Bình Định tháng 7 - 8/1962: Những đợt tiến công phá ấp chiến lược

Trong những tháng 7 và 8/1962, phong trào cách mạng ở Bình Định tiếp tục phát triển mạnh mẽ. Trước âm mưu càn quét, gom dân, lập ấp chiến lược của Mỹ - ngụy, quân và dân trong tỉnh đã đồng loạt tiến công, nổi dậy, phá kẹp, làm suy yếu bộ máy địch ở nhiều địa phương. Theo tư liệu lịch sử, trong đợt hoạt động tháng 7 và tháng 8/1962, quân dân Bình Định đã loại khỏi vòng chiến đấu gần 400 tên địch. Đêm 19/7/1962, ta tập kích 2 trung đội địch ở Tùng Chánh, Cát Hiệp, loại hơn 30 tên. Đầu tháng 8, lực lượng đặc công Khu tập kích đồn Bình Quang, diệt 50 tên địch. Cũng trong thời gian này, Đại đội huyện Bình Khê đã bẻ gãy trận càn của 2 đại đội cộng hòa ở Vĩnh Phúc, Bình Quang, góp phần giữ vững thế tiến công của ta. Đặc biệt, ngày 17/8/1962, trong trận đánh mìn gần ga Mục Thịnh, ta đã làm cho đoàn tàu quân sự của địch bị tổn thất nặng. Địch phải đưa 8 máy bay khu trục oanh tạc, yểm trợ cho 2 máy bay trực thăng xuống lấy tử thi. Chi tiết ấy cho thấy sức đánh mạnh mẽ của lực lượng cách mạng và sự hoang mang của địch trước những đòn tiến công bất ngờ, táo bạo của ta. Cùng với các trận đánh vũ trang, phong trào vũ trang tuyên truyền cũng phát triển rộng khắp. Các đội vũ trang công tác đã tổ chức 105 cuộc vũ trang tuyên truyền ở 81 thôn thuộc 33 xã của 7 huyện đồng bằng. Qua đó, ta đã diệt 25 tên ác ôn, cải tạo và hạ uy thế 694 tên điệp, góp phần làm lung lay bộ máy kìm kẹp của địch ngay tại cơ sở. Từ khí thế đó, Nhân dân nhiều nơi đã đứng lên phá kẹp, giành quyền làm chủ. Ở Hoài Thanh, quần chúng nổi dậy phá trụ sở xã, làm chủ thôn Tài Lương và thu mua khoảng 1.000 kg gạo. Tại Cát Sơn và các thôn Thuận Phong, Long Định thuộc Cát Hiệp, quần chúng làm chủ từ ngày 20 đến 27/7/1962, thu mua hơn 3.500 kg lúa. Những hoạt động ấy vừa phục vụ phong trào cách mạng, vừa thể hiện sự chủ động của Nhân dân trong việc chống lại sự kìm kẹp của địch. Điểm đáng chú ý là trong đợt này, lần đầu tiên đội vũ trang công tác và tổ du kích xã tại chỗ không chỉ phát động quần chúng nổi dậy, mà còn giữ được thế hợp pháp cho Nhân dân ở một số thôn vùng sâu như Hoài Mỹ, Mỹ Đức, Mỹ Thành, Mỹ Thọ, Cát Thắng. Đây là bước phát triển quan trọng, thể hiện sự trưởng thành trong phương thức đấu tranh, biết kết hợp giữa hoạt động vũ trang, tuyên truyền và bảo vệ quần chúng. Nhìn lại những năm tháng “hoa lửa”, các đợt tiến công tháng 7 - 8/1962 là dấu mốc quan trọng trong phong trào phá ấp chiến lược ở Bình Định. Đó là câu chuyện về sự phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng vũ trang và quần chúng Nhân dân; về tinh thần bám dân, bám đất, kiên cường chống càn quét, phá kìm kẹp và giành lại quyền làm chủ ở cơ sở. Những chiến công ấy góp phần làm nên truyền thống cách mạng vẻ vang của quê hương Bình Định.