnh đã thoát khỏi sự kìm kẹp của Mỹ - ngụy, giành lại quyền làm chủ trong tay Nhân dân. Đây được xem là thời điểm Bình Định giành dân và giải phóng đất đạt mức cao nhất trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước giai đoạn 1954 - 1975. Thành quả ấy là kết tinh của quá trình đấu tranh bền bỉ, từ những ngày phá kẹp, phá ấp chiến lược, đến các đợt đồng khởi, tiến công tổng hợp và nổi dậy giành quyền làm chủ ở thôn xã. Tại Hội nghị Liên khu ủy V lần thứ IV tháng 5/1965, Bình Định được đánh giá là một trong những địa phương có tốc độ giải phóng và tỷ lệ dân làm chủ thuộc hạng khá nhất, cùng với Quảng Đà và Quảng Nam, khi đã làm chủ từ 2/3 đến 3/4 dân số. Điều đó khẳng định vị trí nổi bật của Bình Định trong phong trào cách mạng ở Liên khu V lúc bấy giờ. Nhìn lại những năm tháng “hoa lửa”, thắng lợi đến giữa năm 1965 là niềm tự hào lớn của Đảng bộ, quân và dân Bình Định. Từ miền núi đến đồng bằng, từ vùng căn cứ đến các thôn xã đông dân, Nhân dân đã vùng lên giành đất, giành dân, phá vỡ bộ máy kìm kẹp của địch. Đây là minh chứng sinh động cho sức mạnh đoàn kết, ý chí kiên cường và truyền thống cách mạng vẻ vang của quê hương Bình Định.