Bình Khánh - nơi quay bộ phim "Cửu Long cuộn sóng" (1964)
Theo lời kể của ông Nguyễn Thanh Nguyên, nhân chứng lịch sử, xã Đồng Khởi, tỉnh Vĩnh Long
Năm 1964, làng Bình Khánh bất ngờ trở nên hối hả và náo nhiệt khác thường. Ngôi làng vốn yên bình bỗng trở thành trung tâm của một sự kiện lịch sử, khi đoàn quay phim của Miền cùng hai chuyên gia Liên Xô đến thực hiện bộ phim “Cửu Long cuộn sóng”, ghi lại khí thế đấu tranh của quê hương trong những năm hoa lửa.
Ông Nguyên kể: “Tôi còn nhớ cái ngày đầu tiên họ đến, trẻ con trong xóm chạy ra nhìn, mắt tròn xoe, vừa tò mò vừa sợ hãi: những người nước ngoài với quần áo lạ, tóc vàng hoặc đen dày, tay cầm những chiếc máy quay to nặng và nhiều thiết bị kỳ lạ. Chúng tôi không dám đến gần, đứng nép sau hàng dừa, quan sát từng cử chỉ của họ”.
Người lớn trong làng - bà con ấp An Thạnh - âm thầm bảo vệ đoàn quay phim. Họ chuẩn bị chỗ ăn ở, hướng dẫn đường đi, cảnh báo về các toán lính địch đi tuần. Tất cả đều giữ bí mật tuyệt đối, vì bất cứ sơ suất nào cũng có thể làm lộ hoạt động cách mạng.
“Chúng tôi không chỉ bảo vệ đoàn làm phim,” ông Nguyên nhớ lại. “Chúng tôi bảo vệ cả tinh thần kháng chiến của quê hương, để những hình ảnh này được ghi lại, truyền đi khắp miền Nam.”
Quá trình quay phim kéo dài nhiều ngày. Các cảnh quay diễn ra ở bến sông, bờ rạch, vườn dừa, sân làng, mô tả cuộc sống, chiến đấu và tinh thần bất khuất của dân Bình Khánh. Người dân phải vừa diễn vừa âm thầm che giấu hoạt động cách mạng: họ cấy lúa, gánh nước, bán hàng, nhưng đồng thời phải quan sát để bảo đảm an toàn tuyệt đối cho đoàn và máy quay.
“Tôi nhớ rõ cảnh một buổi trưa, khi nắng gay gắt, đoàn quay phim dựng máy bên bờ sông. Những người dân Bình Khánh lặng lẽ đi qua, tay che nắng, mắt nhìn về phía máy quay. Chúng tôi phải giữ bình tĩnh, không gây chú ý với lính địch, nhưng lòng thì hồi hộp, tự hào”
“Đó không chỉ là một bộ phim, nó là cách Bình Khánh truyền tải tinh thần kháng chiến ra toàn miền Nam, là chứng tích sống của một thời hoa lửa. Mỗi thước phim đều chứa trong đó máu, mồ hôi và sự dũng cảm thầm lặng của người dân quê hương.” ông kể.
Ngày đoàn phim rời đi, cả làng lặng lẽ đứng bên bờ sông, nhìn theo. Mọi người không biết liệu bộ phim có đến được những nơi cần đến hay không, nhưng ai cũng hiểu: tinh thần và ý chí của Bình Khánh đã được ghi lại, lưu giữ cho mai sau.
Hơn nửa thế kỷ trôi qua, ngôi làng giờ đã thay da đổi thịt, nhà cửa khang trang, đường bê tông nối liền các ấp. Nhưng mỗi khi nhìn hàng dừa, ông vẫn nhớ những ngày đoàn quay phim lặng lẽ di chuyển giữa làng, vẫn nghe tiếng nhịp sống căng thẳng nhưng đầy tự hào của một thời hoa lửa.
Ông nhấn mạnh “Những thước phim ấy là bằng chứng sống về lòng quả cảm và tinh thần bất khuất của dân Bình Khánh – những người đã góp phần làm nên miền Nam giải phóng.”



