BÌNH ĐỊNH TRƯỚC ÂM MƯU “ẤP CHIẾN LƯỢC” CỦA MỸ - DIỆM

Bước vào năm 1962, cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước ở miền Nam nói chung và Bình Định nói riêng bước sang một giai đoạn mới đầy cam go, quyết liệt. Sau những thất bại trước phong trào đấu tranh ngày càng lớn mạnh của quân và dân ta, Mỹ - Diệm tiếp tục đẩy mạnh chiến lược chiến tranh đặc biệt, tìm mọi cách kiểm soát nông thôn, chia cắt lực lượng cách mạng với Nhân dân.

Theo tư liệu lịch sử, trong năm 1962, Mỹ - Diệm triển khai toàn diện kế hoạch Xtalay - Taylo trên toàn miền Nam. Đây là một kế hoạch quân sự - chính trị lớn, nhằm tăng cường vai trò can thiệp của Mỹ, củng cố bộ máy chính quyền Sài Gòn và từng bước đánh phá phong trào cách mạng ở cơ sở.

Ngày 8/2/1962, Mỹ thành lập Bộ Chỉ huy viện trợ Mỹ tại Sài Gòn, gọi tắt là MACV, thay cho phái đoàn MAAG trước đó. Bộ chỉ huy này do tướng Hắckin đứng đầu, trực tiếp chỉ huy cuộc chiến tranh đặc biệt. Điều đó cho thấy mức độ can thiệp ngày càng sâu của Mỹ vào miền Nam Việt Nam, biến chính quyền Sài Gòn thành công cụ thực hiện các kế hoạch chiến tranh.

Đặc biệt, tháng 4/1962, chính quyền Ngô Đình Diệm ban hành đạo luật thông qua “kế hoạch lập ấp chiến lược quốc sách”. Từ đây, việc lập ấp chiến lược không còn là biện pháp riêng lẻ mà trở thành một chính sách lớn, được triển khai rộng khắp ở nông thôn miền Nam.

Thực chất, âm mưu của chương trình ấp chiến lược là gom dân, kìm kẹp dân, kiểm soát từng làng xã, từng gia đình; đồng thời tách quần chúng Nhân dân ra khỏi lực lượng cách mạng. Đối với Bình Định, một địa bàn có phong trào cách mạng phát triển mạnh, âm mưu này càng được địch đẩy mạnh nhằm phá vỡ cơ sở cách mạng, chặn đường tiếp tế, liên lạc và làm suy yếu phong trào đấu tranh của Nhân dân.

Ở cấp Trung ương, chương trình ấp chiến lược do một Ủy ban liên bộ phụ trách. Người trực tiếp nắm chương trình là Ngô Đình Nhu, em ruột và là cố vấn đặc biệt của Tổng thống Ngô Đình Diệm. Điều đó cho thấy Mỹ - Diệm xem việc lập ấp chiến lược là một trong những công cụ trọng yếu để thực hiện chiến tranh đặc biệt, bình định nông thôn và đàn áp phong trào cách mạng.

Nhưng cũng chính trong bối cảnh bị bao vây, kìm kẹp ấy, tinh thần đấu tranh của Nhân dân Bình Định càng thêm bền bỉ. Những làng quê bị dồn ép vào ấp chiến lược vẫn âm thầm nuôi giấu cán bộ, che chở lực lượng cách mạng, giữ vững niềm tin vào ngày giải phóng. Từ trong gian khó, phong trào đấu tranh phá ấp chiến lược, chống gom dân, giữ đất, giữ làng dần trở thành một mặt trận quan trọng của quân và dân Bình Định.

Nhìn lại những năm tháng “hoa lửa”, có thể thấy âm mưu ấp chiến lược của Mỹ - Diệm là một thử thách lớn đối với phong trào cách mạng. Tuy nhiên, chính trong thử thách ấy, ý chí kiên cường, lòng yêu nước và sự gắn bó máu thịt giữa Đảng với Nhân dân càng được khẳng định. Đó là những câu chuyện lịch sử quý giá, nhắc nhở thế hệ hôm nay thêm trân trọng truyền thống cách mạng vẻ vang của quê hương Bình Định.