Binh đoàn 232 - Tư lệnh Binh đoàn cánh Tây Nam trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử

Binh đoàn 232 – Tư lệnh Binh đoàn cánh Tây Nam trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử

Mùa xuân 1975, khi thời cơ giải phóng hoàn toàn miền Nam đến gần, chiến trường phía Nam bước vào những ngày tháng quyết định. Trên hướng Tây Nam Sài Gòn, một lực lượng chủ lực đặc biệt được giao nhiệm vụ mở đường tiến vào trung tâm thành phố – Đoàn 232, sau đó phát triển thành Binh đoàn cánh Tây Nam.

Người trực tiếp chỉ huy lực lượng này là Trung tướng Lê Đức Anh, với bí danh Sáu Nam. Ông đồng thời là Phó Tư lệnh Bộ Chỉ huy Chiến dịch Hồ Chí Minh. Bộ tư lệnh Binh đoàn còn có Thiếu tướng Lê Văn Tưởng làm Chính ủy.

Từ Đoàn 232 đến Binh đoàn cánh Tây Nam

Đầu năm 1975, sau thắng lợi của Chiến dịch Đường 14 – Phước Long, Bộ Tư lệnh Miền quyết định xây dựng một lực lượng chủ lực có quy mô tương đương quân đoàn để tạo thế trên hướng Tây Nam Sài Gòn.

Đoàn 232 được hình thành với các đơn vị như Sư đoàn 5, Sư đoàn 3, Trung đoàn 16 cùng các lực lượng pháo binh, xe tăng, công binh, thông tin. Đến đầu tháng 4 năm 1975, khi kế hoạch giải phóng Sài Gòn được hoàn chỉnh, Đoàn 232 đổi tên thành Binh đoàn cánh Tây Nam để tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh.

Nhiệm vụ của Binh đoàn vô cùng quan trọng: chia cắt Sài Gòn với đồng bằng sông Cửu Long, đánh chiếm các vị trí trên hướng Tây – Tây Nam, chặn đường số 4 và tạo điều kiện để các cánh quân khác tiến vào Sài Gòn.

Hành quân giữa vùng sông nước

Hướng Tây Nam có địa hình rất đặc biệt: đồng ruộng rộng lớn, kênh rạch chằng chịt, nhiều vùng sình lầy. Đây là một thử thách lớn đối với một lực lượng cơ động có cả xe tăng, pháo binh và các loại vũ khí hạng nặng.

Nhưng Tư lệnh Lê Đức Anh đã tìm cách khắc phục địa hình bằng những phương án cơ động táo bạo. Pháo được tháo rời từng bộ phận để đưa xuống thuyền, xuồng; xe tăng được gia cố, bịt kín những chi tiết hở để có thể cơ động qua đường thủy và vùng bùn lầy.

Những đoàn quân lặng lẽ vượt qua kênh rạch trong đêm. Người lính phải kéo, đẩy phương tiện qua những đoạn đường lầy lội. Có nơi, đường đi gần như không thể vượt qua.

Nhưng phía trước là Sài Gòn.

Và phía sau họ là hàng triệu người đang chờ ngày đất nước thống nhất.

Tiến công trên hướng Tây Nam

Từ đầu tháng 4, các lực lượng của Đoàn 232 đã mở rộng vùng hoạt động, tiến công nhiều vị trí trên hướng Tây Nam. Ngày 9 tháng 4 năm 1975, các đơn vị tiến công khu vực Mộc Hóa, đồng thời áp sát Thủ Thừa và Tân An. Các đơn vị khác mở rộng vùng kiểm soát dọc sông Vàm Cỏ, đưa lực lượng và binh khí kỹ thuật về những vị trí chuẩn bị cho trận quyết chiến cuối cùng.

Khi Chiến dịch Hồ Chí Minh chính thức mở màn ngày 26 tháng 4, Binh đoàn cánh Tây Nam đồng loạt tiến công trên hướng được giao. Các đơn vị đánh vào Hậu Nghĩa, Đức Hòa, Đức Huệ, Tân An và Thủ Thừa, từng bước cắt đứt những tuyến giao thông quan trọng nối Sài Gòn với miền Tây Nam Bộ.

Mỗi cây cầu được chiếm giữ, mỗi đoạn đường được cắt đứt đều khiến hệ thống phòng thủ của đối phương ở Sài Gòn thêm khó khăn.

Những người lính và nhân dân

Cuộc tiến quân của Binh đoàn không thể tách rời sự giúp đỡ của nhân dân địa phương.

Có những con đường xe tăng không thể đi qua vì bùn lầy. Nhân dân đã tháo dỡ vật liệu từ nhà mình để làm đường cho bộ đội. Đại tướng Lê Đức Anh sau này kể lại rằng khi xe tăng gặp khó khăn trên vùng Đức Huệ, người dân đã tự nguyện dỡ nhà để lót đường. Ông yêu cầu khi chiến đấu kết thúc, bộ đội phải trở lại giúp dân dựng lại nhà cửa.

Hình ảnh ấy cho thấy phía sau cuộc tiến công thần tốc không chỉ có những người lính, mà còn có sức người, sức của và sự che chở của nhân dân.

Ngày 30 tháng 4 năm 1975

Sáng 30 tháng 4, Binh đoàn cánh Tây Nam bước vào trận tổng công kích cuối cùng.

Các đơn vị tiến sâu vào nội thành Sài Gòn, đánh chiếm nhiều mục tiêu quan trọng như Biệt khu Thủ đô, Tổng nha Cảnh sát và các vị trí then chốt khác. Một số mũi tiến công tiếp tục phát triển để hợp điểm với các cánh quân khác tại trung tâm thành phố.

Khoảng trưa ngày hôm ấy, chính quyền Việt Nam Cộng hòa tuyên bố đầu hàng.

Chiến dịch Hồ Chí Minh kết thúc thắng lợi.

Bên những con đường của Sài Gòn, những người lính Binh đoàn cánh Tây Nam nhìn nhau sau những ngày chiến đấu liên tục. Không còn tiếng súng như trước. Một khoảnh khắc bình yên mà họ đã chờ đợi suốt bao năm cuối cùng cũng đến.

Người Tư lệnh Lê Đức Anh

Trong Chiến dịch Hồ Chí Minh, Lê Đức Anh không chỉ là người chỉ huy một cánh quân mà còn là một trong những thành viên Bộ Chỉ huy chiến dịch. Ông phải giải quyết bài toán đặc biệt khó khăn: đưa một lực lượng lớn cùng xe tăng, pháo binh và các đơn vị kỹ thuật vượt qua vùng sông nước để đánh vào phía sau hệ thống phòng thủ Sài Gòn.

Tư duy chỉ huy của ông thể hiện rõ ở việc tận dụng địa hình, phát huy sức mạnh của nhiều binh chủng và phối hợp chặt chẽ với lực lượng địa phương.

Bằng cách đó, Binh đoàn cánh Tây Nam đã hoàn thành nhiệm vụ chia cắt chiến lược Sài Gòn với miền Tây Nam Bộ, đồng thời tạo một mũi tiến công quan trọng từ phía Tây – Tây Nam vào thành phố.

Lời kết

Từ Đoàn 232 đến Binh đoàn cánh Tây Nam, những người lính đã trải qua một hành trình đặc biệt: vượt sông, vượt đồng lầy, vượt qua bom đạn và những tuyến phòng thủ cuối cùng để tiến về Sài Gòn.

Chiến công của họ gắn liền với tên tuổi Tư lệnh Lê Đức Anh, nhưng phía sau chiến thắng ấy còn là công sức của hàng nghìn cán bộ, chiến sĩ, lực lượng địa phương và nhân dân trên hướng Tây Nam.

Ngày 30 tháng 4 năm 1975, khi chiến dịch toàn thắng, con đường mà Binh đoàn đã vượt qua không chỉ dẫn đến Sài Gòn.

Nó còn dẫn đến ngày đất nước thống nhất.

Và câu chuyện về Binh đoàn 232 – Binh đoàn cánh Tây Nam – mãi là một trang đáng nhớ trong lịch sử Chiến dịch Hồ Chí Minh, về một lực lượng đã vượt qua địa hình hiểm trở, đánh mạnh, tiến nhanh và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao.